Ενας στους τέσσερις ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες, ή περίπου 250.000 υπόχρεοι, δεν υποβάλλουν περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ λόγω της δραματικής καθίζησης του τζίρου που έχει αφήσει χωρίς ρευστότητα την αγορά.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τον περασμένο Νοέμβριο υποχρέωση υποβολής δήλωσης ΦΠΑ είχαν 1.019.796 φορολογούμενοι. Από αυτούς δεν υπέβαλαν δήλωσή 240.234 υπόχρεοι, ενδεχομένως λόγω της αδυναμίας τους να καταβάλουν τον φόρο που έχουν εισπράξει, τον οποίο και χρησιμοποιούν ως κεφάλαιο κίνησης.
Τα έσοδα από ΦΠΑ έχουν οδηγήσει σε ανώμαλη προσγείωση. Η πτώση της κατανάλωσης και η διεύρυνση της φοροδιαφυγής την τελευταία τριετία εξουδετέρωσαν τις αυξήσεις των συντελεστών, προσγειώνοντας τα έσοδα από ΦΠΑ από τα 17 δισ. ευρώ το 2011 σε 15,090 δισ. ευρώ το 2012 και στα 13,717 δισ. ευρώ (προβλέψεις) το 2013.
Κάθε φορά, όταν εκπνέει η προθεσμία υποβολής των περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ και διαπιστώνεται ότι η αποχή επαναλαμβάνεται, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί επιστρατεύουν ηλεκτρονικές και κλασικές επιστολές, τηλεφωνικές οχλήσεις και απειλές ελέγχου. Συνήθως ανταποκρίνεται το 10% των «αμελών» του ΦΠΑ.
Ειδικότερα, τον περασμένο Νοέμβριο από τους 240.234 υπόχρεους, δεν υπέβαλαν δήλωση ΦΠΑ, 16.921 φορολογούμενοι πείστηκαν να υποβάλουν δήλωση και οι ενέργειες συμμόρφωσης, όπως αποκαλούνται, απέδωσαν την είσπραξη φόρων 17.900.000 ευρώ.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι έλεγχοι γίνονται στο μέτωπο του ΦΠΑ, αλλά από εισπράξεις οι επιδόσεις είναι δραματικές. Το υπουργείο Οικονομικών είχε δεσμευτεί με το Μνημόνιο για διενέργεια 10.000 ελέγχων ΦΠΑ το 2012. Εως το τέλος Νοεμβρίου είχαν ολοκληρωθεί 12.235 έλεγχοι. Θεωρητικά ο στόχος επετεύχθη, όμως πρακτικά η πληθώρα ελέγχων δεν κατάφερε να φέρει χρήμα στο ταμείο.
Ενδεικτικά είναι τα αποτελέσματα του Νοεμβρίου: Διενεργήθηκαν 1.671 έλεγχοι ΦΠΑ, βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα 39.900.000 ευρώ και εισπράχθηκαν 4.300.00 ή ποσοστό 10,79%.
Η καλύτερη μηνιαία επίδοση καταγράφεται τον Μάιο, οπότε έγιναν 2.863 έλεγχοι, βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα 51.000.000 ευρώ και εισπράχθηκαν 14.200.000 ευρώ ή ποσοστό 27,86%.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τα συνολικά έσοδα του προϋπολογισμού τον Δεκέμβριο του 2012 μειώθηκαν κατά 24% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2011, κάτι που σημαίνει ότι δεν αποκλείεται να ληφθούν νέα μέτρα φέτος, για να καλυφθεί η μαύρη τρύπα του περσινού προϋπολογισμού.
Στέλιος Κράλογλου
