Συγχαρητήρια στην Ελλάδα για την επικείμενη ιδιωτική αποστολή αστροναύτη και το πρώτο της ταξίδι στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό». Αυτό ήταν το μήνυμα στο Χ από τον Τζάρεντ Αϊζακμαν, τον διοικητή της NASA.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Η παρέμβαση του επικεφαλής της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας έρχεται μετά τη συμφωνία που υπέγραψαν ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος, για λογαριασμό της Ελλάδας, και η αμερικανική εταιρία Vast για τη συμμετοχή του Αδριανού Γολέμη σε ιδιωτική επανδρωμένη αποστολή προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Ο διοικητής της NASA συνέδεσε την αποστολή με την ευρύτερη συνεργασία της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα του Διαστήματος, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη συμμετοχή της χώρας στις Συμφωνίες του Αρτεμις. «Ως εταίρος στις Συμφωνίες του Αρτεμις, η Ελλάδα συμβάλλει ήδη στη διαμόρφωση του μέλλοντος της εξερεύνησης. Με αυτή την αποστολή συνεισφέρει στη δημιουργία μιας βιώσιμης οικονομίας σε χαμηλή γήινη τροχιά» σημείωσε.
Η ανακοίνωση βρήκε απήχηση και στο Καπιτώλιο, με τον Ελληνοαμερικανό Ρεπουμπλικάνο βουλευτή Μάικ Χαριδόπουλο να αναδημοσιεύει την ανάρτηση του επικεφαλής της NASA. Να σημειωθεί ότι ο Χαριδόπουλος είναι πρόεδρος της Υποεπιτροπής Διαστήματος και Αεροναυτικής στη Βουλή των Αντιπροσώπων και εκπροσωπεί την 8η περιφέρεια της Φλόριντα, στην αποκαλούμενη «διαστημική ακτή», όπου βρίσκονται τα Kennedy Space Center και Cape Canaveral Space Force Station.
«Πολλοί αναρωτιούνται τι ακριβώς κάνω. Είμαι υπεύθυνος για την ιατρική προετοιμασία των Ευρωπαίων αστροναυτών πριν πετάξουν στο Διάστημα, παρακολουθώντας την υγεία τους όσο βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη μας, συνήθως για έξι μήνες, και οργανώνοντας την αποκατάστασή τους μετά την επιστροφή τους στη Γη» έχει δηλώσει:
«Τα καθήκοντά μας περιλαμβάνουν την επιλογή των απαραίτητων και κατάλληλων φαρμάκων για την αποστολή τους, τις ιατρικές εξετάσεις κατά την περίοδο καραντίνας πριν από την πτήση, την ιατρική υποστήριξη της εκτόξευσης, τον ασφαλή επαναπατρισμό τους μετά την προσγείωση και την αποκατάσταση της υγείας τους στο περιβάλλον της βαρύτητας της Γης».
Σπούδασε γιατρός στο Αριστοτέλειο στη Θεσσαλονίκη, αλλά συνέχιζε διαρκώς να κοιτάζει προς τ’ άστρα. Το 2014 πέρασε έναν ολόκληρο χρόνο σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης με δώδεκα συναδέλφους του, στο πιο εχθρικό περιβάλλον του πλανήτη, στη βάση Κονκόρντια της Ανταρκτικής.
«Για εννέα μήνες ήμασταν εντελώς αποκομμένοι: κανένα αεροπλάνο δεν μπορούσε να μας φτάσει λόγω των εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών. Για το μεγαλύτερο μέρος της παραμονής μας, ήμασταν περιορισμένοι μέσα στον Σταθμό μας. Για να βγούμε, έπρεπε να φορέσουμε μια βαριά, πολυεπίπεδη στολή για τον άνεμο -σαν τους αστροναύτες στο Διάστημα- και δεν μπορούσαμε να μείνουμε έξω πολύ» έχει πει.
«Δεν μπορούσαμε να δούμε ή να αγγίξουμε την οικογένειά μας για 12 ολόκληρους μήνες, και η επικοινωνία μέσω τηλεφώνου ή διαδικτύου ήταν δύσκολη. Πριν αναχωρήσουμε για την Κονκόρντια, ξέραμε ότι θα μέναμε στην Ανταρκτική για περίπου έναν χρόνο. Δεν υπήρχε πιθανότητα να επιστρέψουμε νωρίτερα. Κατά την επιστροφή μας από τις ακτές της Ανταρκτικής προς την Ευρώπη, το πλοίο μας κόλλησε στον πάγο. Με ακόμα λιγότερο προσωπικό χώρο, λιγότερη επικοινωνία και λιγότερη υπομονή, καταλήξαμε να μείνουμε μακριά από τα αγαπημένα μας πρόσωπα για 14 μήνες, αντί για τους αναμενόμενους δώδεκα» έγραφε ο ίδιος.
