Σερβία: Εκδηλώσεις μνήμης για την τραγωδία του Νόβι Σαντ
Συμπληρώθηκαν δυο χρόνια από το πολύνεκρο δυστύχημα στο σιδηροδρομικό σταθμό της σερβικής πόλης
Σε μια περίοδο ριζικών πολιτικών μεταβολών στη Σερβία, καταλυτικό ρόλο για τις οποίες έπαιξε εν πολλοίς η κοινωνική οργή που προκάλεσε η πολύνεκρη τραγωδία, η Σερβία τίμησε τη μνήμη των 16 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της κατάρρευσης του τσιμεντένιου στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, την 1η Νοεμβρίου 2024.
Οι εκδηλώσεις μνήμης ξεκίνησαν με σιωπηρή πορεία, η οποία αναχώρησε από το φοιτητικό κάμπους με κατεύθυνση τον σιδηροδρομικό σταθμό. Στην κεφαλή της πορείας ήταν φοιτητές, οι οποίοι κρατούσαν 16 στεφάνια – ένα για κάθε θύμα της τραγωδίας. Μπροστά από τον τόπο του δυστυχήματος, όπου πραγματοποιήθηκε η κεντρική επιμνημόσυνη συγκέντρωση, προσέρχονταν συνεχώς πολίτες προκειμένου να ανάψουν ένα κερί και να αποθέσουν λουλούδια κρατώντας ζωντανό το πάγιο αίτημα για πλήρη απόδοση δικαιοσύνης.
Η δεύτερη επέτειος βρίσκει τη Σερβία σε μία περίοδο ραγδαίων αλλαγών, μετά και την ήττα του Βούτσιτς στις βουλευτικές εκλογές και την επικράτηση της «Φοιτητικής Λίστας».
Δύο χρόνια κοινωνικής οργής
Αμέσως μετά την τραγωδία με συμβολικές δράσεις, όπως οι καθημερινοί αποκλεισμοί οδικών αρτηριών και η τήρηση 16λεπτης σιγής, με κύριο αίτημα την απόδοση ποινικών και πολιτικών ευθυνών ξεκίνησε με πρωτεργάτες τους φοιτητές ένα κύμα διαμαρτυριών, που εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη χώρα, λαμβάνοντας τη μορφή μαζικής κοινωνικής κατακραυγής κατά της διαφθοράς του κρατικού μηχανισμού.
Η κλιμάκωση της πίεσης των διαδηλωτών οδήγησε αρχικά στην παραίτηση του τότε πρωθυπουργού Μίλος Βούτσεβιτς τον Ιανουάριο του 2025. Τον Μάρτιο του ίδιου έτους, πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι μία από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών, με τη συμμετοχή εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών.
Η πολιτική έκφραση του κινήματος μορφοποιήθηκε στη συνέχεια με τη δημιουργία της «Φοιτητικής Λίστας», ενός πολιτικού σχηματισμού που στελεχώθηκε από ακαδημαϊκούς, επιστήμονες και προσωπικότητες του πολιτισμού, με κεντρικό άξονα την κάθαρση και τη διαφάνεια στα δημόσια έργα. Στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 2026, ο εν λόγω σχηματισμός κατέγραψε υψηλά ποσοστά, ανατρέποντας τους πολιτικούς συσχετισμούς και θέτοντας τέλος στην πολυετή διακυβέρνηση του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Η νέα πολιτική πραγματικότητα στη χώρα χαρακτηρίζεται από την έναρξη ευρείας κλίμακας ερευνών από την Εισαγγελία Οργανωμένου Εγκλήματος για τη διαφθορά στον κατασκευαστικό τομέα.