Να αποφύγει τον «σκόπελο» του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) προσπαθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος, και γι’ αυτό οι αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες «γράφουν και σβήνουν» το νέο σχέδιο νόμου για τα αυθαίρετα. Μόνο βέβαιο θεωρείται το ότι εξαιρούνται οριστικά από την κατεδάφιση όσες κατοικίες κατασκευάστηκαν πριν από το 1975. Η διάταξη αυτή, όμως, αναμένεται να ισχύει μόνο για τα σπίτια και όχι για εργοστάσια, ξενοδοχεία και άλλα αντίστοιχα κτίσματα μεγάλων διαστάσεων, τα οποία κατασκευάστηκαν επίσης πριν από το 1975, καθώς γι’ αυτά θα πρέπει, εκτός από το παράβολο των 500 ευρώ, να καταβληθεί και ένα είδος προστίμου που θα εξειδικεύεται στις επιμέρους διατάξεις του νόμου. Σε κάθε περίπτωση, αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες του ΥΠΕΚΑ επιδιώκουν να έχουν έτοιμες όλες τις διατάξεις του σχεδίου νόμου τις επόμενες ημέρες, προκειμένου να κατατεθεί στη Βουλή το συντομότερο δυνατό.
Το «αγκάθι» είναι η υπαγωγή στη νέα ρύθμιση των μεγάλων αυθαιρέτων, όσων βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως, καθώς και εκείνων που έχουν κατασκευαστεί σε ημερομηνίες μετά το 1975 και, ακόμα χειρότερα, μετά το 1983, όταν ίσχυε ο νόμος Τρίτση, ο πρώτος νόμος για την αυθαίρετη δόμηση. Για τις παραπάνω «ειδικές» κατηγορίες αυθαιρέτων, ο νέος νόμος θα δίνει ειδικές κατευθύνσεις τακτοποίησής τους, αλλά είναι πιθανό να μην υπάρχει η δυνατότητα πλήρους νομιμοποίησης. Ο λόγος είναι ότι το ΣτΕ καραδοκεί και, όπως έκρινε αντισυνταγματική την προηγούμενη ρύθμιση, γνωστή και ως νόμο Παπακωνσταντίνου, έτσι θα μπορεί στο μέλλον να κάνει κάτι ανάλογο και με την καινούργια ρύθμιση. Γι’ αυτό και η ηγεσία του ΥΠΕΚΑ έχει δώσει σαφείς εντολές, ώστε να είναι όσο γίνεται πιο ξεκάθαρο στον νέο νόμο ότι θα ξεπεραστεί ο… κίνδυνος του ΣτΕ. Ειδικά για τα αυθαίρετα που βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως, η τακτοποίησή τους είναι πιθανό να συνδεθεί με τον ευρύτερο χωροταξικό σχεδιασμό. Αυτό σημαίνει ότι αναμένεται επιτάχυνση τα επόμενα χρόνια στις εντάξεις περιοχών στο σχέδιο πόλης. Με τον τρόπο αυτόν, εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεραστεί η νομολογία του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, με την οποία ως τώρα τέτοιας μορφής ακίνητα, που παραμένουν εκτός σχεδίου και χτίστηκαν μετά το 1983, απαγορεύεται να εξαιρεθούν από τυχόν κατεδάφιση.
Η καταβολή του παραβόλου των 500 ευρώ, συν το ειδικό πρόστιμο, αναμένεται να εφαρμοστεί και για αυθαίρετα με μικροπαραβάσεις ή με μεσαίου μεγέθους αυθαιρεσίες. Με τον τρόπο αυτόν, επιτυγχάνεται η οριστική εξαίρεσή τους από την κατεδάφιση, πάντα υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική διάταξη θα λάβει και την έγκριση του ΣτΕ. Η κατηγοριοποίηση των αυθαιρέτων αποσκοπεί σε αυτό ακριβώς: είτε να εγκριθεί στο σύνολό του ο νέος νόμος είτε να γλιτώσουν την αντισυνταγματικότητα τα περισσότερα μέρη του.
