Η φετινή απουσία του πρωθυπουργού από το Νταβός τού στέρησε μία δυνατότητα: Να διαπιστώσει πόσο σημαντικά όπλα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις είναι ο ελληνικός πολιτισμός, τα ελληνικά γράμματα και η Ιστορία
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε φέτος να μην πάει στο Νταβός για να μην αναγκαστεί να πει «όχι» στον πρόεδρο Τραμπ για τη συμμετοχή της πατρίδας μας στο Συμβούλιο Ειρήνης.
- Του Μανώλη Κοττάκη
Παρά το γεγονός ότι σε αυτό θα μετάσχουν το Ισραήλ και η Τουρκία. Η δικαιολογία ότι δεν «πέταξε» εγκαίρως λόγω καιρού είναι διπλωματική. Προφάσεις εν αμαρτίαις. Ανοικτό ήταν προχθές το… FIR Αθηνών, μπορούσε να «πετάξει» ανέτως.
Αν και πιστεύω ότι ματαίως η Δύση δίνει μάχες οπισθοφυλακής για να αποτρέψει τα επερχόμενα (σε βάθος χρόνου και ο ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και η Διεθνής Αμνηστία θα αντικατασταθούν από νέους θεσμούς, γιατί το διεθνές σύστημα κάνει επανεκκίνηση – restart), θέλω να πιστεύω ότι από τη θέση που ευρίσκεται ο πρωθυπουργός έχει καλύτερη ορατότητα από εμάς και περισσότερα δεδομένα. Αρα, υποτίθεται, ξέρει τι κάνει. Μέχρι της αποδείξεως του εναντίου.
Ωστόσο, η φετινή απουσία του πρωθυπουργού από το Νταβός τού στέρησε μία δυνατότητα: Να διαπιστώσει πόσο σημαντικά όπλα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις είναι ο ελληνικός πολιτισμός, τα ελληνικά γράμματα και η Ιστορία. Ιδίως όταν πρόκειται για χώρες που έζησαν το τραύμα της γερμανικής κατοχής. Μεγάλο εργαλείο η Ιστορία. Ο Τραμπ μπορεί να είναι ανοικτός στην κριτική για πολλά, αλλά η απόφασή του να κάνει χρήση της Ιστορίας ως μέσον άσκησης πειθούς και να την εντάξει στο οπλοστάσιο των επιχειρημάτων του έχει τεράστιο ενδιαφέρον για τον τρόπο που διεξάγονται σήμερα οι διεθνείς διαπραγματεύσεις.
Συμφωνία
Πριν καταφέρει να βρει ένα modus vivendi με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Ρούτε και προχωρήσει σε μια συμφωνία πλαίσιο μαζί του για τη Γροιλανδία με βάσεις τύπου Κύπρου (κυριαρχία ΗΠΑ επί του εδάφους και έγερση Θόλου), ο Αμερικανός πρόεδρος θύμισε στους Δανούς πως τους στάθηκε η Αμερική όταν δέχθηκαν εισβολή από τους ναζί του Χίτλερ στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οταν έπεσαν έπειτα από αντίσταση λίγων μηνών. Θύμισε πως τους έσωσε. Πως απέτρεψε την προοπτική να καταστούν από τότε γερμανική αποικία. «Γερμανικά θα μιλούσατε σήμερα!» τους μάλωσε. Στην ουσία ο Αμερικανός πρόεδρος εισήγαγε στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, εκτός από το δίκαιο της ισχύος, και την έννοια του ιστορικού ηθικού χρέους μιας χώρας απέναντι σε μια άλλη. Η Ελλάς έχει χρέη απέναντι στους συμμάχους της, μα και εκείνοι έχουν χρέη έναντι αυτής. Πρόσφατα και παλαιότερα. Τα δικά μας χρέη είναι σε δολάρια, τα δικά τους είναι ηθικά. Η ελληνική κρίση του 2010 ανόρθωσε το ευρώ και υποτίμησε το δολάριο. Χρέος!
