Η ιστορία της είναι μοναδική, αλλά αγγίζει και εκατομμύρια ανθρώπους της ελληνικής διασποράς. Είναι αυτοί οι άνθρωποι που έχουν την Ελλάδα μέσα τους, ακόμα πιο ζωντανή κι απ’ όσους ζουν σε αυτόν τον τόπο. Κι ας έχουν φύγει οι πρόγονοί τους δεκαετίες ή και αιώνες από την Ελλάδα.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Η Χαρίκλεια Βούλγαρη – Αντονακ δεν λέει μάλλον τίποτα ως όνομα στην συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων. Ωστόσο, έγραψε ιστορία με την πράξη της να κλείσει ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια, μια από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες της ζωής της.
Ανήκει στη γενιά Ελλήνων μεταναστών που βρέθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Οι γονείς εγκατέλειψαν την Ελλάδα, αναζητώντας μια καλύτερα ζωή. Αυτές τις μέρες η 96χρονη Χαρίκλεια ορκίστηκε Ελληνίδα πολίτης στο Σικάγο, κλείνοντας έναν οικογενειακό κύκλο τεσσάρων γενεών. Ο γενικός πρόξενος στο Σικάγο Εμμανουήλ Κουμπαράκης γνώριζε ασφαλώς ότι εκείνη την ώρα γινόταν μέρος μιας συγκινητικής κι άκρως ελληνικής ιστορίας. Οπως περιγράφει στο σχετικό της ρεπορτάζ η «Καθημερινή», η ηλικιωμένη γυναίκα σηκώθηκε αργά από την καρέκλα της, ενώ δίπλα της βρίσκονταν μέλη της οικογενείας της κι απέναντί της οι προξενικές Αρχές.
Οταν η Χαρίκλεια Αντονακ ύψωσε το δεξί της χέρι για να δώσει τον όρκο πολιτογράφησης, έκλεινε ένας κύκλος που είχε ανοίξει περισσότερο από έναν αιώνα πριν, όταν οι γονείς της εγκατέλειπαν την Ελλάδα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Στην αίθουσα του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στο Σικάγο όλοι γνώριζαν ότι ήταν μια ιστορική στιγμή. Η Αντονάκ έγινε η γηραιότερη ομογενής που έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία πολιτογράφησης μέσω του ελληνικού κράτους. Εγινε επισήμως Ελληνίδα, τέσσερα χρόνια πριν συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής.
«Το έκανα κυρίως για τα εγγόνια μου» δήλωσε η ίδια από το σπίτι της στο Σικάγο του Ιλινόις: «Σκέφτηκα ότι ίσως κάποια μέρα θελήσουν να αποκτήσουν κι εκείνα την ελληνική υπηκοότητα. Οι γονείς μου έφυγαν από την Ελλάδα πριν από τόσο πολλά χρόνια, ήταν πολύ δύσκολο να βρεθούν τα απαραίτητα έγγραφα. Αλλά βρέθηκαν. Ηθελα να τους δώσω αυτή τη δυνατότητα. Αυτός ήταν ο βασικός λόγος που επέμενα και περίμενα τόσα χρόνια».
Η Χαρίκλεια είναι κόρη του Κώστα Αντωνάκου, ο οποίος έφυγε από την Κεφαλλονιά για τις ΗΠΑ σε ηλικία μόλις 17 ετών. Η μητέρα της εγκατέλειψε το χωριό της, λίγο έξω από τη Σπάρτη, μερικά χρόνια αργότερα, γύρω στο 1922. Ανήκαν στη μεγάλη γενιά των Ελλήνων μεταναστών που έφυγαν από την Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα για μια καλύτερη ζωή. Ο πατέρας της πάλεψε και κατάφερε, αρχίζοντας από το μηδέν, να χτίσει με μόχθο μια ζωή που, μέσω επιχειρηματικότητας, διαρκώς βελτιωνόταν. Από το 1890 έως και τη δεκαετία του 1920 περισσότεροι από 400.000 Ελληνες μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανάμεσά τους και η οικογένεια της Χαρίκλειας:
«Εκανε όποια δουλειά έβρισκε ο πατέρας μου» θυμάται. «Μου είχε πει ότι κάποια στιγμή έσπαγε πέτρες για να βγάλει τα προς το ζην. Αργότερα κατάφερε να αποκτήσει επιχειρήσεις και εστιατόρια» πρόσθεσε. Η οικογένειά της κατάφερε τελικά να ριζώσει στο Σικάγο, σε μια πόλη που το ελληνικό στοιχείο έγινε έντονο από τις αρχές του 20ού αιώνα, με την περιβόητη Greektown. Εκεί οι Ελληνες μετανάστες μπορούσαν να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον, να μιλήσουν τη γλώσσα τους, να θυμηθούν τον τόπο τους.
