Λήξη συναγερμού στο Κορδελιό! 50 λεπτά για την αφαίρεση του πυροκροτητή, στις 16.30 εξουδετερώθηκε πλήρως ο μηχανισμός
Ρεπορτάζ
Θάνος Χερχελετζής
Η μεγαλύτερη εκκένωση περιοχής στην Ελλάδα σε περίοδο ειρήνης ολοκληρώθηκε στη Θεσσαλονίκη. Περισσότεροι από 70.000 κάτοικοι, που ζουν σε ακτίνα 2.000 μέτρων από το σημείο όπου βρέθηκε η βόμβα του Β’ Παγκοσμίου σε βενζινάδικο στο Κορδελιό, εγκατέλειψαν τα σπίτια τους.
Η επιχείρηση εκκένωσης άρχισε το πρωί του Σαββάτου με τη μεταφορά ατόμων με κινητικά προβλήματα και προβλήματα υγείας.
Επιστρατεύτηκαν ασθενοφόρα και δεκάδες εθελοντές. «Βοηθήσαμε στη μεταφορά πολιτών που δεν μπορούσαν να μετακινηθούν μόνοι τους, χρησιμοποιώντας αμαξίδια και φορεία» είπε στη «δημοκρατία» ο Δημήτρης Αλεξάκης, της Ομάδας Αντιμετώπισης Καταστροφών Καλαμαριάς.
Το πρώτο φως της Κυριακής συνοδεύτηκε από ήχους κουδουνιών θυροτηλεφώνων. «Αστυνομικοί χτύπησαν τα κουδούνια και ζήτησαν να απομακρυνθούμε από το διαμέρισμα» ανέφερε στη «δημοκρατία» ο Νίκος Σταρίτσης, ο οποίος μένει κοντά στο βενζινάδικο.
Από τις 6 το πρωί της Κυριακής πάνω από 1.000 αστυνομικοί ξεχύθηκαν στους δρόμους του Κορδελιού, του Ευόσμου και της Μενεμένης. Καλούσαν τους πολίτες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ διευκόλυναν την κυκλοφορία των οχημάτων, καθώς σχηματίστηκαν μεγάλες ουρές. Σε διάφορα σημεία υπήρχαν και λεωφορεία που μετέφεραν τους πολίτες σε χώρους φιλοξενίας.
Λίγο πριν από τις 10.00 μια ολόκληρη πόλη ερήμωσε. Παντού επικρατούσε πρωτόγνωρη ησυχία. Δεν κυκλοφορούσαν πεζοί και οχήματα, παρά μόνο αστυνομικοί και πυροσβέστες.
Κι ενώ όλα ήταν έτοιμα για να αρχίσει η επιχείρηση, δεν άναψε το πράσινο φως εξαιτίας κάμερας που τοποθετήθηκε για λογαριασμό ενημερωτικής ιστοσελίδας σε πολυκατοικία ακριβώς πίσω από το βενζινάδικο.
«Ή θα μπει εισαγγελέας και θα σταματήσει την κάμερα ή δεν αρχίζει η επιχείρηση» δήλωσε η αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης Βούλα Πατουλίδου.
Εφυγε η κάμερα
Λίγο πριν από τις 11.00 η κάμερα απομακρύνθηκε και ο περιφερειάρχης Απόστολος Τζιτζικώστας κάλεσε όσους είχαν απομείνει στη ζώνη εκκένωσης να αποχωρήσουν.
Ακριβώς στις 11.05 άρχισε η απενεργοποίηση της βόμβας, που ήταν πολύ καλά διατηρημένη. Ανδρες του Τάγματος Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς ανέλαβαν την εξουδετέρωση με μηχανισμό που συνδυάζει ενσύρματη και ασύρματη τεχνολογίας, και κάνει από απόσταση την αφαίρεση του πυροδοτικού μηχανισμού.
Στις 11.55 ο κ. Τζιτζικώστας ανακοίνωσε ότι ολοκληρώθηκε με επιτυχία η απενεργοποίηση. Ο πυροκροτητής αφαιρέθηκε και οι στρατιωτικοί κατέβηκαν στο σκάμμα. Εδεσαν τη βόμβα, την ανέσυραν με γερανό και την τοποθέτησαν στην καρότσα φορτηγού, πάνω σε υπόστρωμα άμμου.
Την ασφάλισαν και με αυτοκινητοπομπή τη μετέφεραν στο πεδίο βολής Ασκού Προφήτη, όπου στις 16.30 πυροτεχνουργοί την εξουδετέρωσαν πλήρως ανακουφίζοντας μια ολόκληρη πόλη…
Στο κόκκινο η αγωνία των 70.000 κατοίκων
Πίσω από τα χαμογελαστά πρόσωπα έκρυβαν την αγωνία. Το χιούμορ δεν έφτανε για να ρίξουν τους καρδιακούς παλμούς και την αδρεναλίνη που χτυπούσε κόκκινο. Πάνω από 70.000 κάτοικοι έζησαν το Σαββατοκύριακο πρωτόγνωρες στιγμές.
«Ηταν Κυριακή πρωί και ήμουν με τη ρόμπα / και ήρθε ο αστυνομικός γιατί έπρεπε να φύγουμε / πριν να σκάσει η μπόμπα…» έγραψε σε ένα τετράδιο ο 74χρονος Θανάσης Νικολαΐδης, προσπαθώντας να διασκεδάσει την περιπέτειά του! «Δεν φοβάμαι για μένα. Εχω ζήσει Κατοχή και Εμφύλιο, για τα παιδιά μου ανησυχώ» είπε στη «δημοκρατία».
