Η Κίνα παραμένει εδώ και χρόνια ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, με το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών να βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς η Ουάσινγκτον εντείνει τις πιέσεις προς την Τεχεράνη και απειλεί με αυστηρότερες οικονομικές κυρώσεις.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, είχε προγραμματίσει συνέντευξη Τύπου για τη Δευτέρα στις 13:00 ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ (17:00 GMT).
Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης πλοίων Kpler, οι κινεζικές εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου ανήλθαν πέρυσι κατά μέσο όρο σε 1,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν σημαντική υποχώρηση των ροών.
Η Κίνα αγοράζει σήμερα λιγότερο ιρανικό πετρέλαιο σε σχέση με το παρελθόν.
Στις 13 Ιουλίου, οι ΗΠΑ ανανέωσαν τον αποκλεισμό ιρανικών πλοίων και λιμανιών, επιδιώκοντας να περιορίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου της Τεχεράνης, μετά την κατάρρευση συμφωνίας που θα οδηγούσε στον τερματισμό του πολέμου.
Τα στοιχεία της Kpler δεν καταγράφουν έκτοτε ορατές διελεύσεις ιρανικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Η εικόνα, ωστόσο, δεν θεωρείται πλήρης, καθώς αρκετά πλοία απενεργοποιούν τους πομπούς εντοπισμού τους, δυσχεραίνοντας την παρακολούθηση των κινήσεών τους.
Οι αποστολές προς την Κίνα υποχώρησαν τον Ιούνιο στα 785.000 βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2023.
Τον Ιούλιο εκτιμάται ότι αυξήθηκαν στα 823.000 βαρέλια ημερησίως, ενώ τα προκαταρκτικά στοιχεία για τον Αύγουστο δείχνουν νέα πτώση, στις 534.000 βαρέλια ημερησίως.
Κυρίαρχο ρόλο στις αγορές ιρανικού πετρελαίου έχουν οι ανεξάρτητες κινεζικές μονάδες διύλισης, οι οποίες επωφελούνται από τις μεγάλες εκπτώσεις που προσφέρει συνήθως το ιρανικό αργό σε σχέση με τα διεθνή πετρέλαια αναφοράς.
Αντίθετα, τα μεγάλα κρατικά διυλιστήρια της Κίνας έχουν σταματήσει να προμηθεύονται ιρανικό πετρέλαιο από το 2019, όταν οι ΗΠΑ επανέφεραν τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης. Οι επίσημες τελωνειακές καταγραφές της Κίνας, μάλιστα, δεν εμφανίζουν εισαγωγές ιρανικού αργού.
Οι ποσότητες που καταλήγουν στην Κίνα δηλώνονται εδώ και χρόνια ως πετρέλαιο προέλευσης Μαλαισίας και, πιο πρόσφατα, Ινδονησίας. Οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε κινεζικό νόμισμα μέσω ενός σύνθετου δικτύου διαμεσολαβητών, διυλιστηρίων και εμπόρων, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο τον εντοπισμό της πραγματικής προέλευσης του πετρελαίου.
Η Ουάσινγκτον έχει εντείνει την εκστρατεία περιορισμού των κινεζικών αγορών ιρανικού πετρελαίου από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, στις αρχές του περασμένου έτους.
Οι κυρώσεις έχουν επικεντρωθεί κυρίως σε μικρότερα κινεζικά διυλιστήρια και εταιρείες που εμπλέκονται στην εφοδιαστική αλυσίδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις προκάλεσαν σημαντικές αναταράξεις στις δραστηριότητές τους.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει προειδοποιήσει δύο μεγάλες κινεζικές τράπεζες ότι ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με δευτερογενείς κυρώσεις, εφόσον διαπιστωθεί ότι μέσω των συστημάτων τους διακινούνται ιρανικά κεφάλαια. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχουν ενταχθεί επισήμως στη λίστα των κυρωμένων οντοτήτων.
Τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στη Hengli Petrochemical (Dalian), καθώς και σε περίπου 40 ναυτιλιακές εταιρείες και πλοία. Η Ουάσινγκτον κατηγόρησε τη Hengli ότι είχε αγοράσει ιρανικό πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, στο πλαίσιο της προσπάθειας να περιοριστούν τα πετρελαϊκά έσοδα του Ιράν. Η εταιρεία, από την πλευρά της, αρνείται ότι προμηθεύεται ιρανικό πετρέλαιο.
Παρά την κλιμάκωση των αμερικανικών κυρώσεων, οι συνολικές ροές ιρανικού πετρελαίου προς την Κίνα δεν έχουν περιοριστεί δραστικά.
Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι οι κινεζικές εισαγωγές έφτασαν τα 1,24 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Ιανουάριο και τα 1,58 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο.
