Ελληνες, σκλάβοι των εξαρτήσεων στα χρόνια της κρίσης αναζητούν τη λύτρωση
Ρεπορτάζ
Γεράσιμος Κόντος
Σε μάστιγα για την ελληνική κοινωνία εξελίσσονται στα χρόνια της οικονομικής κρίσης οι εξαρτήσεις από τον τζόγο και το αλκοόλ, καθώς οι δύσκολες συνθήκες που βιώνουν οι Ελληνες φαίνεται ότι στρέφουν όλο και περισσότερους συνανθρώπους μας στα οινοπνευματώδη ποτά και τα τυχερά παιχνίδια.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΚΕΘΕΑ, εκατοντάδες πολίτες αναζητούν κάθε χρόνο «σανίδα σωτηρίας» στο πρόγραμμα απεξάρτησης ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ, με τον χρόνο αναμονής για ένταξη να πλησιάζει τους τρεις μήνες για τον τζόγο και τους ενάμιση δύο μήνες για το αλκοόλ.
Τα αιτήματα για συμμετοχή στο πρόγραμμα ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ έφτασαν πέρυσι τα 386, ενώ ο αριθμός των ωφελουμένων αγγίζει σήμερα τους 82 για τον τζόγο και τους 45 για το αλκοόλ. Την ίδια ώρα, στη λίστα αναμονής για απεξάρτηση από τον τζόγο βρίσκονται περίπου 100 άτομα και για το αλκοόλ γύρω στα 30.
«Το πρόγραμμα ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ ξεκίνησε το 2003, με στόχο την αντιμετώπιση των “νόμιμων” εξαρτήσεων. Σε αντίθεση με τους χρήστες ναρκωτικών ουσιών, οι εξαρτημένοι από τον τζόγο και το αλκοόλ αργούν να αντιληφθούν το πρόβλημα, επειδή δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη ζωή τους. Ωστόσο, σταδιακά η εξάρτηση κυριαρχεί στην καθημερινότητά τους και έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και τη συμπεριφορά τους» αναφέρει η σύμβουλος εξαρτήσεων στο ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ Σωτηρία Μέμου.
Από τα άτομα που απευθύνθηκαν το 2016 στο πρόγραμμα επειδή αντιμετώπιζαν πρόβλημα εξάρτησης από τυχερά παιχνίδια, το 86% ήταν άνδρες ηλικίας 24-60 ετών. Το 57% ήταν παντρεμένοι, τρεις στους τέσσερις είχαν σταθερή απασχόληση, ενώ το 26% δοκίμαζε καθημερινά την τύχη του σε πρακτορεία, διαδίκτυο και χαρτοπαικτικές λέσχες.
Από εκείνους που ζήτησαν βοήθεια από το ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ, προκειμένου να ξεφύγουν από τον εφιάλτη του αλκοόλ, το 74% ήταν άνδρες ηλικίας 23-63 ετών, το 44% ήταν ανύπαντροι, το 63% είχαν σταθερή εργασία και σχεδόν ένας στους τρεις κατανάλωνε αλκοόλ (ουίσκι, βότκα, τσίπουρο, ούζο κ.λπ.) σε καθημερινή βάση.
Ο χρόνος ολοκλήρωσης του προγράμματος συνήθως δεν ξεπερνάει τα δύο χρόνια. «Ο χρήστης εντάσσεται σε θεραπευτική ομάδα και μαθαίνει να “κοιτάζει” πίσω από την εξάρτηση, να αντιμετωπίζει τις αιτίες που την προκαλούν. Στο ΚΕΘΕΑ λειτουργούν επίσης πρόγραμμα υποστήριξης συγγενών, καθώς και η τηλεφωνική γραμμή βοήθειας 1114 για τον τζόγο» σημειώνει η κυρία Μέμου.
