Το φετινό καλοκαίρι μια οικιστική κοινότητα στην πόλη Σιουτζόου, της επαρχίας Τζιανγκσού της ανατολικής Κίνας, προσέλκυσε το ενδιαφέρον χάρη στην καινοτόμο μέθοδο δροσισμού που εφαρμόζει.
Του Τσεν Γισιάν, «Λαϊκή Ημερησία»
Ακόμα και όταν η εξωτερική θερμοκρασία υπερβαίνει τους 35 βαθμούς Κελσίου, οι κάτοικοι μπορούν να διατηρούν κλειστά τα κλιματιστικά τους, ενώ η θερμοκρασία στο εσωτερικό των κατοικιών παραμένει γύρω στους 25 βαθμούς Κελσίου.
Το μυστικό βρίσκεται κάτω από τα πόδια τους
Το πανεπιστήμιο Μεταλλείων και Τεχνολογίας της Κίνας, σε συνεργασία με τοπική εταιρία, αξιοποίησε μια «φυσική πηγή ψύξης» που βρίσκεται κρυμμένη σε κοντινά εγκαταλειμμένα ορυχεία. Η θερμοκρασία του νερού στα ορυχεία αυτά παραμένει περίπου στους 19 βαθμούς Κελσίου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Το νερό διοχετεύεται στις κατοικίες μέσω των υφιστάμενων σωληνώσεων θέρμανσης, παρέχοντας δροσισμό μέσω συστημάτων ενδοδαπέδιας ακτινοβολίας.
Το σχέδιο δράσης της Κίνας για την επίτευξη της κορύφωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά την περίοδο του 15ου Πενταετούς Προγράμματος (2026-2030) προβλέπει την επιτάχυνση του πράσινου μετασχηματισμού και της μετάβασης σε συστήματα θέρμανσης και ψύξης χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, πόλεις σε ολόκληρη τη χώρα διερευνούν πλέον την εφαρμογή συστημάτων τηλεψύξης.
Η τηλεψύξη λειτουργεί με τρόπο παρόμοιο με την τηλεθέρμανση, με τη διαφορά ότι στους αγωγούς κυκλοφορεί ψυχρό αντί για ζεστό νερό. Σε ορισμένα συστήματα τηλεψύξης το ψυχρό νερό που παράγεται σε μια κεντρική μονάδα ψύξης μεταφέρεται μέσω υπόγειων δικτύων σωληνώσεων στα κτίρια, όπου μονάδες ανεμιστήρα-στοιχείου διανέμουν τον δροσερό αέρα στους εσωτερικούς χώρους.
Σε σύγκριση με τα συμβατικά συστήματα κλιματισμού, η τηλεψύξη προσφέρει αρκετά σαφή πλεονεκτήματα. Βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση της ψύξης, μειώνει το κόστος και εξοικονομεί πολύτιμο χώρο στα κτίρια. Παράλληλα, εξαλείφει τον θόρυβο που προκαλούν οι εξωτερικές μονάδες κλιματισμού και σε ορισμένες περιπτώσεις αποτρέπει την ενόχληση από τον ψυχρό αέρα που κατευθύνεται απευθείας πάνω στους ανθρώπους, προσφέροντας μεγαλύτερη άνεση στους χρήστες.
Ωστόσο, το κατά πόσο η τηλεψύξη μπορεί να εφαρμοστεί σε ευρύτερη κλίμακα εξαρτάται από μία βασική αρχή: οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες.
Στην πόλη Σιουτζόου, το νερό των ορυχείων αποτελεί μια έτοιμη πηγή ψύξης, εξαλείφοντας την ανάγκη κατανάλωσης πρόσθετης ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή ψυχρού νερού. Επιπλέον, οι υφιστάμενες σωληνώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για θέρμανση όσο και για ψύξη, χωρίς να απαιτούνται εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης ή η εγκατάσταση νέων ηλεκτρικών καλωδιώσεων και σωληνώσεων. Με αυτόν τον τρόπο εξοικονομούνται χρόνος, κόπος και χρήματα.
Ωστόσο, τέτοιες φυσικές πηγές ψύξης δεν είναι διαθέσιμες παντού. Οταν η διαθέσιμη πηγή είναι πολύ περιορισμένη, ενδέχεται να μην επαρκεί για την κάλυψη μεγάλων αναγκών ψύξης. Στην πόλη Γουχάν, της επαρχίας Χουμπέι, και στην πόλη Ναντζίνγκ, της επαρχίας Τζιανγκσού, δύο έργα τηλεψύξης έχουν συμβάλει στη μείωση των εκπομπών άνθρακα και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Η έξυπνη λύση τους βασίζεται στη χρήση του ποταμού Γιανγκτσέ ως «φυσικού κλιματιστικού».
Η έννοια των «πόρων», βέβαια, δεν είναι αμετάβλητη. Στην πόλη Χανγκτζόου, της επαρχίας Τζετζιάνγκ, ανακτημένο νερό από μονάδα επεξεργασίας λυμάτων παρέχει συνεχή ψύξη σε κτίρια συνολικής επιφάνειας περίπου 300.000 τετραγωνικών μέτρων μέσα σε ένα βιομηχανικό πάρκο. Μέσω της τεχνολογικής αναβάθμισης και της επανεξέτασης του τρόπου αξιοποίησης των πόρων, μπορούν να τεθούν σε χρήση περισσότεροι πόροι που μέχρι πρότινος παρέμεναν ανεκμετάλλευτοι.
