H συνταγματική αναθεώρηση πέρασε σχεδόν απαρατήρητη, αλλά όσα συνέβησαν στο Κοινοβούλιο τόσο μετά την ψηφοφορία όσο και από τις πλειοψηφίες ή τις μειοψηφίες που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκειά της έχουν ευρύτερη πολιτική σημασία.
Το πρώτο συμπέρασμα που προκύπτει μετά την απόσυρση της διάταξης για το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή ήταν ότι υπέστη βαριά ήττα η εκσυγχρονιστική πτέρυγα της κυβέρνησης που εδρεύει στο Μαξίμου, της οποίας επικεφαλής είναι ο εξαφανισμένος σήμερα από προσώπου πολιτικής γης υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος.
Είναι η δεύτερη ήττα που υπέστη αυτή η ομάδα των καλομαθημένων «δοτών» που ήθελε να νομοθετήσει στο Σύνταγμα την υπουργοποίησή της χωρίς την έκθεσή της στη λαϊκή ετυμηγορία. Αυτή τη φορά η ήττα της ήταν δημόσια. Μα και στην αρχή της αναθεώρησης, όταν επρόκειτο να συνταχθεί το κείμενο με τις αναθεωρητέες διατάξεις πάλι υπέστη ήττα, παρασκηνίων. Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Συγκεκριμένα, αποσύρθηκε η διάταξη που προωθούσαν οι κύριοι Γεραπετρίτης και Σκέρτσος για την κατάργηση του θρησκευτικού όρκου και την αντικατάστασή του από πολιτικό όρκο κατά την ορκωμοσία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο κύριος πρωθυπουργός -φύσει οπορτουνιστής και κατά περίπτωση φιλελεύθερος ιδεολόγος- όχι μόνο «πάγωσε» την πρόταση για τον όρκο μετά το 28% των ευρωεκλογών αλλά: α) απαγόρευσε τη συμμετοχή υπουργών στο Gay pride και β) αύξησε κατά 90% τις μηνιαίες απολαβές των μητροπολιτών και του Αρχιεπισκόπου. Αυτή ήταν η «αναθεώρησή» του.
Οπως εξήγησαν βουλευτές στον κύριο Μητσοτάκη, αν νομοθετείτο το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή, οι βουλευτές θα παρέμεναν βουλευτές, αντί να ρισκάρουν με μια βραχύβια υπουργοποίηση, και εφόσον παρέμεναν βουλευτές θα ασκούσαν πλήρως τα καθήκοντά τους με βάση το Σύνταγμα, τους νόμους και τη συνείδησή τους. Δηλαδή θα ασκούσαν συστηματικό έλεγχο στους υπουργούς χαρακτηριζόμενοι από την κυβέρνηση «αντάρτες» και «αντιπολίτευση». Πέραν αυτών, ένα από τα θετικά της απόσυρσης του άρθρου 81 είναι πως δεν «πέρασε» το άλλο πρωτοφανές που προωθείτο: Να ορίζεται αντιπρόεδρος του υπουργικού συμβουλίου μη μέλος του υπουργικού συμβουλίου, μη μέλος συλλογικού οργάνου, μη υπουργός. Ποιος ξέρει τι ανωμαλία είχαν στο μυαλό τους.
Το δεύτερο συμπέρασμα είναι πως η αντιπολίτευση είχε δίκιο που καταψήφισε την τρέχουσα πρόταση, επικαλούμενη την αναθεώρηση του 2019, στην οποία η Ν.Δ. νομοθέτησε μονομερώς και χωρίς συναινέσεις ακραία πράγματα, όπως η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με λιγότερες από 150 ψήφους. Σε εκείνη την αναθεώρηση, που ξεκίνησε με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τελείωσε με κυβέρνηση Ν.Δ., συνέβη το απίστευτο.
Η Ν.Δ. ψήφισε ως αντιπολίτευση όλες τις διατάξεις που την ενδιέφεραν και συγκέντρωσαν 180 ψήφους, αλλά μετά ως κυβέρνηση άλλαξε εντελώς το περιεχόμενο των άρθρων που είχαν ψηφιστεί στην προαναθεωρητική Βουλή και έθεσε στην ψηφοφορία όπου απαιτούντο 151 ψήφοι ό,τι κυριολεκτικά ήθελε. Πέτυχε μεν αυτό που ήθελε, αλλά η εμπιστοσύνη είναι ένα απόλυτο μέγεθος στην πολιτική. Αν χαθεί, δύσκολα επανακτάται. Αυτό συνέβη και στην προκειμένη περίπτωση. Το ΠΑΣΟΚ δεν της είχε εμπιστοσύνη και καταψήφισε.
Τρίτον, η πλειοψηφία που διαμορφώθηκε σε αυτή την αναθεώρηση ήταν «σπαρτιάτικη». Οι 160 ψήφοι υπέρ της αναθεώρησης προέρχονταν από 155 βουλευτές της Ν.Δ. και 5 βουλευτές των «Σπαρτιατών», οι οποίοι εξελέγησαν το 2023 έχοντας τη φωτογραφία του Ηλία Κασιδιάρη έξω από τα εκλογικά τους «κέντρα» («σταντ»). Εχω ακόμη στο αρχείο μου τα υπομνήματα που κατέθεσε δύο φορές η Ν.Δ. στον Αρειο Πάγο κατά της ανακήρυξης του κόμματος «Ελληνες» στις εθνικές εκλογές του 2023 και κατά του κόμματος «Σπαρτιάτες» στις ευρωεκλογές του 2024.
Τότε η Ν.Δ. έκανε αγώνα για να μην καταφέρουν να κατέλθουν στις εκλογές τα κόμματα επιρροής Κασιδιάρη. Τώρα έχει ενσωματωμένη στην πλειοψηφία της 6 βουλευτές που εξελέγησαν κρατώντας τη φωτογραφία του Ηλία και δεν έχει κανένα πρόβλημα. Ενώ και αυτοί οι βουλευτές -anti-system, υποτίθεται- εξελίχθηκαν σε hypersystem, στηρίζοντας σταθερά την κυβερνητική πλειοψηφία που έβαλε φυλακή τον αρχηγό της. Εν γνώσει του ή εν αγνοία του, είναι προς διευκρίνιση. Δεν θα σπεύσουμε ακόμη. Οι εντυπώσεις είναι πάντως ισχυρές.
Τέταρτον και τελευταίον, θα μπορούσε η αντίδραση του πρωθυπουργού στην έκβαση της ψηφοφορίας για την αναθεώρηση να αποτελεί καταρχάς μια ένδειξη ότι δεν σχεδιάζει εκλογές το φθινόπωρο. Γράφουμε καταρχάς, γιατί ποτέ δεν ξέρεις. Αν ήθελε να αξιοποιήσει την άρνηση συναίνεσης και το «όχι» της αντιπολίτευσης, θα σήκωνε πολύ υψηλά τους τόνους ο κύριος Μητσοτάκης. Αλλά δεν το έκανε.
Το ημερολόγιο στην αρχή του φθινοπώρου περιλαμβάνει προγραμματισμένη πενταμερή διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κυπριακό στην Νέα Υόρκη, όχι κάλπες, προς το παρόν. Από όλα αυτά τα ενδιαφέροντα, συγκρατώ ένα: Απορώ πώς είναι δυνατόν να ψηφίζεις Σύνταγμα της Δημοκρατίας παρέα με κάποιους που κυνήγησες ως «εχθρούς» του Συντάγματος και της Δημοκρατίας ακόμα και στα δικαστήρια.
Αβυσσος η ψυχή του ανθρώπου…
