Υπάρχουν δυνάμεις στην Τουρκία που αντιμετωπίζουν με καχυποψία το νεοοθωμανικό δόγμα, διότι πιστεύουν ότι στην ουσία είναι δούρειος ίππος που υποστηρίζεται από το αμερικανικό βαθύ κράτος, με στόχο τη διάλυση του κράτους που ίδρυσε ο Κεμάλ και τη μετεξέλιξή του σε τουρκοκουρδική ομοσπονδία
Εχουν ειπωθεί και έχουν γραφτεί πολλά για το δόγμα του νεοοθωμανισμού που προσπαθεί να υλοποιήσει ο Ερντογάν, ειδικά μετά το πραξικόπημα του 2016 και τη μετατροπή της προεδρευόμενης σε προεδρική δημοκρατία (2018), με την οποία έχει συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες στο Προεδρικό Μέγαρο.
Ο νεοοθωμανισμός είναι η σύγχρονη επεκτατική πολιτική ιδεολογία που επέβαλε ο Ερντογάν, μέσω της οποίας επιδιώκει την αναβίωση της οθωμανικής πολιτιστικής, πολιτικής και οικονομικής επιρροής στις χώρες που προέκυψαν από τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μέσω αυτής της ιδεολογίας, που πλέον έχει γίνει δόγμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, η Τουρκία επιδιώκει να γίνει περιφερειακή δύναμη, με προοπτική να μετατραπεί με τον χρόνο σε μια από τις δέκα πέντε ισχυρότερες χώρες του κόσμου, αντλώντας επιπλέον δύναμη από τις λεγόμενες τουρκικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας αλλά και από τις χώρες του μουσουλμανικού κόσμου.
Ομως, υπάρχουν δυνάμεις στην Τουρκία που αντιμετωπίζουν με καχυποψία το νεοοθωμανικό δόγμα, γιατί πιστεύουν ότι αυτό στην ουσία είναι δούρειος ίππος που υποστηρίζεται από το αμερικανικό βαθύ κράτος, που έχει ως στόχο τη διάλυση του εθνικού κράτους που ίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ και τη μετεξέλιξή του σε μια τουρκοκουρδική ομοσπονδία, στην οποία, προϊόντος του χρόνου, λόγω δημογραφικών δεδομένων, θα επικρατήσει το κουρδικό στοιχείο.
Οπως αναφέρει ο Mehmet Ali Güller, αρθρογράφος της εφημερίδας «Cumhuriyet», ο ναύαρχος ε.α. Βεντί Μπιλγκέτ, σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Cumhuriyet» στις 24 Φεβρουαρίου 1987, ισχυρίζεται ότι οι ΗΠΑ επικοινωνούσαν με τον τότε πρωθυπουργό Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ το 1965 για να κερδίσουν την υποστήριξή του, για την ίδρυση μιας «Ομοσπονδιακής Κουρδικής Δημοκρατίας» που θα συνδεόταν με την Τουρκία. Σύμφωνα με τον Μπιλγκέτ, η «Ομοσπονδιακή Κουρδική Δημοκρατία» θα περιελάμβανε Κούρδους από την Τουρκία, το Ιράκ και το Ιράν, και θα ενωνόταν με την Τουρκία υπό ομοσπονδιακή ομπρέλα.
Στα απομνημονεύματά του ο Sadi Koçaş, μέλος της τουρκικής Γερουσίας εκείνη την εποχή, δήλωσε ότι «όταν οι ΗΠΑ έφεραν το Κόμμα Δικαιοσύνης (AP) και τον Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ στην εξουσία το 1965, του ζήτησαν «οι Κούρδοι του Ιράκ, του Ιράν και της Τουρκίας να σχηματίσουν μια ομόσπονδη δημοκρατία και να συνδεθούν με την Τουρκία» (Atatürk’ten 12 Mart’ta Anılar, 4. Cilt, May Yayınları, 1977).
Συνεχίζοντας ο Τούρκος αρθρογράφος, αναφέρει ότι οι ΗΠΑ παρουσίασαν αυτό το ζήτημα στην Τουρκία άλλη μια φορά το 1974. Μετά το 1965 και το 1974, τότε που «οι συνθήκες δεν ήταν ώριμες», οι ΗΠΑ παρουσίασαν το ίδιο έργο στην Τουρκία μετά το πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου 1980 και ζήτησαν από τον Τουργκούτ Οζάλ να το αποδεχτεί. Ο Κούρδος ηγέτης από το ιρακινό Κουρδιστάν Τζελάλ Ταλαμπανί το αποκάλυψε στον Νουρετίν Γιλμάζ, που ήταν γνωστός ως «ο Κούρδος σύμβουλος του Οζάλ», ο οποίος το αποκάλυψε με τη σειρά του το 2008, λέγοντας ότι ο Οζάλ είχε προσφέρει στον Μπαρζανί και τον Ταλαμπανί «τη σύνδεση των Κούρδων με την Τουρκία με τη μορφή ομοσπονδίας» και εκείνοι το είχαν αποδεχτεί (Neşe Düzel, Συζητήσεις της Δευτέρας, Taraf, 24 Νοεμβρίου 2008).