«Αφήσαμε το σπίτι μας και ήρθαμε στο σχολείο, όπου δημιουργήθηκε χώρος φιλοξενίας, για να είμαστε ασφαλείς» δήλωσε στη «δημοκρατία» ο γαμπρός του Κώστας Ταγάρας. «Δεν ανησυχούμε, αντιμετωπίζουμε την κατάσταση με χιούμορ και ελπίζουμε ότι… θα επιστρέψουμε» δήλωσε ο Χρήστος Τσολάρης, που μαζί με τη σύζυγο και τα παιδιά τους μετέβησαν στο λύκειο της οδού Σμύρνης για να φιλοξενηθούν όσο διαρκούσε η επιχείρηση.
«Ο γιος μου είναι πυροτεχνουργός. Δεν ανησυχώ, οφείλω να συμμορφωθώ στις οδηγίες των Αρχών κι έτσι εγκαταλείπω το σπίτι μου» δήλωσε ο Παρθένιος Κωνσταντίνου, κάτοικος Ευόσμου.
Από νωρίς χθες το πρωί οι κάτοικοι άρχισαν να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους. Αλλοι με δικά τους μέσα, άλλοι με λεωφορεία των δήμων και του ΟΑΣΘ. Η περιοχή σε ακτίνα 2.000 μέτρων γύρω από τη βόμβα ερήμωσε. Η εκκένωση έγινε με ηρεμία, μια και οι κάτοικοι ήταν πλήρως ενημερωμένοι.
Στα κέντρα φιλοξενίας δεν συγκεντρώθηκε πολύς κόσμος, καθώς οι περισσότεροι προτίμησαν άλλους χώρους για να αναμένουν την ολοκλήρωση της επιχείρησης.
Την έριξαν από λάθος εγγλέζικα αεροπλάνα το 1943
Η βόμβα που βρισκόταν επί 74 χρόνια στα έγκατα της Θεσσαλονίκης δεν ήταν ενθύμιο των Γερμανών κατακτητών αλλά των Εγγλέζων συμμάχων! Ενα λάθος που έκαναν το βράδυ της 5ης Δεκεμβρίου 1943 τα συμμαχικά αεροπλάνα είχε ως αποτέλεσμα περί τους 500 νεκρούς και μια σειρά από βόμβες που διασώζονται έως σήμερα. Μία από αυτές ήταν και η βόμβα του Κορδελιού. «…Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 1943. Χθες το βράδυ, ενώ η ωχρά σελήνη εφώτιζε τα πάντα, αντήχησαν αι τρομεραί σειρήναι…Την πρωίαν έμαθα ότι βομβάρδισαν την Νεάπολη, Συκιές, Βάρνα. Απαντες συνοικισμοί. Περί τους πεντακοσίους ανέρχονται οι νεκροί» λέει ο Γιώργος Ιωάννου στο «Κατοχικό ημερολόγιο». Η μικροϊστορία της λογοτεχνίας συμπληρώνει την επίσημη ιστορία. «Δεκέμβρης του 43 ήταν, βράδυ Κυριακής, όταν τα συμμαχικά αεροπλάνα έκαναν ένα φρικαλέο λάθος.
Στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Βάρνας, της Νεάπολης και του Τόπαλτι υπήρχαν πολλές παράγκες… Γυάλιζαν οι λαμαρίνες τη νύχτα και τις ανταύγειες εξέλαβαν οι Εγγλέζοι για θάλασσα, το λιμάνι και τις επιταγμένες από τους Γερμανούς αποθήκες κι άρχισε ένας ανελέητος βομβαρδισμός» θυμήθηκε ο λογοτέχνης Περικλής Σφυρίδης, ο οποίος είναι σήμερα 83 χρόνων.
ΓΕΣ: Θραύσματα θα σκότωναν όποιον βρισκόταν σε ακτίνα 1.800 μ.
Τον θάνατο σε ακτίνα 1.800 μέτρων θα μπορούσε να σκορπίσει η βόμβα που απενεργοποιήθηκε χθες στο Κορδελιό, στην περίπτωση που σημειωνόταν έκρηξη!
Αυτό ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΓΕΣ, συνταγματάρχης Νικόλαος Φανιός, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που δόθηκε λίγο μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης.
«Η βόμβα ήταν αμερικανικής προέλευσης. Είχε μήκος 1,5 μέτρο, βάρος 170 κιλά και ήταν καλά διατηρημένη, επειδή όταν έπεσε η περιοχή ήταν έλος» σημείωσε ο συνταγματάρχης και διευκρίνισε: «Σε περίπτωση έκρηξης τα θραύσματα θα μπορούσαν να σκοτώσουν κάποιον αν βρισκόταν σε απόσταση 1.800 μέτρων». Πρόσθεσε ότι «σε περίπτωση που χτυπούσε πάνω της ο εκσκαφέας, κατά τη διάρκεια των έργων στο βενζινάδικο, η κατάσταση θα ήταν διαφορετική από αυτήν που είχαμε σήμερα».
«Ηταν πραγματικά μια πρωτόγνωρη επιχείρηση για τα ελληνικά δεδομένα. Απομακρύνθηκαν περίπου 70.000 πολίτες. Κύλησαν όλα ομαλά και το σχέδιο υλοποιήθηκε στο ακέραιο» είπε ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας.
