Πανικό στα εμπλεκόμενα υπουργεία και (άλλη μια) εστία ρήξης μεταξύ του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου και του αντιπροέδρου του και υπουργού Οικονομικών Ευ. Βενιζέλου προκαλεί η ξαφνική αλλαγή τακτικής του κύριου μετόχου των ναυπηγείων Σκαραμαγκά Ισκαντέρ Σάφα.
Ο πάμπλουτος Λιβανέζος επιχειρηματίας (και μήλον της Εριδος μεταξύ των ισχυρών μελών της κυβέρνησης ως προς το ποιος θα βρίσκεται πιο κοντά του) απειλεί τώρα ότι θα αποχωρήσει από την Ελλάδα, αν δεν λάβει άμεσα παραγγελίες του Πολεμικού Ναυτικού και αν η κυβέρνηση δεν επιτύχει την άρση απαγόρευσης της Ε.Ε. στις εμπορικές (μη στρατιωτικές) δραστηριότητες στον Σκαραμαγκά.
Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Π. Μπεγλίτης, με δηλώσεις του την περασμένη Παρασκευή, κατήγγειλε ουσιαστικά για εκβιασμό τον κ. Σάφα. Σημείωσε ότι υποβάλλει «απαράδεκτους όρους», που «αρνήθηκα και αρνούμαι να κάνω αποδεκτούς», αποκαλύπτοντας ότι ο Λιβανέζος επιχειρηματίας ζητεί, μεταξύ άλλων, το συμβόλαιο αναβάθμισης των φρεγατών ΜΕΚΟ. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού ανέρχεται σε 400.000.000 ευρώ και θεωρείται -το μόνο- ρεαλιστικό και άμεσα υλοποιήσιμο στην τρέχουσα περίοδο της βαθύτατης οικονομικής κρίσης. Ταυτόχρονα το υπουργείο και ο κ. Σάφα διαφωνούν ως προς την καταβολή ποσού μεγαλύτερου των 120.000.000 για τα -ακόμα στάσιμα- προγράμματα των υποβρυχίων, αν και πρόσφατα το Δημόσιο κατέβαλε στα ναυπηγεία μια πρώτη δόση μεγαλύτερη των 10.000.000 ευρώ.
Ο κ. Μπεγλίτης αναφέρθηκε, επίσης, επί μακρόν στο αίτημα της κυβέρνησης προς τον επίτροπο Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης Χ. Αλμούνια να επιτρέψει τη λειτουργία των ναυπηγείων και για μη στρατιωτικούς σκοπούς. Για να δικαιολογήσει την πρωτοβουλία του προς τον κ. Αλμούνια, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας προέβαλε την άποψη ότι αν η επιτροπή ανακαλέσει την απαγόρευση των εμπορικών, μη στρατιωτικών συμβολαίων τότε θα δοκιμαστεί «η ειλικρίνεια» του κ. Σάφα και «η επιχειρηματολογία του ότι δεν φέρνει επενδύσεις».
– Το παρασκήνιο με τον Σάφα
Ωστόσο αυτό που δεν αποκάλυψε ο κ. Μπεγλίτης είναι ότι η πρωτοβουλία προς τον κ. Αλμούνια αποτελεί, στην πραγματικότητα, μια απελπισμένη προσπάθεια υλοποίησης των υποσχέσεων και διαβεβαιώσεων που είχε δώσει στον Λιβανέζο επιχειρηματία η ίδια η κυβέρνηση. Αλλωστε δεν υπάρχει προηγούμενο μια κυβέρνηση να κάνει διάβημα προς την Ε.Ε. για τα συμφέροντα εταιρίας ιδιωτικών συμφερόντων -και μάλιστα λιβανεζογερμανικών και ούτε καν ελληνικών!
Το Μέγαρο Μαξίμου είχε υποσχεθεί στήριξη τόσο από το Πολεμικό Ναυτικό όσο και από την Ε.Ε., ενώ στις 17 Μαρτίου 2010 (δηλαδή προτού καν υπογραφεί η συμφωνία με τον κ. Σάφα) ο τότε υπουργός Εθνικής Αμυνας Ευ. Βενιζέλος δήλωνε: «Η Abu Dhabi Mar (σ.σ.: η εταιρία του κ. Σάφα) θα παρουσιάσει το πρόγραμμα των πρωτοβουλιών ναυπηγικού χαρακτήρα που θα αναλάβει. Θυμίζω όμως εδώ ότι οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να είναι μόνο στρατιωτικού χαρακτήρα γιατί, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Δικαίου και της απαγόρευσης των κρατικών ενισχύσεων προς το παρόν και έως ότου διαχωριστούν σε δύο διαφορετικά νομικά πρόσωπα οι στρατιωτικές και οι μη στρατιωτικές δραστηριότητες, στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά μπορούν να αναπτύσσονται και να εκτελούνται μόνο στρατιωτικού χαρακτήρα δραστηριότητες».
