Σε συνθήκες φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ζουν πάνω από ένας στους τρεις κατοίκους στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα τα νοικοκυριά έχουν μειώσει κατακόρυφα τις δαπάνες σε είδη παντοπωλείου.
Σύμφωνα με την κοινοτική στατιστική υπηρεσία Eurostat, στην Ελλάδα, το 2015 βρισκόταν αντιμέτωπο με τον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού το 35,7% του πληθυσμού (3.800.000 άνθρωποι), έναντι 28,1% το 2008. Στην Ε.Ε. το αντίστοιχο ποσοστό επανήλθε το 2015 στα επίπεδα του 2008, δηλαδή στο 23,7% (118.800.000 άνθρωποι).
Γενικότερα, σε χειρότερη κατάσταση από την Ελλάδα, αναφορικά με το ποσοστό του πληθυσμού που θεωρείται ότι βρίσκεται σε κατάσταση φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, είναι η Βουλγαρία (41,3%) και η Ρουμανία (37,3%). Στον αντίποδα (με ποσοστά μικρότερα του 20%) βρίσκονται η Τσεχία (14%), η Σουηδία (16%), η Ολλανδία και η Φινλανδία (16,8%), η Δανία και η Γαλλία (17,7%).
Εξαλλου, όπως διαπιστώνει έρευνα του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), η μηνιαία δαπάνη των νοικοκυρών σε είδη παντοπωλείου έχει μειωθεί την επταετία 2009-2015 λόγω της οικονομικής κρίσης κατά 16,3%, ενώ συγκεκριμένα η δαπάνη σε τρόφιμα κατά 12,5%.
Το 2009 το μέσο νοικοκυριό δαπανούσε μηνιαία σε είδη παντοπωλείου 444 ευρώ, ενώ το 2015 δαπάνησε 371 ευρώ, δηλαδή 73 ευρώ λιγότερο. Συνολικά οι δαπάνες παντοπωλείου, διατροφής και εστίασης (δηλαδή οι δαπάνες που σχετίζονται με τη διατροφή) μειώθηκαν κατά 23,4% την επταετία 2009-2015.
Ενα μεγάλο μέρος της μείωσης της δαπάνης που παρατηρείται αντιστοιχεί στην αξιοποίηση από τον καταναλωτή προσφορών και εκπτώσεων. Αλλο ένα σημαντικό μέρος αντιστοιχεί σε μεταβολή καταναλωτικών συνηθειών προς φθηνότερες εναλλακτικές προϊόντων (π.χ. κοτόπουλο αντί για μοσχάρι), σε μικρότερες συσκευασίες και αξιοποίηση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Συγκεκριμένα, σε σχέση με τις προσφορές:
– Οι 9 στους 10 καταναλωτές εξοικονομούν χρήματα μέσω προσφορών και οι 7 στους 10 τουλάχιστον 5% της αξίας των αγορών τους.
– Η μεσοσταθμική εξοικονόμηση είναι 11,2%, η οποία δεν αποκλίνει από τις μετρήσεις που έχει πραγματοποιήσει το ΙΕΛΚΑ για την πραγματική εξοικονόμηση του καταναλωτή από την αξιοποίηση προσφορών και εκπτώσεων.
