Ο δήμαρχος Καλαμάτας μιλά για τα δημοτικά υπνωτήρια, την κοινωνική προστασία, τους άξιους προκατόχους του, την ανακύκλωση και τη μεγάλη επιστροφή της «Μαύρης Θύελλας»
Η εικόνα της ελληνικής περιφέρειας συχνά ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο αντίθετους πόλους: τη στασιμότητα και την άναρχη ανάπτυξη. Η Καλαμάτα, ωστόσο, δείχνει να χαράζει μια διαφορετική πορεία με σχέδιο, με σεβασμό στην ταυτότητά της και με προσαρμογή στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής.
- Συνέντευξη στον Βαγγέλη Φανίδη
Η συζήτηση με τον δήμαρχο Θανάση Βασιλόπουλο αναδεικνύει μια πολυεπίπεδη πραγματικότητα. Από τη στήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων έως τα μεγάλα έργα υποδομών και από την καθημερινότητα των πολιτών μέχρι τις διεθνείς συνεργασίες, η πόλη κινείται με έναν σαφή κοινό άξονα, τη συνέπεια και τον στρατηγικό σχεδιασμό. Δεν πρόκειται για μια θριαμβολογική αφήγηση, αλλά για μια αποτύπωση προτεραιοτήτων, επιτευγμάτων και προκλήσεων που παραμένουν ανοιχτές.
Ενα σχέδιο με ορίζοντα το μέλλον
Η δημοτική Αρχή έχει θέσει πέντε βασικές προτεραιότητες:
■ την ανάπλαση της παραλιακής ζώνης
■ τη δημιουργία μεγάλου αθλητικού κέντρου
■ την αναβάθμιση του περιβαλλοντικού πάρκου Νέδοντα
■ την υλοποίηση προγραμμάτων βιώσιμης ανάπτυξης
■ τις εκτεταμένες αστικές αναπλάσεις
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο πλάνο που στοχεύει στον ουσιαστικό μετασχηματισμό της πόλης.
Οταν ο δήμος γίνεται δίχτυ προστασίας
Η κοινωνική πολιτική αποτελεί, όπως επισημαίνει ο δήμαρχος, τον βασικό πυλώνα της δημοτικής στρατηγικής και αυτό αποτυπώνεται όχι μόνο σε λόγια, αλλά κυρίως σε συγκεκριμένες δομές και παρεμβάσεις. Τα δημοτικά υπνωτήρια είναι μία από τις πιο χαρακτηριστικές δράσεις. Με διακριτούς χώρους για άνδρες και γυναίκες, προσφέρουν στέγη σε ανθρώπους χωρίς κατοικία. Μέχρι την πλήρη αδειοδότησή τους, λειτουργούν με ευελιξία, καλύπτοντας άμεσες ανάγκες.
Παράλληλα, τα δημοτικά μαγειρεία αποτελούν έναν μηχανισμό καθημερινής υποστήριξης. Παρότι έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν πάνω από 500 μερίδες, σήμερα εξυπηρετούν περίπου 130 πολίτες καθημερινά, μεταφέροντας το φαγητό ακόμη και στα σπίτια όσων δεν μπορούν να μετακινηθούν. Το Δημοτικό Παντοπωλείο ενισχύει περίπου 500 οικογένειες κάθε μήνα, παρέχοντας βασικά αγαθά. Πρόκειται για μια δομή που λειτουργεί ως σταθερό σημείο αναφοράς για πολλούς πολίτες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην τρίτη ηλικία. Το νέο Κέντρο Ημερήσιας Φροντίδας για άτομα με άνοια προσφέρει στις οικογένειες τη δυνατότητα να αφήνουν τους ανθρώπους τους σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον για λίγες ώρες ή και για ολόκληρη την ημέρα, διευκολύνοντας σημαντικά την καθημερινότητά τους.
Η κοινωνική πολιτική όμως δεν σταματά εδώ. Ο δήμος επεκτείνεται σε πιο εξειδικευμένες δράσεις:
■ Κέντρο Κοινότητας με ισχυρή παρουσία σε ολόκληρο τον νομό.
■ Υποκατάστημα για Ρομά με διαμεσολαβητή, κοινωνικούς λειτουργούς και νοσηλευτές.
■ Προγράμματα ένταξης παιδιών στο σχολείο.
