H ύφεση θα φύγει, αλλά θα μείνει η ανεργία. Είναι ένα από τα πιο σύντομα ανέκδοτα που κυκλοφορούν στα γραφεία των Βρυξελλών για το μέλλον της ευρωζώνης. Ενα μέλλον αμφίβολο, που δημιουργεί ένα και μόνο ερώτημα: πού και πότε θα σκάσει η οργή του κόσμου, του Ελληνα, του Πορτογάλου, του Ισπανού, του Ιταλού, του Κύπριου… Απαντήσεις δεν υπάρχουν, παρά μόνο προβλέψεις στα χαρτιά και στατιστικές που πολλές φορές απέχουν από τη σκληρή πραγματικότητα του πεζοδρομίου, των νοικοκυριών, των εμπόρων, των νέων, των σαραντάρηδων, των συνταξιούχων, των παιδιών… Απέχουν από τη σύγχρονη ανθρωπιστική καταστροφή που προκαλεί ο τυφώνας της άγριας λιτότητας.
Η εβδομάδα που τελειώνει ήταν μια εβδομάδα ανακοινώσεων. Καταρχάς των ποσοστών ανεργίας σε μια σειρά από χώρες τους ευρωπαϊκού Νότου και, κατά δεύτερον, των φθινοπωρινών προβλέψεων της Κομισιόν για την ανάπτυξη στην Ευρώπη και την ανεργία συνολικά.
Η υποτονική ανάπτυξη στην Ευρώπη θα διατηρήσει την ανεργία σε ιστορικά υψηλά επίπεδα έως το 2015, καθώς η πιστωτική στενότητα του ιδιωτικού τομέα και οι πολιτικές λιτότητας συνεχίζουν να πλήττουν την καταναλωτική δαπάνη και το επενδυτικό κλίμα. Στην έκθεσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι οι βελτιώσεις που αναμένονται στην αγορά εργασίας έως το 2015 αναμένεται να είναι «πολύ μικρές». Η Κομισιόν προβλέπει ότι φέτος η οικονομία της ευρωζώνης θα «κλείσει» το τρίτο έτος ύφεσης σε διάστημα πενταετίας με ρυθμό συρρίκνωσης 0,4%. Αντίθετα, το 2014 αναμένεται να επιστρέψει σε τροχιά ανάπτυξης με ρυθμό 1,1%, ο οποίος θα επιταχυνθεί το 2015 στο 1,7%. Οι προηγούμενες εκτιμήσεις της Κομισιόν έκαναν λόγο για συρρίκνωση 1,4% το 2013 και ανάπτυξη 1,2% το 2014. Ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί κάτω του 2% φέτος και υπολογίζεται στο 1,4% το 2015. Για την Ε.Ε. οι εκτιμήσεις της Κομισιόν κάνουν λόγο για ανάπτυξη της οικονομίας κατά 1,4% το 2014 και 1,9% το 2015, ενώ φέτος αναμένεται να διατηρηθεί στα ίδια επίπεδα.
Το χρέος πάντως τόσο στην ευρωζώνη όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη θα συνεχίσει να ενισχύεται και το 2014. Με εξαίρεση τη Βρετανία, η οποία θα είναι φέτος και το 2014 πρωταθλήτρια της ανάπτυξης, αποτέλεσμα της ανάκαμψης της καταναλωτικής δαπάνης, όλες οι άλλες χώρες κινούνται στη σκιά της ύφεσης. Ακόμη και για τη Γερμανία προβλέπεται υποτονική ανάπτυξη, ενώ τα πλεονάσματα θα κινηθούν σε επίπεδα ρεκόρ. Στον Νότο ωστόσο η θύελλα δεν λέει να κοπάσει.
Ο πληγωμένος Νότος δεν μπορεί να ελπίζει σε θαύματα και βουλιάζει συνεχώς
ΕΛΛΑΔΑ: Στο 4% αναμένεται να υποχωρήσει η ύφεση το 2013, από 6,4% το 2012, ενώ ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας προβλέπεται το 2014 στο +0,6%, η οποία θα παγιωθεί το 2015 στο 2,9%. Ωστόσο η ανεργία θα εκτοξευτεί από το 17,7% το 2011 στο 27% το 2013 (27% ανέφεραν επίσης οι προβλέψεις του Μαΐου), ενώ μείωση θα παρατηρηθεί από το 2014 με 26%, η οποία θα συνεχιστεί το 2015 (24%).
ΙΣΠΑΝΙΑ: Στην Ισπανία των εξώσεων οι άνεργοι απέχουν ελάχιστα από τα 5.000.000. Στην τέταρτη οικονομία της ευρωζώνης, μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου που έδωσε ανάσα έστω με δουλειές «του ποδαριού» σε εκατοντάδες χιλιάδες Ισπανούς, κατεγράφησαν 87.028 περισσότεροι άνεργοι τον Οκτώβριο και το ποσοστό ανεργίας έφθασε το 25,98%, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής (ΙΝΕ). Η Κομισιόν αναμένει συρρίκνωση του ισπανικού ΑΕΠ κατά 1,3% το τρέχον έτος, ελαφρώς μικρότερη από την ύφεση του 1,5% που είχε προβλέψει την άνοιξη.
