Τον Οκτώβριο του 2020, με νωπή την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από τα επεισόδια στον Εβρο, εξαιτίας της υποκινούμενης λαθροεισβολής, αλλά και τις βόλτες του « Ορούτς Ρέις» στο Αιγαίο, η εφημερίδα «Καθημερινή», γνωστή για τις «διαλλακτικές» θέσεις της στα εθνικά θέματα, δημοσίευσε ένα…καταπραϋντικό άρθρο του ιστορικού Νίκου Μαραντζίδη επίσης γνωστού για τη αναθεωρητική του ματιά στην ανάλυση των γεγονότων.
Το άρθρο είχε τον παρελκυστικό τίτλο: «Ο Πέλκας στη Φενερμπαχτσέ», αλλά έγινε περισσότερο γνωστό για την ατάκα «Θα φινλανδοποιηθούμε λοιπόν; Ε, και;».
Στο σχετικό αυτό πόνημα, ο γνωστός καθηγητής, που το προηγούμενο διάστημα εκτελούσε χρέη αναλυτή δημοσκοπήσεων στον ΣΚΑΪ, αφού εξέφραζε με ιερή συγκίνηση τις οπαδικές του πεποιθήσεις και δήλωνε περήφανος που ένας Ελληνας παίκτης βρήκε περιθώριο μεταγραφής σε μια μεγάλη τουρκική ομάδα, επιβεβαιώνοντας τη λογική ότι «ο αθλητισμός ενώνει», καλούσε τις δύο χώρες να θάψουν επιτέλους το… τσεκούρι του πολέμου. Πώς όμως; Με την άνευ όρων πρόσδεση της Ελλάδας στο άρμα της ισλαμικής Τουρκίας που ο ίδιος, αν και ιστορικός, εντελώς ανιστόρητα, βαφτίζει με τον όρο «φινλανδοποίηση».
Ο Μαραντζίδης εξηγεί ότι η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα 85 εκατομμυρίων την οποία όλοι παίρνουν σοβαρά και εν ολίγοις εμείς μπροστά της δεν τα βγάζουμε πέρα και πρέπει να προχωρήσουμε σε μια αναίμακτη συνθηκολόγηση, που όμως, κατά την άποψή του, δεν θα είναι και τόσο επώδυνη…
Θα φινλανδοποιηθούμε, λοιπόν; Ε, και (τι έγινε); Γράφει ο…νοήμων Μαραντζίδης, προσθέτοντας ότι δεν αξίζει να τσακωνόμαστε διαρκώς με τους γείτονες για βραχονησίδες και μερικά χιλιόμετρα βυθού που δεν ξέρουμε αν ποτέ θα αξιοποιηθούν.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι Φινλανδοί, μετά την άτυπη μεταπολεμική συνθηκολόγηση που οδήγησε στην πρόσδεσή τους στο σοβιετικό άρμα, δεν πέρασαν καθόλου άσχημα. Απλώς προσάρμοσαν την εξωτερική πολιτική τους σε στάση «ευμενούς ουδετερότητας» απέναντι στη Μόσχα και έζησαν ήσυχοι τη ζωή τους. Αυτό εξηγεί είναι το (ασήμαντο κατά τη γνώμη του) τίμημα μιας μικρότερης χώρας που προσαρμόζει την εξωτερική της πολιτική έναντι μιας μεγαλύτερης γειτονικής της, υπό τον φόβο πιθανής σύρραξης, από την οποία θα είχε περισσότερα να χάσει.
Το πιάσατε; Το ‘πιασε ευτυχώς τότε και ένας Φινλανδός φιλέλληνας που απάντησε στον Μαραντζίδη εξευτελίζοντάς τον κατά τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Με άρθρο του επίσης στην «Καθημερινή», ο Τέμου Λέχτινεν, σοβαρός πολιτικός αναλυτής, κυριολεκτικά κονιορτοποιεί τα ψευτοεπιχειρήματα του Ελληνα ιστορικού με τις ποδοσφαιρικές ανησυχίες.
Ο Λέχτινεν, καταγράφοντας την προσωπική του εμπειρία, εξηγεί τι συμβαίνει όταν μια χώρα διατηρεί ονομαστικά την εθνική της κυριαρχία, αλλά στην πραγματικότητα την έχει χάσει. «Είναι σα να ζεις δίπλα σε ένα θηρίο που φοβάσαι» γράφει. «Αποφεύγεις να το αναστατώσεις με κάθε κόστος. Ο φόβος διεισδύει στην κοινωνία από πάνω προς τα κάτω, και το αντίστροφο. Αλλάζει την πολιτική, τον πολιτισμό, τη δημοσιογραφία, την καθημερινή ζωή και τις σκέψεις. Τα πάντα υπαγορεύονται από τις ιδιοτροπίες που μπορεί να έχει το θηρίο – ή απ’ ό,τι πιστεύουν οι εκλεκτοί πολιτικοί στη μικρότερη χώρα ότι μπορεί να είναι οι ιδιοτροπίες του. Με την πάροδο του χρόνου, το θηρίο αναπτύσσει ισχυρό δίκτυο στο εσωτερικό της χώρας. Κι όπως συνέβη στην περίπτωση της Φινλανδίας, το θηρίο επέλεξε ποιες εμπορικές συμφωνίες ήταν καλές για τη Φινλανδία και σε ποιες οργανώσεις θα μπορούσε να ενταχθεί. Το θηρίο επέλεξε ακόμα αρχηγούς κομμάτων, κατάλληλους προεδρικού υποψηφίους, αρχισυντάκτες εφημερίδων, διευθύνοντες συμβούλους της κρατικής τηλεόρασης. Η εξωτερική κυριαρχία κερδήθηκε, αλλά η εσωτερική κυριαρχία χάθηκε» καταλήγει ο Λέχτινεν.