■ Σχεδιασμός δομών για άτομα στο φάσμα του αυτισμού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για τη δημιουργία ειδικής παιδικής χαράς για παιδιά με αυτισμό, ένα έργο υψηλού κόστους αλλά και υψηλής κοινωνικής αξίας. Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός δήμου που επιχειρεί να καλύψει ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών αναγκών, αναγνωρίζοντας ότι η κοινωνική συνοχή αποτελεί προϋπόθεση ανάπτυξης.
«Παρέλαβα έναν νοικοκυρεμένο δήμο»
Τίποτα από τα παραπάνω δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς μια σταθερή οικονομική βάση. Ο Δήμος Καλαμάτας εμφανίζεται ως ένας οικονομικά υγιής οργανισμός, με περιορισμένο δανεισμό και ισορροπημένη διαχείριση των πόρων του. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την εικόνα διαδραματίζει η ΔΕΥΑ Καλαμάτας, η οποία διαθέτει ισχυρό αποθεματικό και υλοποιεί εκτεταμένα έργα υποδομών. Ο δήμαρχος τονίζει πως «ναυαρχίδα της ανάπτυξης για την περιοχή μας είναι η ΔΕΥΑ Καλαμάτας, η οποία αυτή τη στιγμή έχει αποθεματικό πάνω από 10 εκατομμύρια, δεν χρωστάει ούτε ένα ευρώ σε δανεισμό και υλοποιεί ένα τεχνικό πρόγραμμα που ξεπερνά αυτή τη στιγμή τα 60 εκατομμύρια ευρώ σε έργα που αφορούν καθαρά τις υποδομές της πόλης.
Οπότε είμαστε ένας δήμος νοικοκυρεμένος, που έχει τις δυνατότητες και με σφιχτή διαχείριση πάντα μπορούμε και συνεχώς βάζουμε στόχους, και τους στόχους σιγά σιγά να τους πετυχαίνουμε. Η στρατηγική είναι σαφής περιορισμένα δάνεια, στοχευμένες επενδύσεις και σταδιακή επίτευξη στόχων». Ο δήμαρχος επιμένει ιδιαίτερα στη σημασία της συνέχειας στη διοίκηση. Περιγράφει τη διοίκηση ενός δήμου ως «μαραθώνιο σκυταλοδρομίας», όπου κάθε δημοτική Αρχή παραλαμβάνει και παραδίδει έργο. Η αναφορά στους προκατόχους του δημάρχους δεν είναι τυπική.
Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια λογική θεσμικής συνέχειας που φαίνεται να έχει συμβάλει στην αναπτυξιακή πορεία της πόλης. Ο δήμαρχος Θανάσης Βασιλόπουλος μνημονεύει ονομαστικά προκατόχους του, που παρέδωσαν έναν «νοικοκυρεμένο» δήμο -τον Μπένο, τον Κουτσούλη, τον Κουμάντο, τον Μαλαπάκη και τον Νίκα-, αναγνωρίζοντας ότι καθένας παρέδωσε έναν οργανωμένο και οικονομικά τακτοποιημένο δήμο στον επόμενο.
Τουρισμός: Από εποχικός προορισμός σε city break
Η Καλαμάτα φαίνεται να αλλάζει ταυτότητα, μεταβαίνοντας από έναν καθαρά καλοκαιρινό προορισμό σε έναν τόπο που προσελκύει επισκέπτες όλο τον χρόνο. Η αύξηση της επισκεψιμότητας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους δημιουργεί νέες ευκαιρίες, αλλά και νέες απαιτήσεις.
Ενδεικτικό της έντασης της τουριστικής κίνησης είναι ότι τα Σαββατοκύριακα και τις περιόδους αργιών τα απορρίμματα αυξάνονται κατά 40%. Η γεωγραφική θέση της πόλης, η εύκολη πρόσβαση μέσω σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου και η λειτουργία του αεροδρομίου ενισχύουν τη δυναμική της. Παράλληλα, μεγάλες επενδύσεις όπως το «Costa Navarino» έχουν συμβάλει στη διεθνή προβολή της ευρύτερης περιοχής. Ωστόσο, η επιτυχία συνοδεύεται και από προκλήσεις. Η διαχείριση της καθημερινότητας απαιτεί συνεχή προσαρμογή.
Ενίσχυση με προσωπικό και εξοπλισμό
Η διαχείριση της καθημερινότητας αποτελεί μία από τις πιο σύνθετες προκλήσεις για κάθε δήμο. Στην Καλαμάτα η προσέγγιση βασίζεται σε δύο άξονες: την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και τη συνεχή ανανέωση του εξοπλισμού. Κάθε χρόνο προσλαμβάνονται δεκάδες εργαζόμενοι στην καθαριότητα για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες της τουριστικής περιόδου.