Από μικρή ηλικία ο Γολέμης ενθουσιαζόταν με το Διάστημα και την αστρονομία. Μελετούσε βιβλία για αποστολές αστροναυτών κι ετοιμαζόταν να σπουδάσει φυσική. Στα 18 του, όμως, διάλεξε τελικά την ιατρική, επηρεασμένος από τον γιατρό παππού του. «Οταν κάνουμε επιλογές που ταιριάζουν στην πλειοψηφία, νιώθουμε πιο ασφαλείς. Νομίζουμε ότι ανήκουμε στο σύνολο και ότι αυτό μας προστατεύει. Δεν υπάρχει λόγος να είμαστε υπόλογοι για τις επιλογές μας, αφού η πλειοψηφία τις αποδέχεται. Εγώ ευτυχώς, σπάνια είχα τέτοιες στιγμές, και μόνο στην αρχή» έχει πει σε συνέντευξή του.
Οταν το 2024 ο Γάλλος αστροναύτης Τομά Πεσκέ έκανε έναν διαστημικό περίπατο για να εγκαταστήσει ηλιακούς συλλέκτες, ο Γολέμης ήταν ο προσωπικός του γιατρός. Παρακολουθούσε τα ιατρικά δεδομένα απευθείας από τη στολή του αστροναύτη, καρδιά, οξυγόνο, μεταβολισμό, την παραμικρή αλλαγή στο σώμα του. Είναι οι ώρες που «πρέπει να έχεις 14 μάτια για κάθε πιθανό σενάριο» δήλωσε αποδίδοντας την κρισιμότητα της αποστολής του.
Αρχικά υπέβαλε αίτηση για την επιλογή αστροναυτών της ESA. Οι υποψήφιοι ήταν συνολικά 22.500, συμπεριλαμβανομένων 280 από την Ελλάδα. «Την πρώτη φορά που υπέβαλα αίτηση για να εργαστώ ως γιατρός σε αποστολές αστροναυτών, τερμάτισα δεύτερος από όλους τους υποψηφίους, αλλά υπήρχε μόνο μία θέση. Πήρα την επιστολή απόρριψης και την κόλλησα στο ψυγείο, για να τη βλέπω και να αποκτήσω την αποφασιστικότητα να επιμείνω» έχει πει.
Στην ESA εντάχθηκε το 2018. Αμέσως στάλθηκε σε αποστολή στην έρημο Νεγκέβ του Ισραήλ, επειδή οι εκεί συνθήκες προσομοιάζουν αρκετά με τον πλανήτη Αρη. Ακολούθησαν κι άλλες απαιτητικές αποστολές, στην Ανταρκτική και στον Διαστημικό Σταθμό Μπαϊκονούρ της Ρωσίας. Γολέμης ήταν στην ιατρική ομάδα που φρόντιζε τον Ευρωπαίο αστροναύτη Λούκα Παρμιτάνο πριν και αφότου εκτοξεύθηκε στο Διάστημα με έναν ρωσικό πύραυλο Soyuz. Σύντομα θα γίνει ο πρώτος Ελληνας αστροναύτης. Θα κάνει το πρώτο του ταξίδι στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
ΑΔΡΙΑΝΟΣ ΓΟΛΕΜΗΣ
Επικεφαλής ιατρός για τους αστροναύτες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA)
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1986 στη Λάρισα. Σπούδασε ιατρική στο ΑΠΘ με μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Διαστήματος στο Στρασβούργο. Το 2014 έζησε και εργάστηκε για έναν χρόνο σε πλήρη απομόνωση στον ερευνητικό σταθμό Κονκόρντια στην Ανταρκτική, ένα από τα πιο ακραία περιβάλλοντα της Γης, με θερμοκρασίες έως -80°C. Εκεί διεξήγαγε ευρωπαϊκά πειράματα μελέτης της ανθρώπινης φυσιολογίας και ψυχολογίας σε συνθήκες ανάλογες με αυτές του Διαστήματος. Ακολούθως εργάστηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Διαστημικής Ιατρικής και Φυσιολογίας, ενώ από το 2018 υπηρετεί ως επικεφαλής χειρουργός πτήσης στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών στην Κολονία. Είναι υπεύθυνος για την ιατρική προετοιμασία, παρακολούθηση και αποκατάσταση των Ευρωπαίων αστροναυτών. Το 2022 κατέστη ο πρώτος Ελληνας -κι ένας εκ των 25 συνολικά- που ολοκλήρωσε επιτυχώς και τα έξι στάδια της ανταγωνιστικής διαδικασίας επιλογής νέων αστροναυτών της ESA, ανάμεσα σε 22.500 υποψηφίους. Τον Φεβρουάριο του 2026 άρχισε επίσημα εκπαίδευση αστροναύτη στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών στην Κολονία. Σύντομα θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα για πρώτη φορά σε επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις.
