Να συμβιβάσει τις «κόκκινες» γραμμές που έχει θέσει η ελληνική κυβέρνηση με τις απαιτήσεις της Γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ και των υπόλοιπων σκληρών χωρών της ευρωζώνης καλείται το αυριανό Eurogroup. Από προχθές και καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου τα τεχνικά κλιμάκια της κυβέρνησης και των δανειστών μας κατέγραφαν τα σημεία σύγκλισης αλλά και τις διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των δύο πλευρών, προκειμένου η διαπραγμάτευση να μπει αύριο στον σκληρό πυρήνα των ανοιχτών ζητημάτων. Ολα τα εμπλεκόμενα μέρη διαβεβαιώνουν ότι εργάζονται με στόχο την επίτευξη συμφωνίας. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό αύριο, αναμένεται να συνεχιστεί η προσπάθεια σε έκτακτο Eurogroup την προσεχή Παρασκευή ή και νωρίτερα.
Διαπραγματευτική βάση για τις αυριανές διαβουλεύσεις των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης θα αποτελέσει η καταρχήν συμφωνία που προέκυψε σε πολιτικό επίπεδο μετά το έκτακτο Eurogroup της περασμένης Τετάρτης και τη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης. Από την έως τώρα πορεία των συζητήσεων η ελληνική πλευρά καταγράφει τα πρώτα κέρδη και εμφανίζεται αισιόδοξη για τη συνέχιση των επαφών. Στα θετικά για τη χώρα μας συγκαταλέγονται:
1.Η εγκατάλειψη των όρων τρόικα και Μνημόνιο και -το κυριότερο- του μοντέλου εποπτείας που είχε επιβληθεί στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα θα συνεργάζεται με τους θεσμικούς εταίρους της, και κυρίως με την Κομισιόν, αλλά δεν θα υπάρχουν πλέον επιθεωρήσεις της τρόικας στα υπουργεία. Το πλαίσιο του νέου προγράμματος στήριξης θα διαμορφωθεί με βάση τα σημεία σύγκλισης των δύο μερών.
2.Η απαίτηση των Ευρωπαίων για παράταση του σημερινού Μνημονίου εγκαταλείπεται σταδιακά και φαίνεται να γίνεται αποδεκτή η ελληνική πρόταση για «πρόγραμμα-γέφυρα» ως το τέλος Αυγούστου και εν συνεχεία για ένα «νέο συμβόλαιο» με τους εταίρους μας.
3.Η αναγνώριση ότι οι στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα ήταν εξωπραγματικοί και η διαφαινόμενη καθοδική αναπροσαρμογή τους, που θα επιτρέψει να αποφευχθούν νέα επώδυνα μέτρα και να υλοποιηθούν δράσεις για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης.
4.Η έναρξη των συζητήσεων για την απομείωση του ελληνικού χρέους, με προοπτική να διευθετηθεί το θέμα μέσα στο επόμενο εξάμηνο.
Τι ζητάει η ελληνική πλευρά
-Αντικατάσταση του 30% των εκκρεμών μέτρων του υφιστάμενου Μνημονίου που χαρακτηρίζονται από την κυβέρνηση «τοξικά» με μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα σχεδιαστούν με τη βοήθεια του ΟΟΣΑ και θα εφαρμοστούν στο πλαίσιο του «προγράμματος-γέφυρα». Η ελληνική πλευρά απορρίπτει αυξήσεις φόρων, επώδυνες αλλαγές στα εργασιακά και στο Ασφαλιστικό και τη διατήρηση του σημερινού καθεστώτος στην Υγεία.