Η διαθεσιμότητα των πόρων δεν αποτελεί το μοναδικό κριτήριο. Η περιβαλλοντική βιωσιμότητα και η οικονομική αποδοτικότητα είναι εξίσου σημαντικές κατά την ανάπτυξη συστημάτων τηλεψύξης.
Η μεταφορά ψύξης είναι πολύ πιο απαιτητική από τη μεταφορά θερμότητας. Τα συστήματα τηλεθέρμανσης μπορούν γενικά να καλύψουν ακτίνα μεγαλύτερη των 20 χιλιομέτρων, ενώ η τηλεψύξη λειτουργεί συνήθως σε ακτίνα που δεν υπερβαίνει το 1,5 χιλιόμετρο. Πέρα από αυτήν την απόσταση, οι ενεργειακές απώλειες αυξάνονται απότομα.
Το μεγαλύτερο σύστημα τηλεψύξης στον κόσμο βρίσκεται στην περιοχή Τσιενχάι, της πόλης Σεντζέν, στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ, της νότιας Κίνας. Εξι μονάδες ψύξης βρίσκονται ήδη σε λειτουργία. Οταν το σύστημα φτάσει σε πλήρη δυναμικότητα, αναμένεται να μειώσει τη χρήση ψυκτικών μέσων κατά 13,74 τόνους, ενώ η συνολική επιφάνεια που έχει συμφωνηθεί να καλύπτεται με υπηρεσίες ψύξης υπερβαίνει τα 5,78 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα.
Γιατί εγκαταστάθηκε ένα τόσο μεγάλο σύστημα τηλεψύξης στην περιοχή Τσιενχάι; Η μέση ετήσια θερμοκρασία της περιοχής ξεπερνά τους 23 βαθμούς Κελσίου, ενώ εκεί βρίσκονται πολυάριθμα κτίρια γραφείων, μεγάλα εμπορικά συγκροτήματα και ξενοδοχεία-εγκαταστάσεις με σταθερές και υψηλές ανάγκες ψύξης.
Χάρη στις οικονομίες κλίμακας, η τηλεψύξη μπορεί να εξασφαλίσει σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και μείωση των εκπομπών άνθρακα, παρουσιάζοντας τεράστιες προοπτικές. Ωστόσο, εάν ο εξοπλισμός παραμένει ανενεργός μετά την κατασκευή ενός συστήματος, μπορεί επίσης να προκύψει σημαντική σπατάλη πόρων. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητες η προσεκτική αξιολόγηση και η λήψη ορθών αποφάσεων. Ο σχεδιασμός πρέπει εξαρχής να λαμβάνει υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, οι εξαγωγές κλιματιστικών της Κίνας προς την Ευρωπαϊκή Ενωση έφτασαν σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, με την αξία τους να αυξάνεται κατά 43,2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Οι ευρωπαϊκές πόλεις διαθέτουν πολλά ιστορικά κτίρια και παρουσιάζουν σύνθετες συνθήκες εγκατάστασης. Για να ανταποκριθούν σε αυτές τις ανάγκες, κινεζικές εταιρίες ανέπτυξαν ενεργειακά αποδοτικά και χαμηλού θορύβου φορητά κλιματιστικά διαιρούμενου τύπου, τα οποία μπορούν να συνδεθούν στην παροχή ρεύματος και να χρησιμοποιηθούν αμέσως. Τα προϊόντα αυτά αποδείχθηκαν ιδιαίτερα δημοφιλή.
Η προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες, η οποία ενσωματώνεται σε αυτά τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, αντανακλά τη σοφία του σεβασμού τόσο των νόμων της φύσης όσο και των αναγκών των χρηστών. Πρόκειται για ακόμα ένα παράδειγμα εφαρμογής λύσεων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε τόπου.
Οι στόχοι για την κορύφωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και για την επίτευξη της ανθρακικής ουδετερότητας αποτελούν επίσημη και δεσμευτική υπόσχεση της Κίνας προς τη διεθνή κοινότητα. Γιατί, λοιπόν, μπορεί κανείς να εμπιστευτεί ότι η Κίνα θα τηρήσει τον λόγο της και θα εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της;
Η απάντηση βρίσκεται στα πολλά επιμέρους κομμάτια που συνθέτουν το παζλ της πράσινης ανάπτυξης – από τα πράσινα κτίρια και την ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα έως τους εξυπνότερους τρόπους αξιοποίησης των πόρων. Ολα αυτά βασίζονται στις αρχές της συνεκτίμησης των πραγματικών συνθηκών, της σταθερής προόδου και της αναζήτησης καινοτόμων λύσεων.
νάδας ψύξης στην περιοχή Τσιενχάι της πόλης Σε-
ντζέν, στην επαρχία Γκουανγκντόνγκ της νότιας Κί-
νας (Φωτογραφία: Αρμόδιες Αρχές της Τσιενχάι)