Παράλληλα, ο δήμος επενδύει συστηματικά σε νέο στόλο οχημάτων, με πρόσφατη προμήθεια 17 οχημάτων, από απορριμματοφόρα μέχρι σάρωθρα. Στον τομέα του πρασίνου και της συντήρησης έχουν δημιουργηθεί μόνιμα συνεργεία, ενώ τρία εξειδικευμένα συνεργεία ασχολούνται αποκλειστικά με τα σχολεία. Ωστόσο, οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες: ο Δήμος Καλαμάτας διαθέτει 96 σχολικές μονάδες και, όπως επισημαίνει ο δήμαρχος, ακόμη και με σημαντικούς πόρους η φθορά των υποδομών είναι διαρκής και απαιτεί συνεχή παρέμβαση και ενισχύει σημαντικά την επιχειρησιακή δυνατότητα των υπηρεσιών.
ΚΑΠΗ και κοινωνική φροντίδα
Η πολιτική για την τρίτη ηλικία συνδέεται και με μια ευρύτερη φιλοσοφία αξιοποίησης της δημοτικής περιουσίας. Ο Δήμος Καλαμάτας διαθέτει δύο μεγάλα ΚΑΠΗ, τα οποία στεγάζονται αποκλειστικά σε δημοτικά κτίρια – ένα στοιχείο που, όπως τονίζεται, εξασφαλίζει σημαντική εξοικονόμηση πόρων, καθώς δεν καταβάλλονται ενοίκια. «Ο Δήμος Καλαμάτας δεν καταβάλλει ούτε ένα ευρώ για ενοίκια» σημειώνει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι όλες οι υπηρεσίες και οι δομές φιλοξενούνται σε ιδιόκτητα ακίνητα.
Το Α’ ΚΑΠΗ, που βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο, στεγάζεται σε ένα από τα ανακαινισμένα νεοκλασικά κτίρια της πόλης. Πρόκειται για έναν ζωντανό χώρο, όπου δεν προσφέρονται μόνο υπηρεσίες φροντίδας, αλλά αναπτύσσονται και κοινωνικές δραστηριότητες, εκδηλώσεις και δράσεις που κρατούν ενεργούς τους ηλικιωμένους πολίτες. Παράλληλα, λειτουργεί και ως σημείο διανομής φαγητού για συμπολίτες που επιλέγουν να το παραλαμβάνουν οι ίδιοι, διατηρώντας την αξιοπρέπειά τους.
Το Β’ ΚΑΠΗ, ένα σύγχρονο κτίριο που κατασκευάστηκε την τελευταία δεκαετία, εξυπηρετεί επίσης μεγάλο αριθμό πολιτών, κυρίως νεότερων συνταξιούχων, προσφέροντας υπηρεσίες σε ένα περιβάλλον σύγχρονο και λειτουργικό.
Από τον σεισμό του 1986, στην αξιοποίηση
Η σημερινή εικόνα της δημοτικής περιουσίας της Καλαμάτας συνδέεται άμεσα με ένα καθοριστικό γεγονός: τον μεγάλο σεισμό του 1986. Οπως εξηγεί ο δήμαρχος, με τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν τότε από ομογενείς ο δήμος προχώρησε στην αγορά 13 νεοκλασικών κτιρίων. Από αυτά, τα 11 έχουν ήδη ανακατασκευαστεί και αξιοποιηθεί, φιλοξενώντας μουσεία, κοινωνικές δομές και υπηρεσίες.
Η επιλογή αυτή αποδεικνύεται σήμερα στρατηγικής σημασίας. Οχι μόνο εξοικονομούνται πόροι από ενοίκια, αλλά διατηρείται και αναδεικνύεται η αρχιτεκτονική κληρονομιά της πόλης, συνδέοντας τη λειτουργία του δήμου με την ιστορική του ταυτότητα.
Η καρδιά της Επανάστασης του ’21
Στην καρδιά του ιστορικού κέντρου δεσπόζει ο Ιερός Ναός των Αγίων Αποστόλων, ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της Καλαμάτας. Οπως τονίζει ο Θανάσης Βασιλόπουλος, ο ναός δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό μνημείο, αλλά και έναν ζωντανό χώρο λατρείας και αναφοράς. Εκεί πραγματοποιείται κάθε χρόνο ο εορτασμός της 23ης Μαρτίου, ημέρας απελευθέρωσης της πόλης, με τον εκκλησιασμό να σηματοδοτεί την έναρξη των εκδηλώσεων. Η σημασία του ναού αποτυπώνεται και συμβολικά, καθώς αποτελεί το επίσημο λογότυπο του δήμου.