Ο πατέρας της Αντονακ άνοιξε στο Σικάγο το εστιατόριο Seven Seas, που, αν και δεν είχε μόνο ελληνική κουζίνα, συγκέντρωνε την ελληνική γειτονιά στις διάφορες γιορτές. Ακόμα και σήμερα η Ελλάδα έχει πάντα τη δική της γωνιά στο Σικάγο. Η κοινότητα παραμένει ισχυρή, με ενορίες, σχολεία και πολιτιστικούς συλλόγους. Η κυρία Αντονακ μπορεί να μην έχει γεννηθεί στην Ελλάδα και να μην μιλάει ελληνικά, αλλά νιώθει Ελληνίδα: «Κάθε χρόνο μαζευόμαστε για το ελληνικό Πάσχα. Προσπαθούμε να φτιάχνουμε ελληνικά φαγητά, παστίτσιο, ντολμαδάκια, να κρατάμε τις παραδόσεις. Τα παιδιά μου εξακολουθούν να βλέπουν τα παιδιά των ξαδέλφων μου όταν ταξιδεύουν στην Ελλάδα».
Σύμφωνα με τις ελληνικές προξενικές Αρχές στο Σικάγο, υπάρχουν κι άλλοι ενδιαφερόμενοι ομογενείς, παρακινούμενοι κυρίως από οικογενειακές ιστορίες των προγόνων τους. Οπως δηλώνει ο πρόξενος στην «Καθημερινή», «πίσω από κάθε φάκελο δεν υπάρχουν απλώς έγγραφα, αλλά οικογενειακές ιστορίες που συνδέουν ανθρώπους με την Ελλάδα εδώ και γενιές. Στην περίπτωση της κυρίας Αντονακ δεν είναι μόνο η ηλικία της που εντυπωσιάζει, αλλά κυρίως η επιμονή, η αποφασιστικότητα και η διαχρονική αγάπη της για την Ελλάδα».
Εχει επισκεφθεί την Ελλάδα κάμποσες φορές και η ίδια, στα μέρη όπου γεννήθηκαν ο πατέρας της και η μητέρα της. Πριν από 20 χρόνια βρέθηκε ξανά στον τόπο των προγόνων της. Με την αξιοζήλευτη επιμονή της κατάφερε να εξασφαλίσει και τα απαραίτητα «χαρτιά»: «Θέλω τα εγγόνια μου να κρατήσουν τις ρίζες τους, να επιστρέφουν σε αυτές και να έχουν πάντα και ένα δεύτερο σπίτι. Ακόμη κι αν εγώ δεν ταξιδέψω ποτέ στην Ελλάδα με το ελληνικό μου διαβατήριο».
ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ – ΑΝΤΟΝΑΚ
Η γηραιότερη Ελληνίδα ομογενής
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Εγινε επισήμως Ελληνίδα στα 96 της χρόνια. Στην αίθουσα του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στο Σικάγο των ΗΠΑ έγινε η γηραιότερη ομογενής που έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία πολιτογράφησης μέσω του ελληνικού κράτους. Ο πατέρας της Κώστας Αντωνάκος έφυγε από την Κεφαλλονιά σε ηλικία μόλις 17 ετών για τις ΗΠΑ. Το ίδιο και η μητέρα της, που εγκατέλειψε το χωριό της, λίγο έξω από τη Σπάρτη, γύρω στο 1922.