Πρακτικά, εδώ και ενάμιση χρόνο κ. Βενιζέλος είχε προσφέρει στον κ. Σάφα το επιχείρημα για το οποίο τον «καταγγέλλει» ο κ. Μπεγλίτης, ενώ την ίδια ώρα η κυβέρνηση παίζει τον ρόλο του «ατζέντη» του Λιβανέζου επιχειρηματία στην Ε.Ε.
Η δήλωση του κ. Βενιζέλου είχε διατυπωθεί περίπου μία εβδομάδα μετά το ταξίδι του αδελφού του πρωθυπουργού Ν. Παπανδρέου και του τότε υπουργού Επικρατείας Χ. Παμπούκη στο Αμπού Ντάμπι, όπου γνώρισαν τον κ. Σάφα κατόπιν «κοινωνικής συστάσεως» του φίλου της οικογένειας Παπανδρέου Τζορτζ Χάλακ.
Σύμφωνα με επιχειρηματία που γνωρίζει άριστα τις δραστηριότητες του κ. Χάλακ, ο παλαιός φίλος της οικογένειας δεν είχε στη συνέχεια άμεση ανάμειξη στην υπόθεση του Σκαραμαγκά. Παρακολουθεί όμως έκτοτε όλες τις εξελίξεις και φέρεται να είχε εκπλαγεί από τον «συναγωνισμό» των κ. Βενιζέλου και Παμπούκη για το ποιος θα βρεθεί πιο κοντά στον κ. Σάφα, απομακρύνοντάς τον από τη σφαίρα επιρροής του Νίκου Παπανδρέου και από την ιδέα στήριξης διάφορων δραστηριοτήτων του Ιδρύματος Ανδρέα Γ. Παπανδρέου…
Η εμμονή του κ. Παμπούκη οδήγησε στο «ψαλίδισμα» των αρμοδιοτήτων του κατά τον πρώτο ανασχηματισμό της κυβέρνησης, τον Σεπτέμβριο του 2010, και στην παύση της χρησιμότητάς του για τον κ. Σάφα. Αντίθετα, ο κ. Βενιζέλος διαπραγματεύτηκε, με περιορισμένη ανάμειξη του πρωθυπουργικού γραφείου, τη συμφωνία μεταβίβασης του Σκαραμαγκά τον Οκτώβριο του 2010, ενώ τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου πέρασε ακόμα και τροπολογία ξεκαθαρίσματος όλων των φορολογικών εκκρεμοτήτων του σε άσχετο νομοσχέδιο περί συνταγογράφησης φαρμάκων!
Η εμπιστοσύνη του κ. Βενιζέλου στη συμφωνία με τον κ. Σάφα ήταν τόσο μεγάλη ώστε κατήγγειλε, σε υψηλούς τόνους και επανειλημμένα, την αξιωματική αντιπολίτευση που δεν την ψήφισε. Επίσης στις 3 Νοεμβρίου 2010 ο κ. Βενιζέλος έκρινε ανεπιφύλακτα ότι «ο κ. Σάφα αντιλαμβάνεται πάρα πολύ καλά την ανάγκη για διαφάνεια, και είμαι βέβαιος ότι μπορούν να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μια νέα εποχή στον ναυπηγικό τομέα»!
Σε αυτό το πλαίσιο συνεργάτες του πρωθυπουργού κατέγραψαν, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μια σειρά συναντήσεων των κυρίων Βενιζέλου και Σάφα με πιο σημαντικές εκείνες της 30ής Νοεμβρίου 2010 στην Αθήνα και της 19ης Φεβρουαρίου 2011 στο Αμπού Ντάμπι. Συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν και το τελευταίο δίμηνο, οδηγώντας στην πρωτοβουλία προς τον κ. Αλμούνια.
Αλέξης Κίσσαβος
