Σε ακόμη μία εθνικά επιζήμια συμφωνία προχωρά η κυβέρνηση, εκποιώντας ουσιαστικά την πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά της χώρας. Με φόντο μια επικοινωνιακή και με προεκλογικό άρωμα φιέστα που ετοιμάζεται για τις 3 Οκτωβρίου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Βούλγαρου πρωθυπουργού, η Αθήνα παραδίδει στη Σόφια το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της χαρτί, τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ που ανευρέθηκαν στις Πρέσπες. Το αντάλλαγμα που αποδέχτηκε το υπουργείο Πολιτισμού προκαλεί οργή, καθώς η Ελλάδα λαμβάνει μόλις 48 εκκλησιαστικά κειμήλια. Πρόκειται για ένα μηδαμινό δείγμα μπροστά στους εκατοντάδες χειρόγραφους κώδικες, τα πατριαρχικά χρυσόβουλα και τα αμύθητης αξίας βυζαντινά αντικείμενα που λεηλάτησαν οι Βούλγαροι από τις Ιερές Μονές Εικοσιφοινίσσης, Τιμίου Προδρόμου Σερρών και άλλους ναούς της Μακεδονίας και της Θράκης κατά τις βάρβαρες κατοχές. H κυβέρνηση, αντί να απαιτήσει την πλήρη επιστροφή των κλεμμένων θησαυρών -όπως ορίζουν οι Διεθνείς Συνθήκες ήδη από το 1923-, δέχεται να «αγοράσει» ελάχιστα από τα δικά μας αγαθά, προσφέροντας ως δώρο την πρωτοβουλγαρική Ιστορία στη γείτονα χώρα.
Αξίζει να σημειωθεί πως το 2013 ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είχε απορρίψει ως απαράδεκτη την ίδια ακριβώς πρόταση. Σήμερα, ωστόσο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σπεύδει να την υπογράψει, θυσιάζοντας την ιστορική μνήμη στον βωμό των προεκλογικών εντυπώσεων. Ενώ τα χιλιάδες κλεμμένα κειμήλια παραμένουν στη Βουλγαρία και περιφέρονται διεθνώς ως δήθεν τεκμήρια του βουλγαροβυζαντινού πολιτισμού, η ελληνική πλευρά συμβιβάζεται με ψίχουλα. Η σιωπή απέναντι σε αυτή τη συμφωνία συνιστά κηλίδα, ενώ η Εκκλησία και ο Αρχιεπίσκοπος οφείλουν να πάρουν άμεσα ξεκάθαρη θέση, καταγγέλλοντας μια υπογραφή που προσβάλλει την Ιστορία και την πίστη του έθνους. Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή η ακατανόητη ανταλλαγή για λόγους επικοινωνίας και μόνο μέσα σ’ όλα τα κακά που έχει ενδέχεται να δημιουργήσει αρνητικό προηγούμενο και όσον αφορά τα Γλυπτά του Παρθενώνα, εκεί όπου, σύμφωνα με την «Telegraph», οι συνομιλίες μεταξύ της Αθήνας και του Βρετανικού Μουσείου έχουν καταρρεύσει και δεν υπάρχει άμεση προοπτική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
Το θέμα έχει προκαλέσει τριγμούς και στην Ιερά Σύνοδο. Διαφορετική θέση από την Ιερά Σύνοδο για τη συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας σχετικά με την επιστροφή των ιερών κειμηλίων εκφράζει ο μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος. Την ώρα που η Ιερά Σύνοδος χαιρέτισε με ιδιαίτερη ικανοποίηση την επιστροφή 48 κειμηλίων, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία σημαντική επιτυχία και «καλή αρχή» για την επιστροφή και άλλων θησαυρών, ο μητροπολίτης Δράμας διατυπώνει σοβαρές επιφυλάξεις. Σε επιστολή του προς την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο κ. Δωρόθεος υπογραμμίζει ότι πληροφορήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης τη συμφωνία, χωρίς, όπως αναφέρει, να έχει προηγουμένως ενημερωθεί ή να έχει κληθεί σε σχετική διαβούλευση. Παράλληλα, εκφράζει προβληματισμό για το περιεχόμενό της, καθώς προβλέπει την επιστροφή στην Ελλάδα 48 κειμηλίων, ενώ από ελληνικής πλευράς προβλέπεται η παράδοση στη Βουλγαρία των οστών που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ. Ο μητροπολίτης επισημαίνει ότι μόνο από την Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης έχουν συληθεί περίπου 800 ιερά κειμήλια και 430 χειρόγραφα, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο η συμφωνία θα οδηγήσει σε ευρύτερες επιστροφές. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η παράδοση των οστών ενδέχεται να περιορίσει τη μελλοντική διαπραγματευτική δυνατότητα της Ελλάδας.