Τα λογότυπα της Καλαμάτας
Η Καλαμάτα διαθέτει τρία διακριτά λογότυπα, καθένα από τα οποία αποτυπώνει διαφορετικές πτυχές της ταυτότητάς της. Το πρώτο είναι το επίσημο λογότυπο του δήμου, οι Αγιοι Απόστολοι. Το δεύτερο είναι το τουριστικό λογότυπο, η ελιά – ένα σύμβολο που προέκυψε μέσα από ανοιχτή δημόσια διαβούλευση. Περισσότεροι από 5.000 πολίτες συμμετείχαν στη διαδικασία, επιλέγοντας με ποσοστό άνω του 60% το συγκεκριμένο σχέδιο.
Η διαδικασία αυτή, όπως σημειώνει ο δήμαρχος, αναδεικνύει την ισχυρή κουλτούρα συμμετοχής που χαρακτηρίζει την πόλη. «Η Καλαμάτα έχει μάθει να διαβουλεύεται» τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των αποφάσεων. Το τρίτο λογότυπο συνδέεται με τη συμμετοχή της πόλης στο ευρωπαϊκό δίκτυο των 100 κλιματικά ουδέτερων πόλεων – μια διάκριση που επιβεβαιώνει τη στρατηγική κατεύθυνση της Καλαμάτας προς τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Πολιτισμός: «Ζωντανή σκηνή»
Η Καλαμάτα έχει επενδύσει δυναμικά στον πολιτισμό. Το Μέγαρο Χορού αποτελεί σημείο αναφοράς, φιλοξενώντας το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού με παγκόσμια απήχηση. Το νέο ανοιχτό θέατρο, χωρητικότητας άνω των 2.000 θεατών, έχει ήδη μετατραπεί σε σημαντικό πολιτιστικό κόμβο. Οι δεκάδες εκδηλώσεις που φιλοξενεί κάθε χρόνο ενισχύουν την τοπική οικονομία και την κοινωνική ζωή. Παράλληλα, το πολιτιστικό καλοκαίρι της πόλης, με εκδηλώσεις σε πλατείες, παραλία και κοινότητες, ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών.
Ασφάλεια και παραβατικότητα:
Η Καλαμάτα διατηρεί χαμηλά επίπεδα εγκληματικότητας, με τα περισσότερα περιστατικά να περιορίζονται σε μικροπαραβατικότητα. Η στρατηγική του δήμου περιλαμβάνει:
■ συνεργασία με την Αστυνομία
■ δημιουργία συντονιστικού κέντρου
■ εγκατάσταση καμερών
■ ενίσχυση της Δημοτικής Αστυνομίας
Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες κοινωνικής ένταξης των Ρομά, με δράσεις εκπαίδευσης και διαμεσολάβησης.
Κυκλοφοριακό: Η μεγάλη πρόκληση της ανάπτυξης
Η αύξηση της επισκεψιμότητας έχει επιβαρύνει το κυκλοφοριακό, ιδιαίτερα στο κέντρο της πόλης. Η δημοτική Αρχή έχει ήδη προχωρήσει σε λύσεις για την παραλιακή ζώνη, δημιουργώντας εκατοντάδες θέσεις στάθμευσης. Ωστόσο, το πρόβλημα στο κέντρο παραμένει, «εκεί αντιμετωπίζουμε πολύ μεγάλο ζήτημα, η Καλαμάτα με τόση μεγάλη επισκεψιμότητα πλέον γίνεται πολύ δύσκολη τα Σαββατοκύριακα, τις αργίες, όλη αυτή την περίοδο, γιατί στην Καλαμάτα οι επισκέπτες δεν έρχονται όλοι στην παραλία, ακόμα και το καλοκαίρι».
Περιβάλλον και ανακύκλωση
Η απουσία χωματερής από το 2010 οδήγησε την Καλαμάτα σε εναλλακτικά μοντέλα διαχείρισης απορριμμάτων. Σήμερα ο δήμος συγκαταλέγεται στους κορυφαίους στην Ελλάδα στην ανακύκλωση. Η οικιακή κομποστοποίηση, με οικονομικά κίνητρα για τους πολίτες, αποτελεί ένα επιτυχημένο παράδειγμα συμμετοχής της κοινωνίας. Η Καλαμάτα επενδύει στην τεχνολογία, υλοποιώντας προγράμματα «έξυπνης πόλης» και ενσωματώνοντας νέες ψηφιακές λύσεις. Ιδιαίτερη σημασία έχοτβ η προώθηση της τεχνητής νοημοσύνης στη λειτουργία του δήμου, καθώς και η δημιουργία ψηφιακών εργαλείων για τη διαχείριση της πόλης.