Η Ελλάς αρνήθηκε να παραδώσει στον Ερντογάν τους οκτώ Τούρκους πραξικοπηματίες αξιωματικούς που προσγειώθηκαν στην Αλεξανδρούπολη! Εάν το έπραττε ο Τούρκος πρόεδρος, θα είχε στα χέρια του ομολογίες για το ποια ξένη δύναμη επί ποίας ηγεσίας οργάνωσε το πραξικόπημα εναντίον του. Ο «σουλτάνος» γνωρίζει «ποια» και το έχει αποκαλύψει σε μέλος της οικογένειας Μητσοτάκη, κτυπώντας με δύναμη τα στήθη του («Σε μένα; Στα παιδιά μου; Στα εγγόνια μου; Πώς τόλμησαν;»), αλλά άλλο ήταν να έχει και αποδείξεις. Χρέος και εδώ! Και βεβαίως η Ελλάς, που είναι σήμερα από τις ελάχιστες χώρες του ΝΑΤΟ που καταβάλλει το 2% του ΑΕΠ της ετησίως για εξοπλισμούς, έχει το δικαίωμα να εγείρει το ζήτημα του χρέους της Γερμανίας έναντι αυτής. Των πολεμικών αποζημιώσεων. Θέμα που νομικά υφίσταται, αν δεν υφίστατο δεν μας ζητούσαν κάθε τόσο οι Γερμανοί να κλείσουμε αυτό το θέμα. Υπάρχει καπνός ακόμη.
Δεν μετέβη όμως ο κύριος Μητσοτάκης στο Νταβός και δεν είχε την ευκαιρία να ακούσει από κοντά τη νέα διαπραγματευτική τακτική Τραμπ να αξιοποιεί την Ιστορία και να την εργαλειοποιεί για να κερδίσει πόντους στις διαπραγματεύσεις. Και να ξυπνήσει το φιλότιμο σε άλλες χώρες. Δεν ήταν όμως το μοναδικό θέμα που έχασε από την απουσία του στο Νταβός. Εχασε ακόμα δύο. Πρώτον, τον πρώην τραπεζίτη πρωθυπουργό του Καναδά Μαρκ Κάρνι, μια στιβαρή και ισχυρή ηγετική φιγούρα, που δεν φαίνεται να κάμπτεται από τις απειλές του Αμερικανού προέδρου, να επικαλείται τον… Θουκυδίδη: «Οι ισχυροί κάνουν όσο τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν όσο τους επιβάλλει η αδυναμία τους».
Πόσους αιώνες άντεξε η ισχύς του Θουκυδίδη για να βγει από τα χείλη του Καναδού; Ο χρόνος είναι το μέτρο της απήχησης και της επιρροής. Δεύτερον, τον πρόεδρο της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος τόνισε ότι «αν θέλουμε να αποδράσουμε από το σκοτεινό μας παρόν, θα πρέπει να εμπνευστούμε από την ελληνική φιλοσοφία, το ρωμαϊκό δίκαιο και τις χριστιανικές αξίες. Ετσι θα σώσουμε τη Δύση».
Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι ένας δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας όπως ο Τραμπ, ένας τραπεζίτης όπως ο Μαρκ Κάρνι και ένας ελευθεριακός, λιμπερταριανός κατά δήλωσή του, οικονομολόγος όπως ο Μιλέι άντλησαν επιχειρήματα από τις ανθρωπιστικές επιστήμες και όχι από τους αριθμούς και τη σύγχρονη οικονομική σκέψη. Από την άυλη παγκόσμια κληρονομιά και όχι από την υλική. Από τη μελέτη για τον άνθρωπο και όχι για το άτομο. Προτείνω να παρακολουθήσουμε καλύτερα τη μεταβολή. Δεν είναι και τόσο τρελοί όσο φαίνονται οι νέες ηγέτες. Η εκκεντρικότης τους δεν πρέπει να αποπροσανατολίζει.