«Εφτασα να χρωστάω 57.000 €»
Το «σαράκι» του τζόγου τον… βασάνιζε από τότε που ήταν μαθητής. «Στο Δημοτικό έβαλα το πρώτο μου στοίχημα, κερδίζοντας το ρολόι ενός φίλου. Στο Γυμνάσιο ξεκίνησα τα χαρτιά, στα 19 μπήκα στις λέσχες και μερικά χρόνια αργότερα, έχοντας συγκεντρώσει αρκετά χρήματα με σκληρή δουλειά, “ανακάλυψα” το Χρηματιστήριο. Το 2003 έγινα πατέρας, αλλά δεν σταμάτησα να παίζω. Ωσπου το 2007 ήρθε η καταστροφή».
Ο 55χρονος Κωνσταντίνος, απόφοιτος του ΚΕΘΕΑ ΑΛΦΑ και «καθαρός» πια, έφθασε στο σημείο να χρωστάει 57.000 ευρώ σε πρακτορεία και συγγενείς. «Εφευγα από το σπίτι δήθεν για δουλειά και επέστρεφα έπειτα από 20 ημέρες, έχοντας χάσει μια περιουσία. Το πρόγραμμα ήταν η λύτρωσή μου. Επιτέλους, χαίρομαι τη ζωή και τα παιδιά μου».
Η Κατερίνα, 42 ετών, είδε την υγεία και την οικογενειακή ζωή της να κλονίζονται εξαιτίας της εξάρτησής της από το αλκοόλ. «Από τότε που έχασα τη μητέρα μου έπινα χωρίς όριο. Δεν μπορούσα να διαχειριστώ την απώλεια. Το αλκοόλ πάγωνε κάθε συναίσθημα, έκλεβε τη ζωή μου. Εκρυβα τον μισό μισθό μου για να πίνω. Είχα προβλήματα στην κοιλιά και στο συκώτι, λίγο έλειψε να διαλύσω την οικογένειά μου. Στο πρόγραμμα είδα τη ζωή μου σαν ανοιχτό τριαντάφυλλο, έμαθα να αγαπώ τον εαυτό μου. Δεν ήπια ποτέ ξανά, δεν το χρειάζομαι πια» αναφέρει η ίδια.
Ουραγός στην κατανάλωση οινοπνεύματος η Ελλάδα!
Ενας στους 11 άνδρες και εφήβους στη χώρα μας έπαιξε τη ζωή του κορόνα – γράμματα τον τελευταίο μήνα, καθώς επιβιβάστηκε σε όχημα που οδηγούσε μεθυσμένος οδηγός! Παράλληλα, ένας στους τέσσερις έζησε με κάποιον αλκοολικό στο οικογενειακό περιβάλλον του και δύο στους τρεις ανέφεραν ότι η ζωή τους σημαδεύτηκε από αυτό το γεγονός.
Τα παραπάνω είναι τα βασικά συμπεράσματα της πανευρωπαϊκής έρευνας (RARHA-SEAS) για το αλκοόλ και τις βλάβες που προκαλεί στον πληθυσμό, που πραγματοποιήθηκε σε 32.000 άτομα από 20 χώρες της γηραιάς ηπείρου, στην οποία συμμετείχε και η χώρα μας.
Η Ελλάδα κατέχει τη 17η θέση στη λίστα με τους Ευρωπαίους που ανέφεραν υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έστω και μία φορά τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (συμμετείχαν 1.519 άτομα από 18 έως 64 ετών).
Οι «πρωταθλητές»
Πρώτοι στη λίστα με τους πιο συχνά μεθυσμένους έρχονται οι Βορειοευρωπαίοι με ποσοστό 60% ενώ στις χώρες του Νότου το ποσοστό πέφτει έως και 10% (Ιταλία) και η Ελλάδα εμφανίζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά (14,5%). Συγκεκριμένα, το χρυσό μετάλλιο στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ κατέχουν οι Δανοί, δεύτεροι είναι οι Λιθουανοί και τρίτοι είναι οι Σουηδοί.
Σημαντικό είναι επίσης ότι το 20% από τους 32.000 συμμετέχοντες δήλωσε ότι έχει υποστεί σωματική βλάβη από μεθυσμένο άτομο ή ήταν συνεπιβάτες με μεθυσμένο οδηγό! Στην Ελλάδα, ένα στα 11 άτομα (10,8%,) υπήρξε τον τελευταίο χρόνο επιβάτης σε όχημα με μεθυσμένο οδηγό!
Ρίτα Μελά