ΙΤΑΛΙΑ: Υφεση 1,8% προβλέπεται και στην Ιταλία το 2013. Στη χώρα ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε κατά 1.200.000 άτομα από το 2007 έως σήμερα, σύμφωνα με έρευνα του υπουργείου Εργασίας της χώρας. «Το ποσοστό των πολιτών που εργάζονται μειώθηκε σχεδόν κατά 2% τα τελευταία δύο χρόνια» ήταν ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας. Στις νότιες περιφέρειες της χώρας το ποσοστό της ανεργίας των νέων αγγίζει το 45%. Κατά την Κομισιόν, η Ιταλία θα έχει έλλειμμα 3% του ΑΕΠ φέτος και 2,7% το 2014, ενώ το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται, φτάνοντας το 134% το 2014.
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ: Στην Πορτογαλία το ποσοστό της ανεργίας, αν και φαίνεται να υποχώρησε το δεύτερο τρίμηνο, φθάνοντας στο 16,4% έναντι 17,7%, προβλέπεται να επανέλθει σε ανοδική πορεία το 2014. Το δημόσιο συρρικνώνεται προκαλώντας αύξηση της ανεργίας, η κατανάλωση έχει καθηλωθεί, ενώ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις πασχίζουν να βρουν χρηματοδότηση καθώς οι τράπεζες διστάζουν να τους χορηγήσουν πιστώσεις και επομένως χάνουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. Το «καπάκι της χύτρας» των κινητοποιήσεων έχει ανοίξει με κινητοποιήσεις που άρχισαν την Παρασκευή και οι οποίες συνεχίζονται.
ΚΥΠΡΟΣ: Η Κομισιόν διατηρεί αμετάβλητες τις εκτιμήσεις της για την κυπριακή οικονομία. Προβλέπει ύφεση 8,7% το τρέχον έτος, ενώ εκτιμά ότι το ΑΕΠ της χώρας θα συρρικνωθεί περαιτέρω κατά 3,9% το 2014. Πολλοί οικονομολόγοι ανέμεναν ότι η ύφεση θα άγγιζε διψήφιο ποσοστό φέτος αλλά, όπως σημειώνει η Κομισιόν, η κυπριακή οικονομία αποδείχθηκε ιδιαιτέρως ανθεκτική το πρώτο τρίμηνο του έτους.
ΙΡΛΑΝΔΙΑ: Η Κομισιόν αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την Ιρλανδία καθώς, όπως υποστηρίζει, ο δρόμος προς την ανάπτυξη θα έχει περισσότερες προκλήσεις, αφού η χώρα εξέρχεται της ύφεσης. Το ιρλανδικό ΑΕΠ αναμένεται να ενισχυθεί κατά 0,3% φέτος, έναντι εκτιμήσεων της τρόικας τον προηγούμενο μήνα για ανάπτυξη 0,6% και αρχικών προβλέψεων της Κομισιόν για ανάπτυξη στο 1,1%.
«Η σταθεροποίηση είναι όνειρο απατηλό»
Η Citigroup χαρακτηρίζει καταστροφή την Ελλάδα και σημειώνει ότι η «υποτιθέμενη σταθεροποίηση αποτελεί όνειρο απατηλό». Αναμένει ύφεση για ακόμη δύο χρόνια και αύξηση της ανεργίας. Σύμφωνα με νέα έκθεσή της, το ΑΕΠ θα υποχωρήσει κατά 2,9% το 2014 και κατά 1,4% το 2015, ενώ εκτιμά ότι η ανεργία θα φτάσει στο 32,40%.
Πρόκειται για εκτιμήσεις αντίθετες με τις επίσημες προβλέψεις της τρόικας, η οποία εκτιμά ότι η ανάκαμψη θα έλθει από το 2014. Με βάση τις προβλέψεις αυτές, οι οικονομολόγοι της αμερικανικής τράπεζας αναμένουν ότι το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί το 2015 στο 201% του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Citigroup, η Ιταλία θα ανακάμψει για να περιέλθει σε μία ημιμόνιμη ύφεση με ρυθμό ανάπτυξης 0,1% το 2014, 0% το 2015 και 0,2% το 2016, ενώ το χρέος θα υπερβεί το 140% του ΑΕΠ. Η Πορτογαλία θα είναι επίσης σε δεινή θέση με ανάπτυξη 0,6%, 0% και 1% τα επόμενα τρία χρόνια, χρέος που θα ανέλθει στο 149% έως το 2015 και ανεργία που θα αναρριχηθεί ξανά στο 18,3%. Η Ισπανία δεν θα χρεοκοπήσει ούτε θα χρειαστεί αναδιάρθρωση χρέους, ωστόσο η ανάπτυξη θα είναι μόλις 0,1% το επόμενο έτος, 0,3% το 2015 και 0,7% το 2016. Η Ιρλανδία θα τα καταφέρει, καθώς διαθέτει υψηλή ανταγωνιστικότητα και δεν έχει πολλά κοινά με τις άλλες.
Τι πρέπει να περιμένουμε λοιπόν; Οπως χαρακτηριστικά σχολίαζε ο «Independent», «η πραγματικότητα είναι μία: Η πολιτική της λιτότητας απέτυχε… Ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της κρίσης είναι πάντα εδώ». Αδιάψευστη απόδειξη οι στρατιές ανέργων.
Στέλλα Θεοδώρου
