Στον πόλεμο θα κριθούν όλα

«Στο Ισλάμ, ο “ιερός πόλεμος”, το τζιχάντ, και ο “δρόμος του Θεού” είναι έννοιες ταυτόσημες. Εκείνος που πολεμά βρίσκεται στον “δρόμο του Θεού”. Χαρακτηριστικό, ευρέως γνωστό απόφθεγμα αυτής της παράδοσης είναι το ακόλουθο: “Το αίμα των ηρώων βρίσκεται πιο κοντά στον Κύριο από το μελάνι των σοφών και τις προσευχές των ευσεβών”».
Απόφθεγμα του Ιταλού εθνικιστή φιλοσόφου Ιούλιου Εβολα (1898-1974)*.

Η ελληνική Ιστορία, ουσιαστικά, είναι το άθροισμα αλλά και το γινόμενο των υλικών και ψυχικών αποτυπωμάτων που αφήνουν στο εθνικό σώμα τα στρατιωτικά γεγονότα. Η δυναμική που αφήνουν αντανακλά στις δεκαετίες, στους αιώνες, στις χιλιετίες. Η Ιστορία μας είναι πρωτίστως στρατιωτική. Ολα τα υπόλοιπα έπονται. Οποιος το αμφισβητεί ας ερωτήσει τον εαυτό του ποιο ήταν το πρώτο γραπτό έργο με το οποίο συστήθηκε για τα καλά ο Ελληνισμός στην ανθρωπότητα. Με την Ιλιάδα. Η Οδύσσεια ακολούθησε.

Η εκστρατεία στην Τροία πάντα μας ακολουθεί και, με έναν παράδοξο τρόπο κατορθώνει και προηγείται ημών. Στην άχαρη και πάντοτε ετοιμοθάνατη επικαιρότητα, όμως, κυριαρχεί η συζήτηση γύρω από τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και τα ζητήματα κυριαρχίας στην ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή έργα στρατηγικής σημασίας όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Εδώ αναδεικνύονται δύο διακριτές και σχεδόν πάντοτε αντικρουόμενες σχολές σκέψης.

Από τη μία πλευρά βρίσκεται η αυστηρά ρεαλιστική προσέγγιση, της οποίας το οικοδόμημα των επιχειρημάτων έχει ως θεμέλιους λίθους τη θουκυδίδεια σκέψη και τη γεωπολιτική ανάλυση του Παναγιώτη Κονδύλη (1943-1998), και από την άλλη η θεσμική, λανσαριζόμενη σαν «ευέλικτη» προσέγγιση, την οποία προκρίνει η ελληνόφωνη πολιτική και η μη κυβερνητική ελίτ, ενδοτικοί θύλακες της διπλωματίας και κρατικοδίαιτοι αναλυτές που πρόσκεινται σε όλες τις πιθανές κι απίθανες χώρες πλην της ιδικής μας.

Σύμφωνα με τους εκφραστές του κλασικού πολιτικού ρεαλισμού, η διεθνής πολιτική διέπεται διαχρονικά από το αξίωμα που διατύπωσε ο Ηράκλειτος «πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους» (Ο πόλεμος είναι ο πατέρας των πάντων και ο βασιλιάς των πάντων, και μερικούς τους έκανε θεούς, άλλους ανθρώπους· μερικούς τους έκανε δούλους, άλλους ελεύθερους).

Την κυνικότερη περί πολέμου (ακόμα και του μη στρατιωτικού, εκείνου της καθημερινότητας) άποψη διατύπωσε ο Θουκυδίδης στον διάλογο των Αθηναίων με τους Μηλίους, ότι οι ισχυροί πράττουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν όσο επιβάλλει η αδυναμία τους. Ο Παναγιώτης Κονδύλης, αναλύοντας τη θεωρία του πολέμου και τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας, υποστήριξε ότι η επιβίωση ενός έθνους εξαρτάται πρωτίστως από την εσωτερική του συνοχή, το φρόνημα και τη βούλησή του να υπερασπιστεί την κυριαρχία του με ίδιες δυνάμεις, απορρίπτοντας την επίκληση ποικίλλων ηθικολογικών προφάσεων ή των διεθνών κανόνων όταν αυτοί δεν επιβάλλονται με χειροπιαστή ισχύ.

Οι θιασώτες αυτής της άποψης επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη πληθυσμιακή υπεροχή της Τουρκίας και η ραγδαία ανάπτυξη της αμυντικής της τεχνολογίας και βιομηχανίας δημιουργούν μια επικίνδυνη ασυμμετρία, η οποία μπορεί να αναστραφεί μόνο από ένα ελληνικό ισοδύναμο: μέσα από μια ριζική πνευματική, παιδαγωγική και πολιτική αναγέννηση του έθνους μας, ικανή να μετατρέψει την κοινωνία σε ένα ενσυνείδητα στρατευμένο σύνολο έτοιμο να αναμετρηθεί με τις ιστορικές προκλήσεις

