Την επίσημη σύναψη ευρείας συμφωνίας πυρηνικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία αναμένεται να ανακοινώσει την Τετάρτη (22/07) η αμερικανική κυβέρνηση, σύμφωνα με αποκαλύψεις της Wall Street Journal και των New York Times.
Η συμφωνία, την οποία έχει ήδη εγκρίνει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, είναι 30ετούς διάρκειας, αποτιμάται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και προβλέπει κομβικό ρόλο αμερικανικών επιχειρήσεων στην ανάπτυξη της πολιτικής πυρηνικής υποδομής του βασιλείου. Μεταξύ των προβλέψεων περιλαμβάνεται ακόμη και η κατασκευή εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου αμερικανικής τεχνολογίας σε σαουδαραβικό έδαφος.
Οι υποχωρήσεις της Ουάσιγκτον και οι απόρρητες επιστολές
Όπως αναφέρουν οι New York Times, ο Αμερικανός πρόεδρος αποδέχθηκε όρους που περιορίζουν την πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών σε εγκαταστάσεις όπου υπάρχει κίνδυνος εκτροπής πυρηνικού υλικού. Παράλληλα, συμφωνήθηκε ότι, μετά από σχετική μελέτη σκοπιμότητας, το Ριάντ θα μπορεί να προχωρά σε εμπλουτισμό ουρανίου ή επανεπεξεργασία πλουτωνίου εντός της επικράτειάς του.
Το νομικό πλαίσιο της συνεργασίας βασίζεται στη «Συμφωνία 123», η οποία διέπει τις αμερικανικές πυρηνικές συνέργειες με τρίτες χώρες. Ωστόσο, το σχέδιο συνοδεύεται από δύο απόρρητες επιστολές με επιχειρησιακά στοιχεία και θέματα εθνικής ασφάλειας, η μη δημοσιοποίηση των οποίων έχει προκαλέσει έντονες ενστάσεις σε νομοθέτες του Κογκρέσου.
Φόβοι για πυρηνική κούρσα στη Μέση Ανατολή
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί σοβαρές επιφυλάξεις σε Δημοκρατικούς αλλά και Ρεπουμπλικανούς βουλευτές, καθώς και σε Ισραηλινούς αξιωματούχους. Ο κύριος φόβος εστιάζει στο ενδεχόμενο μετατροπής του ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος σε στρατιωτικό.
Ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει διαμηνύσει επανειλημμένα πως αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά όπλα, η Σαουδική Αραβία θα πράξει το ίδιο. Η συμφωνία αποτελεί προϊόν των διαπραγματεύσεων που ξεκίνησαν κατά την επίσκεψη του Σαουδάραβα ηγέτη στον Λευκό Οίκο τον Νοέμβριο του 2025, σε μια περιφερειακή συγκυρία υψηλής έντασης, στον απόηχο των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά των ιρανικών πυρηνικών υποδομών.