Φανταστείτε λοιπόν τώρα τη μεταφορά στην ελληνική περίπτωση με απέναντι μια βουλιμική, νεο-οθωμανική και αλλόθρησκη Τουρκία που έχει σαφείς εδαφικές βλέψεις έναντι της χώρας μας. Γιατί, όπως ομολογεί κι ο Μαραντζίδης, στο επικό άρθρο του, εκτός από τα νησιά λαχταρά και τη Θεσσαλονίκη, την πατρίδα του Κεμάλ, με τον ίδιο τρόπο που κι εμείς νοσταλγούμε την Κωνστατινούπολη!
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε την ειδοποιό διαφορά που αγνοεί ο Μαραντζίδης, σε σημείο ανησυχητικό για καθηγητή ιστορίας, και μάλλον θα πρέπει να προσέχουν και αυτοί που συνυπογράφουν βιβλία μαζί του, εκτός και αν δεν πρόκειται περί άγνοιας, αλλά περί σκόπιμης παράλειψης.
Η Φινλανδία ποτέ δεν παραδόθηκε αμαχητί στους Σοβιετικούς. Ούτε μια ωραία μέρα αποφάσισε ότι θα συνταχθεί με τη Μόσχα για να έχει την ησυχία της. Είχε προηγηθεί ο πολύ πικρός και δύσκολος «χειμερινός πόλεμος» του 1939-40, όπου οι Φινλανδοί αν και ηττήθηκαν χάνοντας σημαντικό τμήμα της επικράτειάς τους, στρίμωξαν πολύ άσχημα τους Σοβιετικούς προκαλώντας τους μεγάλες απώλειες και δείχνοντας ότι το τίμημα για μια ολοκληρωτική κατάληψη της χώρας θα ήταν δυσβάστακτο.
Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Φινλανδοί συνεργάστηκαν στρατιωτικά με τους ναζί και ανέκτησαν τα χαμένα εδάφη, αλλά μετά την ήττα της Γερμανίας αναγκάστηκαν να τα επιστρέψουν. Με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων (1947), η Φινλανδία παραχώρησε στην ΕΣΣΔ τις εδαφικές ζώνες που ο Στάλιν θεωρούσε στρατηγικής σημασίας για την ασφάλεια της Αγίας Πετρούπολης: Πρωτίστως δηλαδή τη χερσόνησο της Καρελίας και την περιοχή του Πέτσαμο. που αποτελούσε τη μοναδική διέξοδο στον Αρκτικό Ωκεανό.
Στη μεταπολεμική περίοδο οι Σοβιετικοί άφησαν τους Φινλανδούς σε χαλαρή επιτήρηση ακριβώς επειδή είχαν εκπληρώσει τις εδαφικές τους επιδιώξεις. Δεν αποσκοπούσαν σε περαιτέρω επέκταση προς τη Σκανδιναβική Χερσόνησο. Γι’ αυτό τους επέτρεψαν να κινηθούν αυτόνομα, να υιοθετήσουν δικό τους οικονομικό μοντέλο και στο τέλος να μπουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση!
Αυτή είναι και η κρίσιμη διαφορά με την περίπτωση της Ελλάδας. Οι Ρώσοι πήραν ό,τι ήθελαν και άφησαν τους Φινλανδούς ήσυχους. Η Τουρκία, αντίθετα, διατηρεί ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες για επέκταση προς δυσμάς. Θέλει να ελέγξει το Αιγαίο και θεωρεί όλα τα νησιά ανατολικότερα του 25ου μεσημβρινού δικά της. Εχει βλέψεις και στη Θράκη. Σύμφωνα με τον Μαραντζίδη δικαιούται να νοσταλγεί ακόμα και τη Θεσσαλονίκη.
Επομένως η ελληνική «φινλανδοποίηση» που προτείνουν αβασάνιστα οι εγχώριοι αναθεωρητές της ιστορίας, οι ξενόδουλες δεξαμενές σκέψης τύπου ΕΛΙΑΜΕΠ και οι διάφοροι σύμβουλοι που περιστοιχίζουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη, όσο και τον επίδοξο διάδοχό του, Αλέξη Τσίπρα, δεν αποτελεί κανενός είδους λύση. Γιατί απλούστατα το τουρκικό «θηρίο» δεν κατευνάζεται. Η ελληνική ενδοτικότητα και οι συνεχείς επικύψεις στην πράξη τού ανοίγουν την όρεξη για νέες εδαφικές αξιώσεις…