-Συμφωνία για συνέχιση της χρηματοδοτικής στήριξης της χώρας και της στήριξης των ελληνικών τραπεζών σε ρευστότητα κατά τη διάρκεια του εξάμηνου «προγράμματος-γέφυρα», δηλαδή έως και τον Αύγουστο του 2015. Η κυβέρνηση ζητάει να επιστραφούν τα κέρδη 1,9 δισ. ευρώ από τα ελληνικά ομόλογα που κατείχε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), να δοθεί το πράσινο φως για επιπλέον εκδόσεις έντοκων γραμματίων ύψους 8-10 δισ. ευρώ, να καταβληθεί τουλάχιστον ένα μέρος από την εκκρεμή δανειακή δόση του υφιστάμενου Μνημονίου (5,3 δισ. ευρώ, αν αφαιρεθούν τα 1,9 δισ. ευρώ από τα κέρδη των ελληνικών ομολόγων).
-Ριζική μείωση των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα φέτος και τα επόμενα χρόνια στο 1,5% του ΑΕΠ, ώστε να δοθεί δημοσιονομικός χώρος για αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και τόνωση της ανάπτυξης. Ο φετινός στόχος ήταν 3% και την προσεχή διετία 4,5% του ΑΕΠ. Αν υπάρξει δημοσιονομικό κενό, εκτιμάται ότι θα καλυφθεί από την αύξηση των φόρων στα υψηλά εισοδήματα και από το κυνήγι της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου.
-Χρησιμοποίηση του αποθεματικού του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), ύψους 11,4 δισ. ευρώ, για τη σεισάχθεια που υποσχέθηκε στους δανειολήπτες. Ο προηγούμενος σχεδιασμός προέβλεπε να αξιοποιηθεί το ποσό αυτό για την προληπτική γραμμή στήριξης της Ελλάδας, σχέδιο που εγκαταλείπεται πλέον.
Πού επιμένουν οι Ευρωπαίοι
-Ζητούν αποτίμηση της τρέχουσας δημοσιονομικής κατάστασης, ώστε με βάση αυτή να επανακαθοριστούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του 2015 και της προσεχούς τετραετίας στο πλαίσιο του νέου μεσοπρόθεσμου πλαισίου που θα καταρτιστεί. Συζητούν μικρότερα πρωτογενή πλεονάσματα.
-Αντιδρούν αρνητικά σε προεκλογικές εξαγγελίες της κυβέρνησης που θεωρούν ότι θα έχουν δημοσιονομικό κόστος, όπως η επαναπρόσληψη απολυμένων στο Δημόσιο.
-Συμφωνούν να σχεδιαστούν μεταρρυθμίσεις με τη συνδρομή του ΟΟΣΑ, αλλά δεν δέχονται να αναλάβει ο διεθνής οργανισμός εποπτικό ρόλο στην Ελλάδα σαν αντικαταστάτης της τρόικας. Επιμένουν ότι Ε.Ε., ΕΚΤ και ΔΝΤ θα διατηρήσουν τον εποπτικό ρόλο τους.
-Ζητούν να συνεχιστούν οι ιδιωτικοποιήσεις και δεν βλέπουν με καλό μάτι τις εξαγγελίες περί ακύρωσης προγραμματισμένων αποκρατικοποιήσεων, ιδίως στην αγορά ενέργειας.
-Εξακολουθούν να θεωρούν ότι θα χρειαστούν παρεμβάσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα, θεωρώντας ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα βιωσιμότητας. Επίσης ζητούν να παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα οι δαπάνες στην Υγεία.
-Οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ολοκληρωθούν γρήγορα και πριν από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν λήγει η διορία παράτασης του υφιστάμενου προγράμματος. Αν αύριο, Δευτέρα, υπάρχει ρήξη, δεν είναι σίγουρο ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα συνεχίσει να γνωμοδοτεί στην Τράπεζα της Ελλάδος υπέρ της τροφοδοσίας των ελληνικών τραπεζών μέσω του μηχανισμού έκτακτης ρευστότητα ELA. Το θέμα του ELA θα συζητηθεί ξανά στην προγραμματισμένη συνάντηση των κεντρικών τραπεζιτών την προσεχή Τετάρτη. Η ΕΚΤ έχει πάντως δικαίωμα να διακόψει τη ρευστότητα ανά πάσα στιγμή εάν υπάρξουν έκτακτες συνθήκες.
Μάριος Ροζάκος