Στη συνέχεια ο Γκιουλέρ συνδέει το σχέδιο των ΗΠΑ με το σχέδιο της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, που τέθηκε σε λειτουργία από την Κοντολίζα Ράις, το 2002, η οποία αναγνώρισε στο πρόσωπο του Ερντογάν τον ρόλο του συμπροέδρου αυτού του εγχειρήματος, μέσω της ανάληψης ηγετικού ρόλου στη Μουσουλμανική Αδελφότητα.
Το «κουρδικό άνοιγμα», το οποίο η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα αγκαλιάσει με διάφορα ονόματα, είναι ακριβώς αυτό το έργο. Το ΑΚΡ προσπαθεί μερικές φορές να προωθήσει αυτό το έργο στο συντηρητικό κοινό, προσθέτοντας μια αραβική διάσταση και διατυπώνοντάς το ως «επανάνοιγμα στην οθωμανική γεωγραφία». Ο βετεράνος Κούρδος πολιτικός Αχμέτ Τουρκ, συντονιστής ανοίγματος του κουρδικού κόμματος DEM, προσπαθεί επίσης να το προωθήσει στο κουρδικό κοινό λέγοντας: «Οι Ιρακινοί Κούρδοι και οι Σύριοι Κούρδοι θέλουν να ζήσουν με τους Τούρκους, όπως ακριβώς στην οθωμανική εποχή». Αλλοι παράγοντες προωθούν το σχέδιο στο τουρκικό εθνικιστικό κοινό, λέγοντας ότι η Τουκρία θα επεκταθεί συνεργάζομενη με τους Κούρδους στο Ιράκ και στη Συρία.
Σύμφωνα με την κεμαλική άποψη, το σχέδιο αυτό όχι μόνο δεν θα οδηγήσει σε επέκταση, σε συρρίκνωση της Τουρκίας. Οι ΗΠΑ λειτουργούν αυτό το σχέδιο όχι επειδή ενδιαφέρονται για τα συμφέροντα των Τούρκων ή των Κούρδων, αλλά για τον δικό τους σχεδιασμό στη Μέση Ανατολή.
Αυτό το σχέδιο είναι για να εμπεδωθεί μια «νέα τάξη πραγμάτων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή υπό την ισραηλινή ηγεμονία». Είναι μια προσπάθεια να επιτευχθεί συναίνεση για το Μεγάλο Ισραήλ μέσω της «Μεγάλης Τουρκίας». Ο ισχυρισμός του Αμερικανού πρέσβη Τομ Μπαράκ ότι «η Τουρκία και το Ισραήλ θα συνεργαστούν από την Κασπία μέχρι τη Μεσόγειο», η πρότασή του για ένα «οθωμανικό σύστημα μιλέτ» για την περιοχή, η δήλωσή του ότι «η μοναρχία είναι καλύτερη από τη δημοκρατία» για την περιοχή, ο ισχυρισμός του ότι «το Ισραήλ δεν θέλει ένα ισχυρό έθνος – κράτος» και, τέλος, η υπόδειξή του για έναν «άξονα Τουρκίας, Ιράκ, Συρίας» είναι όλα μέρος αυτού του σχεδίου.
Η δήλωση που έκανε ο δοτός ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ότι «η Τουρκία πρέπει να επιστρέψει στην οθωμανική γεωγραφία και να αναπτυχθεί» κατά τη διάρκεια ομιλίας που έκανε στις 9 Ιουνίου υποδηλώνει ότι υπάρχει μια προσπάθεια να ντυθεί το CHP με ένα πουκάμισο «νεοοθωμανισμού». Γιατί, όπως είπαμε στην αρχή, ο νέος οθωμανισμός είναι ουσιαστικά μια τουρκοκουρδική ομοσπονδία.
Ολοκληρώνοντας ο Τούρκος αρθρογράφος, αναφέρει ότι έτσι, με την προσχώρηση του κεμαλικού κόμματος CHP στο σχέδιο, η εικόνα είναι πλήρης. Το σχέδιο των ΗΠΑ για μια τουρκοκουρδική ομοσπονδία, τα καθήκοντα και τα μηνύματα του Μπαράκ σχετικά με την Τουρκία, το Ιράκ και τη Συρία, η οικοδόμηση ενός νέου καθεστώτος από τον Ερντογάν με την εξουδετέρωση της αντιπολίτευσης, ο ρόλος του Μπαχτσελί ως αιχμής του κουρδικού ανοίγματος, ο ρόλος του Οτσαλάν ως πολιτικού παράγοντα στην οικοδόμηση του νέου καθεστώτος, η πρόταση του Μπαχτσελί για «δύο αντιπροέδρους της Τουρκικής Δημοκρατίας, έναν Κούρδο και έναν Αλεβίτη» είναι όλα κομμάτια του παζλ της τουρκοκουρδικής ομοσπονδίας.
Τόσο ο νεοοθωμανισμός όσο και η τουρκοκουρδική ομοσπονδία είναι φαντασιώσεις. Οι ΗΠΑ τις επιβάλλουν σύμφωνα με τον δικό τους σχεδιασμό και το ΑΚΡ συμμορφώνεται με το σχέδιο για να διατηρήσει την εξουσία του. Επιπλέον, η Αγκυρα το βλέπει αυτό ως συμβατό με τον νέο μετασχηματισμό του ΝΑΤΟ.
Μπορεί όλα όσα αναφέρονται στο άρθρο να είναι απόψεις των κεμαλικών, όμως, έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τουλάχιστον αξίζουν μελέτης και παρακολούθησης των εξελίξεων και με βάση αυτήν την οπτική γωνία.