Η μεγάλη επιστροφή της «Μαύρης Θύελλας»
Η επιστροφή του Π.Σ. Καλαμάτα, της γνωστής «Μαύρης Θύελλας», στην κορυφαία κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου αποτελεί σημαντικό γεγονός για την πόλη. Παράλληλα, ο δήμος επενδύει σε αθλητικές υποδομές, αναβαθμίζοντας το στάδιο και σχεδιάζοντας ένα μεγάλο αθλητικό κέντρο που θα εξυπηρετεί ολόκληρη την περιοχή.
Πολυετής και συνεχής παρουσία
Ο Θανάσης Βασιλόπουλος γεννήθηκε στην Καλαμάτα. Από το 1992 μέχρι σήμερα δραστηριοποιείται ως ελεύθερος επαγγελματίας στον κλάδο των εισαγωγών και της εμπορίας ειδών αυτοκινήτου. Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση δραστηριοποιείται από το έτος 2010, όταν εξελέγη για πρώτη φορά δημοτικός σύμβουλος στο Δήμο Καλαμάτας. Εως το έτος 2019 υπηρέτησε τον δήμο από διάφορες θέσεις ευθύνης, ως: αναπληρωτής δημάρχου, αντιδήμαρχος Διεύθυνσης Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Αμαξοστασίου, αντιδήμαρχος Διεύθυνσης Γεωτεχνικών Υπηρεσιών και Αγροτικής Ανάπτυξης, αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, πολιτικός προϊστάμενος Τμήματος Κυκλοφοριακού και Συγκοινωνιακού, καθώς και πρόεδρος και μέλος Δ.Σ. σε διάφορα νομικά πρόσωπα του Δήμου Καλαμάτας (Δημοτική Επιχείρηση Υδρευσης Αποχέτευσης Καλαμάτας, Δημοτική Φιλαρμονική, Αθλητικός Οργανισμός κ.ά.).
Κατά την περίοδο 2014-2019 διετέλεσε μέλος του διοικητικού συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Περιφέρειας Πελοποννήσου. Στις δημοτικές εκλογές της του 2019 εξελέγη για πρώτη φορά δήμαρχος Καλαμάτας, επικρατώντας στον β’ γύρο, με ποσοστό 50,32%. Στις δημοτικές εκλογές του 2023 επανεξελέγη δήμαρχος Καλαμάτας από την πρώτη Κυριακή, συγκεντρώνοντας ποσοστό 59,51%. Το 2024 ανέλαβε πρόεδρος της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων Πελοποννήσου (ΠΕΔ).
Κατά την περίοδο 2019-2023: διετέλεσε αντιπρόεδρος της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων (ΠΕΔ) Πελοποννήσου, ήταν μέλος της Επιτροπής ΕΣΠΑ της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Την περίοδο 2023-2025: Μέλος του Συμβουλίου των Ενεργειακά Ουδέτερων Πόλεων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Πρόεδρος της Μεσσηνιακής Αμφικτυονίας. Η συνδικαλιστική του δράση υπήρξε ιδιαίτερα έντονη από νεαρή ηλικία, καθώς εξελέγη από τους συναδέλφους του στην Ομοσπονδία Επαγγελματικών, Βιοτεχνικών και Εμπορικών Σωματείων Νομού Μεσσηνίας (ΟΕΒΕΣ Μεσσηνίας). Στην Ομοσπονδία υπηρέτησε επί σειρά ετών από διάφορες θέσεις ευθύνης, μεταξύ των οποίων και αυτή του προέδρου.
Παράλληλα, διετέλεσε για πολλά χρόνια μέλος της διοίκησης της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών και Εμπόρων Ελλάδος (ΓΣΕΒΕΕ), ενώ τον Σεπτέμβριο του 2022 ανακηρύχθηκε επίτιμο μέλος του διοικητικού συμβουλίου της. Τον Ιανουάριο του 2024 τιμήθηκε με τον τίτλο του επίτιμου προέδρου της ΟΕΒΕΣ Μεσσηνίας.
