Κυπριακό: Σε τροχιά ασφυκτικών πιέσεων

Σε τροχιά ραγδαίων διπλωματικών εξελίξεων εισέρχεται το Κυπριακό, με το πολιτικό σκηνικό στη Λευκωσία να παίρνει φωτιά εν όψει της καθόδου στη Μεγαλόνησο του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, επιχειρώντας να συντονίσει τα βήματα της ελληνικής πλευράς, ανακοίνωσε μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου τη σύγκληση έκτακτης σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών. «Θα συγκαλέσει σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών πριν από την επίσκεψη του γ.γ. του ΟΗΕ για να τους ενημερώσει» δήλωσε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης. Η κίνηση αυτή καταγράφεται ως μια προσπάθεια χαρτογράφησης των εσωτερικών αντιδράσεων, καθώς η διήμερη επίσκεψη του επικεφαλής του ΟΗΕ, προγραμματισμένη για τις 27 έως 29 Ιουλίου, κομίζει ένα βαρύ παρασκήνιο διεργασιών. Πρόκειται για την πρώτη κάθοδο εν ενεργεία γενικού γραμματέα στο νησί έπειτα από δεκαέξι ολόκληρα χρόνια, γεγονός που δείχνει ότι ο διεθνής παράγοντας επιχειρεί να πιέσει για άρση του τέλματος, το οποίο διατηρείται από το ναυάγιο του Κραν Μοντανά το 2017.

Το μεγάλο ερώτημα αυτής της νέας κινητικότητας είναι το ενδεχόμενο σύγκλησης μιας άτυπης πολυμερούς διάσκεψης, μια προοπτική που αντιμετωπίζεται με έντονο σκεπτικισμό. Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, ο Αντόνιο Γκουτέρες σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τις χωριστές συναντήσεις του με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, καθώς και μια κοινή τους συνάντηση στη νεκρή ζώνη για να τροχοδρομήσει εξελίξεις. Στα δημοσιογραφικά γραφεία κυκλοφορούν σενάρια για προκήρυξη πενταμερούς διάσκεψης στα τέλη Αυγούστου ή τις αρχές Σεπτεμβρίου, η οποία ενδέχεται να συνοδεύεται από αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Από την πλευρά της, η επίσημη Λευκωσία σπεύδει να δηλώσει, μέσω του εκπροσώπου της, ότι «δεν πρόκειται για μια εθιμοτυπική επίσκεψη» και ότι μια άτυπη πολυμερής θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και πριν από το τέλος του καλοκαιριού.

Πάντως, η πιθανότητα μιας τέτοιας πολυμερούς διαδικασίας δεν μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως κάποιου είδους θετική εξέλιξη, καθώς τα δεδομένα στο έδαφος παραμένουν αμετάβλητα. Η κυβερνητική ρητορική της Κύπρου προτάσσει τη θέση ότι για να υπάρξει αποτέλεσμα πρέπει η Αγκυρα να μετακινηθεί από τη γραμμή των δύο κρατών, υπονοώντας την επιστροφή στο διζωνικό Σχέδιο του Ανάν, την ώρα που το Πακιστάν και η Σομαλία θέτουν ήδη ζητήματα «απομόνωσης» των Τουρκοκυπρίων στο Συμβούλιο Ασφαλείας.