Οι Ελληνες, είτε το θέλουμε είτε όχι, κάποια στιγμή θα πολεμήσουμε τους Τούρκους. Ακόμα κι αν προσπαθούμε πάση θυσία να το αποφύγουμε, και τη θυσία θα την κάνουμε και ο πόλεμος θα γίνει και θα οδηγήσει στην ήττα επειδή ακριβώς θα μείνουμε απροετοίμαστοι, προσπαθώντας με την αδράνειά μας και με την υποχωρητικότητά μας να «εξορκίσουμε» το μοιραίο. Μοναδική οδός στη νίκη είναι η κατανόηση της πραγματικότητας και η πυρετώδης προετοιμασία για τον πόλεμο που θα κρίνει τα πάντα.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι επικριτές της κυβερνητικής πολιτικής και αναλυτές της σχολής του ρεαλισμού ερμηνεύουν τις καθυστερήσεις και τους διπλωματικούς «χειρισμούς» γύρω από την πόντιση του υποβρύχιου καλωδίου, καθώς και την αναζήτηση διπλωματικής κάλυψης μέσω τρίτων χωρών, όπως η Γαλλία, ως ένδειξη ατολμίας και υποχώρησης απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις. Κατά την ίδια προσέγγιση, η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 και η τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974 αποτελούν ανοιχτά ιστορικά τραύματα που διαμόρφωσαν στις ελληνικές ελίτ νοοτροπία ήσσονος προσπάθειας και άνευ μάχης παράδοσης στους Τούρκους, με στόχο τον… εξευμενισμό τους. Οι πληγές θα κλείσουν μόνο με επικράτηση έναντι του προαιώνιου εχθρού. Και είναι εχθρός οι Τούρκοι, ας μη γελιόμαστε. Οποτε το λησμονούμε, μας το υπενθυμίζουν.

Στον αντίποδα της ρεαλιστικής κριτικής, η επίσημη ελληνική διπλωματική γραμμή και οι υποστηρικτές ενός ετερόφωτου φιλελευθερόμορφου, διεθνιστικού μοντέλου. Αυτοί προτείνουν μια διαφορετική ανάγνωση των γεωπολιτικών συσχετισμών και των μεθόδων προάσπισης των εθνικών συμφερόντων. Σύμφωνα με αυτή την οπτική, για ένα κράτος με τα δημογραφικά και γεωγραφικά μεγέθη της Ελλάδας, η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και ιδίως στο Δίκαιο της Θάλασσας (Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας – United Nations Convention on the Law of the Sea), καθώς και η ενεργός συμμετοχή σε ισχυρούς υπερεθνικούς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ, δεν αποτελούν υποκατάστατα ισχύος, αλλά κρίσιμους πολλαπλασιαστές της. Ταυτόχρονα, η απόλυτη, πειθήνια εναρμόνιση με όσα εκείνοι οι οργανισμοί προστάζουν αντιμετωπίζεται σαν μονόδρομος.

Οι υποστηρικτές αυτής της στρατηγικής τονίζουν ότι η εμπλοκή ευρωπαϊκών συμμάχων και θεσμών σε έργα όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου συνιστά σκόπιμη διεθνοποίηση, η οποία αναβαθμίζει το έργο σε ευρωπαϊκό ζήτημα και αυξάνει το διπλωματικό και οικονομικό κόστος οποιασδήποτε τουρκικής παρενόχλησης. Δηλαδή, θα μας σώσουν οι άλλοι. Το δυτικό «ιππικό», το οποίο ουδέποτε θα έρθει.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» και η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας αποτρέπουν την ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση, προσφέροντας στην Ελλάδα τον αναγκαίο χρόνο για να θωρακίσει την αποτρεπτική της ικανότητα μέσω στοχευμένων εξοπλιστικών προγραμμάτων, όπως η απόκτηση σύγχρονων αεροσκαφών και φρεγατών, αλλά και μέσω της οικονομικής ανάπτυξης.

Απορρίπτουν δε ασυζητητί την ιδέα της ανατροπής των ιστορικών δεδομένων μέσω στρατιωτικής αντιπαράθεσης. Το αναπόδραστο απορρίπτεται σαν αναθεωρητική και επικίνδυνη «λογική», με το επιχείρημα ότι η μακροπρόθεσμη ασφάλεια και η κυριαρχία διασφαλίζονται αποτελεσματικότερα μέσω της σταθερότητας, των περιφερειακών συμμαχιών και της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών βάσει των διεθνών κανόνων. Μ’ αυτή τη λογική η αναμέτρηση, δηλαδή, θα γίνει όταν το επιλέξουν οι Τούρκοι, όχι εμείς. Οι χαμηλόθωροι, φοβικοί, και πολλαπλώς εκτεθειμένοι άνθρωποι που κυβερνούν μπορεί να γυρνούν την πλάτη στην πραγματικότητα, αποφεύγοντας να κοιτάξουν τη σκληρή της όψη, αλλά εκείνη, κάποια στιγμή, θα τους χτυπήσει την πλάτη και θα τους υποχρεώσει να την αντικρίσουν ως έχει.

*«Metaphysics of War / Battle, Victory & Death in the World of Tradition» (Μεταφυσική του πολέμου / Μάχη, Νίκη και Θάνατος στον Κόσμο της Παράδοσης), Τρίτη αγγλική έκδοση του 2011, της Arktos Media Ltd. Ο ίδιος ο Εβολα τοποθετεί αυτό το απόφθεγμα στην καρδιά της ισλαμικής – τζιχαντιστικής νοοτροπίας και υπομνηματίζει τη φράση του με τα ακόλουθα: «Δεν γνωρίζω με βεβαιότητα την προέλευση αυτής της ρήσης, ωστόσο έρχεται σε αντίθεση με ένα άλλο χαντίθ** από το έργο Αλ-Τζάμι αλ-Σαγκίρ (Al-Jaami’ al-Saghîr) του ιμάμη αλ-Σουγιούτι: “Το μελάνι του λογίου είναι ιερότερο από το αίμα του μάρτυρα”».

***Τα Χαντίθ είναι η προφορική παράδοση που περιλαμβάνει τα λόγια, τις πράξεις και τις σιωπηρές εγκρίσεις*** του Προφήτη Μωάμεθ.

***Σιωπηρή έγκριση έχουμε όταν ο Μωάμεθ γνώριζε πως κάποιος είπε ή έπραξε κάτι, αλλά δεν το απαγόρευσε ούτε το κατέκρινε, αν και μπορούσε να το κάνει.