Η ξηρασία και οι καύσωνες που πλήττουν την Ευρώπη έχουν οδηγήσει σε πρωτόγνωρη πτώση της στάθμης των ποταμών, φέρνοντας στην επιφάνεια ναυάγια και αρχαιότητες που για δεκαετίες παρέμεναν θαμμένα στον βυθό.
Κοντά στη Σρέμσκα Μίτροβιτσα, περίπου 70 χλμ. βορειοδυτικά του Βελιγραδίου, η δραματική υποχώρηση των νερών του ποταμού Σάβα αποκάλυψε σχεδόν ολοκληρωμένα τα ερείπια ενός ατμόπλοιου-ρυμουλκού ηλικίας 113 ετών. Ντόπιοι και στελέχη του τοπικού μουσείου επισημαίνουν ότι το ναυάγιο είχε φανεί μερικώς στο παρελθόν, αλλά ποτέ άλλοτε σε τέτοια έκταση.
Το πλοίο, γνωστό ως Slovenian, ναυπηγήθηκε το 1913 στη Βουδαπέστη (τότε Αυστροουγγαρία) με το αρχικό όνομα Vag, από τον ποταμό Βαχ της Σλοβακίας. Είχε μήκος 54 μέτρα, ατμομηχανή και χρησιμοποιούνταν για τη ρυμούλκηση βαρέων φορτίων στον Δούναβη και τα παραπόταμα δίκτυα.
Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πέρασε ως επανόρθωση στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και μετονομάστηκε σε Slovenian. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βρέθηκε υπό γερμανικό έλεγχο, ενώ το 1944 αξιοποιήθηκε από τις γιουγκοσλαβικές αντιφασιστικές δυνάμεις. Στα τέλη Απριλίου 1945, ενώ μετέφερε τραυματίες προς τη Δύση, προσέκρουσε σε γερμανική νάρκη και βυθίστηκε στο ίδιο σημείο όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το Slovenian είναι η πιο πρόσφατη εντυπωσιακή αποκάλυψη, αλλά όχι η μοναδική. Στα σύνορα Σερβίας–Ρουμανίας, η πτώση της στάθμης του Δούναβη έφερε στην επιφάνεια δεκάδες σκουριασμένα πλοία του γερμανικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας, βυθισμένα το 1944–1945 για να αναχαιτίσουν την προέλαση των σοβιετικών δυνάμεων. Ορισμένα από αυτά φέρονται να έχουν ακόμη όπλα και εκρηκτικά, καθιστώντας την περιοχή επικίνδυνη για τη ναυσιπλοΐα.
Πιο δυτικά, στην Ιταλία, η ξηρασία αποκάλυψε τμήματα αρχαίων προβλήτων γέφυρας στον Τίβερη, που χρησιμοποιούνταν από Ρωμαίους αυτοκράτορες και άρχισαν να καταρρέουν από τον 3ο αιώνα. Στη Βουλγαρία, ερευνητές εντόπισαν στον Δούναβη θραύσματα οστών μαμούθ, προσθέτοντας ένα ακόμη κεφάλαιο στα ευρήματα που φέρνει η ακραία υποχώρηση των νερών.
Τα φαινόμενα αυτά συνδέονται με την ευρωπαϊκή ξηρασία του 2026, η οποία οδήγησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα στάθμης σε ποταμούς όπως ο Δούναβης και ο Σάβας, με επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα, την ενέργεια και τις τοπικές κοινωνίες. Σε μαρίνες του Νόβι Σαντ, σκάφη έμειναν καθηλωμένα σε λασπώδεις όχθες, ενώ σε άλλα σημεία του Δούναβη εμφανίστηκαν αμμώδεις θίνες που κανονικά καλύπτονται από νερό.
