Τη μνήμη τεσσάρων μορφών της χριστιανικής παράδοσης τιμά σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία. Πρόκειται για την Αγία Αριάδνη τη μάρτυρα, τον Όσιο Ευμένιο, Αρχιεπίσκοπο Γορτύνης, τον Άγιο Κάστορα τον μάρτυρα και τον Όσιο Ρωμύλο. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν, μεταξύ άλλων, όσοι φέρουν τα ονόματα Αριάδνη, Αριάνα, Ευμένιος, Ευμένης, Ευμενία, Κάστωρ, Κάστορας και Ρωμύλος.
Η Αγία Αριάδνη η μάρτυς
Η Αγία Αριάδνη συγκαταλέγεται στις γυναίκες μάρτυρες των πρώτων χριστιανικών χρόνων, οι οποίες παρέμειναν πιστές στον Χριστιανισμό παρά τις διώξεις και τις πιέσεις που αντιμετώπισαν.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Αδριανού και ήταν δούλη ενός άρχοντα στην περιοχή της Φρυγίας. Όταν αρνήθηκε να συμμετάσχει σε ειδωλολατρικές τελετές και να θυσιάσει στα είδωλα, βρέθηκε αντιμέτωπη με σκληρή μεταχείριση.
Η Αριάδνη δεν εγκατέλειψε την πίστη της, παρά τις απειλές και τα βασανιστήρια. Η παράδοση αναφέρει ότι, όταν καταδιώχθηκε από τους διώκτες της, προσευχήθηκε στον Θεό ζητώντας προστασία και ένας βράχος άνοιξε θαυματουργικά, επιτρέποντάς της να καταφύγει στο εσωτερικό του. Η μνήμη της έμεινε στην Εκκλησία ως σύμβολο πίστης, θάρρους και αφοσίωσης.
Ο Όσιος Ευμένιος, Αρχιεπίσκοπος Γορτύνης
Ιδιαίτερη θέση στο εορτολόγιο της 18ης Σεπτεμβρίου κατέχει ο Όσιος Ευμένιος, Αρχιεπίσκοπος Γορτύνης της Κρήτης. Η εκκλησιαστική παράδοση τον παρουσιάζει ως άνθρωπο που από νεαρή ηλικία ακολούθησε έναν ασκητικό τρόπο ζωής, επιλέγοντας την εγκράτεια, την προσευχή και την προσφορά προς τους ανθρώπους.
Ως επίσκοπος Γορτύνης διακρίθηκε για τη φιλανθρωπία και την ποιμαντική του δράση. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στην έμπρακτη βοήθειά του προς τους φτωχούς και όσους βρίσκονταν σε ανάγκη, ενώ η παράδοση τού αποδίδει και θαυματουργική δράση.
Το όνομα Ευμένιος προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «ευμενής», η οποία συνδέεται με τον καλοπροαίρετο και ευνοϊκά διατεθειμένο άνθρωπο.
Ο Άγιος Κάστωρ ο μάρτυς
Την ίδια ημέρα η Εκκλησία τιμά και τον Άγιο Κάστορα, ο οποίος ανήκει στους μάρτυρες της χριστιανικής πίστης. Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί για τη ζωή και τη δράση του είναι περιορισμένες. Η παρουσία του, ωστόσο, στο ορθόδοξο εορτολόγιο συνδέεται με τη μαρτυρική ομολογία της πίστης του και την άρνησή του να την αποκηρύξει.
Η μνήμη του τιμάται στις 18 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία γιορτάζουν τα ονόματα Κάστωρ, Κάστορας και Κάστορης.
Ο Όσιος Ρωμύλος
Στις 18 Σεπτεμβρίου τιμάται επίσης η μνήμη του Οσίου Ρωμύλου, μιας σημαντικής ασκητικής μορφής της ορθόδοξης παράδοσης. Ο Όσιος Ρωμύλος αφιέρωσε τη ζωή του στον μοναχισμό, στην άσκηση και στην αδιάλειπτη προσευχή. Η πορεία του συνδέθηκε με διάφορα μοναστικά κέντρα των Βαλκανίων, ενώ σημαντικό μέρος της ασκητικής ζωής του συνδέθηκε με το Άγιον Όρος.
Έζησε με αυστηρότητα και λιτότητα, επιδιώκοντας την πνευματική καλλιέργεια και την απομάκρυνση από τα υλικά αγαθά. Η φήμη του ως πνευματικού ανθρώπου προσέλκυσε μαθητές, στους οποίους μετέδωσε την ασκητική παράδοση και την προσήλωση στην προσευχή.
Η μνήμη των τεσσάρων Αγίων στις 18 Σεπτεμβρίου φέρνει στο επίκεντρο διαφορετικές όψεις της ορθόδοξης παράδοσης: από το μαρτύριο και την ακλόνητη πίστη της Αγίας Αριάδνης και του Αγίου Κάστορος έως τη φιλανθρωπία, την ποιμαντική προσφορά και την ασκητική ζωή του Οσίου Ευμενίου και του Οσίου Ρωμύλου.
