Για τους ασκητές της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου υπήρξε ο αδερφός Αλέξανδρος. Για τους υπολοίπους ήταν ο Αλέκος Γαλανός, ο γεωπόνος και θεατράνθρωπος που αφιέρωσε ολάκερη τη ζωή του στο θέατρο και στην ελληνική αγροτιά.
Ηταν εκείνος που τη δεκαετία του ’60 αποφάσισε να γράψει το σενάριο μιας κινηματογραφικής ταινίας με θέμα τα κορίτσια της Τρούμπας, τα οποία καθημερινά παρατηρούσε στη γειτονιά όπου μεγάλωσε. Το αποτέλεσμα; Να δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες του ελληνικού σινεμά, «Τα κόκκινα φανάρια», που στα Οσκαρ εκείνης της χρονιάς έχασαν παρά λίγο το χρυσό αγαλματίδιο ξενόγλωσσης ταινίας από τον Φεντερίκο Φελίνι και την ταινία του «Οκτώμισι». Η επαγγελματική επιτυχία όμως για εκείνον δεν ήταν αρκετή. Η πνευματική αναζήτηση τον έφερε στο Αγιον Ορος, όπου έμεινε για είκοσι δύο χρόνια, με κάποια διαλείμματα, ως δόκιμος μοναχός.
«Χάρη στον καρκίνο μπόρεσα να γνωρίσω την πραγματική ζωή κοντά στην Παναγία» συνήθιζε να λέει ο ίδιος ο Γαλανός όταν τον ρωτούσαν για την περίοδο που πέρασε στο πλευρό των ανθρώπων της Ιεράς Μονής Κουτλουμουσίου. Εφυγε από τη ζωή το 2008, ξεχασμένος ολοκληρωτικά από φίλους και γνωστούς, καθώς, όπως και ο ίδιος έλεγε, «η κοσμική δόξα μαραίνεται σαν το χορτάρι»…
Μια βιογραφία 450 σελίδων γραμμένη από τον επιστήθιο φίλο του και πολύχρονο συνεργάτη του Γεώργιο Π. Καμβυσσέλη φέρνει στο φως άγνωστες πλευρές ενός ανθρώπου που είδε το όνομά του να φιγουράρει στις λίστες των βραβείων Οσκαρ δίπλα σε εκείνο του Φελίνι και πολλών ιερών τεράτων του παγκόσμιου κινηματογράφου.
Τίτλος της, «Από τα “Κόκκινα φανάρια” στο Περιβόλι της Παναγίας. Η ζωή και το έργο του Αλέκου Γαλανού», το οποίο κυκλοφορεί έχοντας την οικονομική συμπαράσταση της Μονής Κουτλουμουσίου.
Οσο για τα περίφημα φανάρια του; «Τα έγραψα σε δυο δόσεις. Επειτα έφυγα για το εξωτερικό. Στα λιμάνια που έβγαινα (σ.σ.: στα ταξίδια του) είχα την ευκαιρία να μελετήσω τους χαρακτήρες που είχα τοποθετήσει στη δράση του έργου μου. Οταν τελείωσα, το υπέβαλα στο Εθνικό Θέατρο. Μου απάντησαν ότι ναι μεν τους άρεσε, αλλά, λόγω του ειδικού θέματος, το Εθνικό Θέατρο δεν μπορούσε να το ανεβάσει» είχε πει σε παλιότερη συνέντευξή του ο ίδιος ο Γαλανός.
Το έργο ανέβηκε τελικά στο Θέατρο Πορεία το 1962, σημειώνοντας ρεκόρ εισιτηρίων και αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές. Για την κινηματογραφική μεταφορά του επιστρατεύτηκε η ελίτ του ελληνικού κινηματογράφου: Γιώργος Φούντας, Τζένη Καρέζη, Μαίρη Χρονοπούλου. Το φιλμ υπήρξε υποψήφιο για Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 1964, ωστόσο για λίγες μόνο ψήφους το έχασε…
Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν δύσκολα. Χτυπημένος από την επάρατη νόσο αλλά και την άνοια, επέλεξε να αποσυρθεί από τα φώτα της δημοσιότητας, κάνοντας επιλεκτικά δουλειές, και να φύγει για το Αγιον Ορος, όπου έμεινε τελικά 22 χρόνια αναζητώντας την ψυχική του γαλήνη. Ο ίδιος είχε πει χαρακτηριστικά: «Επιθυμία μου να γίνει πρώτα από όλα η κουρά μου, να γίνω από δόκιμος μοναχός και να ελπίσω πως θα πεθάνω μεγαλόσχημος στο Αγιον Ορος».
Για τη συλλογή του πολύτιμου υλικού ο συγγραφέας εργάστηκε τέσσερα χρόνια, ανατρέχοντας στα αρχεία παλιών εφημερίδων, αναζητώντας ανθρώπους από τους ερασιτεχνικούς θιάσους που είχε δημιουργήσει στον Εβρο, αλλά και από το υπουργείο όπου είχε εργαστεί. Μάλιστα, προκειμένου να συντάξει το κομμάτι για τη μοναστική καθημερινότητα του Αλέκου Γαλανού στο Αγιον Ορος μετακόμισε για μήνες πολλούς στην κοινοπολιτεία του Αθω. «Το βιβλίο αυτό γράφτηκε τηρώντας την υπόσχεση που του είχα δώσει» λέει ο κ. Καμβυσέλλης.
Τα παιδικά χρόνια στα στενά του Πειραιά
Γεννημένος στη Μυτιλήνη, ο Αλέκος Γαλανός μεγάλωσε στον Πειραιά, σε απόσταση αναπνοής από τις περιοχές με τα «ύποπτα» μπαρ. Εκεί άρχισε να νιώθει τα πρώτα καρδιοχτύπια για το θέατρο. «Εκείνο που του πριόνιζε το μυαλό ήταν να γράψει για τις πόρνες που κυκλοφορούσαν στη γειτονιά του και, αντίθετα με τα άλλα παιδιά, τις συμπονούσε» αναφέρει το βιβλίο. Συνδύαζε τις σπουδές στη Γεωπονική Σχολή Αθηνών με τις ερασιτεχνικές του θεατρικές παραστάσεις, ενώ τα πρώτα θεατρικά έργα του γράφτηκαν την εποχή που εκείνος φοιτούσε στη σχολή.
Το 1953 μετακόμισε στον Εβρο για να εργαστεί ως γεωπόνος, προσφέροντας έτσι τις γνώσεις του στους αγρότες της περιοχής. Εκεί δημιούργησε, μεταξύ άλλων, και το Αγροτικό Θέατρο για τους νέους.
Η μετάθεσή του στην Αθήνα, στην Κεντρική Υπηρεσία του υπουργείου Γεωργίας, το 1954, ήταν καθοριστική.
Πρότεινε και κατάφερε να εισάγει στο ραδιόφωνο τις περίφημες εκπομπές με γεωγραφικό και αγροτικό περιεχόμενο. Τότε (το 1966) γνωρίστηκε με τον συγγραφέα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αλέκος Γαλανός τον είχε καλέσει στο υπουργείο Γεωργίας, έπειτα από πανελλήνιο διαγωνισμό, να αναλάβει αντί γι’ αυτόν τις εκπομπές του.
Γιώτα Βαζούρα
