Από τον
Στάθη Βασιλόπουλο
Το ακριτικό Καστελόριζο με τα πολύχρωμα σπιτάκια, τις σμαραγδένιες θάλασσες και την πλούσια Ιστορία έστρεψε πριν από μερικές ημέρες πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας, με αφορμή την επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Αμυνας Πάνου Καμμένου, του αναπληρωτή υπουργού Δημήτρη Βίτσα και εννέα βουλευτών.
Η επίσκεψη αυτή είχε συμβολικό χαρακτήρα και αποτέλεσε μια «ένεση» ηθικού για τους περίπου 150 μόνιμους κατοίκους του νησιού, οι οποίοι «φυλάνε Θερμοπύλες» μια ανάσα από την Τουρκία. «Ηταν θετικό το γεγονός ότι μας επισκέφτηκαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης και βουλευτές» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο δήμαρχος του νησιού Γιώργος Σαμψάκος. Την ώρα που ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κλιμακώνει την επιθετική ρητορική του, αμφισβητώντας ευθέως τη Συνθήκη της Λωζάννης και την ελληνική κυριαρχία στα νησιά του Αιγαίου, οι «ήρωες» ακρίτες της Μεγίστης προσπαθούν να αγνοήσουν τις «κορόνες» από την απέναντι όχθη και να συνεχίσουν να ζουν την ήσυχη καθημερινότητά τους. «Νούμερο ένα πρόβλημα στο νησί μας, αυτή τη στιγμή, είναι η ύδρευση και το αποχετευτικό. Καθαρό νερό δεν έχουμε καθόλου, αφού το μηχάνημα της αφαλάτωσης παρουσιάζει διαρκώς τεχνικές βλάβες, ενώ λόγω υψηλού κόστους το υπουργείο Ναυτιλίας δεν χρηματοδοτεί επιπλέον υδροφόρες» σημειώνει ο δήμαρχος Μεγίστης.
Το ιατρείο
Ενας από τους λόγους για τους οποίους το Καστελόριζο πρωταγωνιστούσε τα τελευταία χρόνια στα ρεπορτάζ καναλιών και εφημερίδων ήταν η έλλειψη ιατρικού προσωπικού, που ανάγκαζε τους κατοίκους να ταξιδεύουν σε άλλα νησιά (όπως τη Ρόδο) ή ακόμα και στην Τουρκία για μια απλή εξέταση. «Σήμερα όμως η κατάσταση είναι καλύτερη, καθώς στο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο Μεγίστης υπηρετούν δύο γιατροί, ένας καρδιολόγος και ένας αιματολόγος, που κάνει το αγροτικό του, καθώς και μία νοσηλεύτρια. Πάγιο αίτημά μας, όμως, το οποίο δεν έχει ικανοποιηθεί ακόμα, είναι να έρθει ένας γιατρός γενικής ιατρικής» τονίζει ο κ. Σαμψάκος.
Το Πολυδύναμο Ιατρείο είναι πλήρως εξοπλισμένο με φαρμακευτικό και υγειονομικό υλικό, έχει καρδιογράφο, μόνιτορ, απινιδωτή και δύο αναλυτές για βιοχημικές και αιματολογικές εξετάσεις, αλλά «ταλαιπωρείται» από την υποστελέχωση (το καταστατικό λειτουργίας προβλέπει έναν διευθυντή γενικής ιατρικής, έναν επιμελητή β’ γενικής ιατρικής, δύο αγροτικούς γιατρούς, δύο νοσηλεύτριες και δύο μαίες). Φαρμακείο στο Καστελόριζο, επίσης, δεν υπάρχει. Τα φάρμακα που χρειάζονται οι ντόπιοι τα προμηθεύονται από το Περιφερειακό Ιατρείο. Τα σκευάσματα που δεν υπάρχουν εκεί μεταφέρονται στο Καστελόριζο με το πλοίο από τα άλλα νησιά. Οπως λέει ο δήμαρχος, η ακτοπλοϊκή σύνδεση με τον Πειραιά γίνεται κάθε Δευτέρα και Παρασκευή.
Η εκπαίδευση
Στη Μεγίστη υπάρχουν συνολικά 35 μαθητές σε όλες τις τάξεις (δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο). Ενας από αυτούς, ο μικρός Νικόλας, εξέπληξε ευχάριστα τον Πάνο Καμμένο όταν έπαιξε με το μπουζούκι του το «Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας». «Σημαντικές ελλείψεις στο κομμάτι της εκπαίδευσης δεν αντιμετωπίζουμε. Μόνο στο γυμνάσιο και το λύκειο δεν έχουμε καθηγητές Καλλιτεχνικών και Γαλλικών» σημειώνει ο κ. Σαμψάκος.
Στις λιγοστές ταβέρνες και τα καφενεία του νησιού (όλα μαζί δεν ξεπερνούν τα 15) κάθονται, για να απολαύσουν τον καφέ τους ή και το ούζο τους, κυρίως ηλικιωμένοι, που αποτελούν και το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον κ. Σαμψάκο, έχουν προστεθεί περίπου 50 αλλοδαποί (κυρίως αλβανικής καταγωγής) που δραστηριοποιούνται στον τομέα της οικοδομής.
8,9 τ. χλμ. μόλις ένα μίλι από την Τουρκία
Το Καστελόριζο (ή αλλιώς Μεγίστη) έχει έκταση μόλις 8,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Βρίσκεται 72 ναυτικά μίλια από τη Ρόδο και απέχει μόλις ένα μίλι από τις νότιες ακτές της Τουρκίας.
Η ονομασία Μεγίστη ίσως οφείλεται στο γεγoνός ότι είναι το μεγαλύτερο νησί από όλα τα άλλα στο νησιωτικό σύμπλεγμα της περιοχής. Το 530 π.Χ. η Μεγίστη πέρασε στην κυριαρχία των Ροδίων και ακολούθησε την ίδια ιστορική πορεία με την πρωτεύουσα των Δωδεκανήσων. Γνώρισε τη ρωμαϊκή κυριαρχία, υπέκυψε στους Βυζαντινούς και το 1306 το νησί πέρασε στην κατοχή των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη. Την ίδια περίοδο χτίστηκε και το κάστρο, το Καστέλο Ρόσο (Κόκκινο Κάστρο), από το οποίο το νησί πήρε και το όνομα Καστελόριζο.
Από το 1440 έως το 1522 κυριεύεται διαδοχικά από τους Aιγυπτίους, τους Φράγκους και τους Tούρκους. Από το 1570 μέχρι το 1659 γίνονται κυρίαρχοι οι Ενετοί και έπειτα από αυτούς εκ νέου οι Τούρκοι. Το 1778 απελευθερώνεται από τον Λάμπρο Κατσώνη. Στις αρχές του 20ού αιώνα το νησί γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή του.
Το 1991 απέκτησε διεθνή φήμη μετά την προβολή της βραβευμένης με Οσκαρ ταινίας «Mediterraneo».
Στις 23 Απριλίου 2010 το ακριτικό Καστελόριζο θα πρωταγωνιστήσει σε όλα τα δελτία ειδήσεων. Την αποφράδα εκείνη ημέρα ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου, με διάγγελμα από το ακριτικό νησί, ανακοινώνει την είσοδο της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης.
