Ο «σουλτάνος» μίλησε για πλήρη εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάννης και επέμεινε στην έκδοση των Τούρκων στρατιωτικών
Ρεπορτάζ
Νίκος Σταυρουλάκης
Θρασύς και προκλητικός για ακόμα μία φορά εμφανίστηκε ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν στο Πεκίνο, ο οποίος στη συνάντηση με τον Αλέξη Τσίπρα επιχείρησε «ρελάνς» στις ελληνικές ανησυχίες για την αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάννης ζητώντας πλήρη εφαρμογή της! Ζήτησε ακόμα την έκδοση των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, ενώ παρέμεινε άκαμπτος και στο Κυπριακό…
Ο Ερντογάν, κατά τα γνωστά τουρκικά τερτίπια, εμφανίζεται (τώρα) υπέρμαχος της Συνθήκης, απαιτώντας υποκριτικά «πλήρη εφαρμογή της»!
Ο ίδιος μέχρι πρότινος σθεναρά καλλιεργούσε δημόσια κλίμα αμφισβήτησης της Συνθήκης, η οποία καθορίζει (μαζί με τη Σύμβαση του Μοντρέ – 1936 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων – 1946) τα ελληνοτουρκικά σύνορα και το καθεστώς στο Αιγαίο.
Μόλις τον περασμένο Νοέμβριο (23/11/2016) ο Ερντογάν αμφισβητούσε ευθέως τη Λωζάννη, θέτοντας θέμα επαναδιαπραγμάτευσης της Συνθήκης που καθορίζει «συνολικά» το θέμα των συνόρων της Τουρκίας (και προς τη Συρία).
Στις δηλώσεις του τότε ανέφερε: «…Με τη Συνθήκη των Σεβρών η Τουρκία διαμελιζόταν σε 7-8 κομμάτια. Ομως, δεν την αποδέχτηκε και σχημάτισε τα σημερινά σύνορα με τη Λωζάννη. Η συζήτηση για τη Συνθήκη ξεκινά από αυτό το σημείο. Η Λωζάννη δεν είναι κάτι που δεν μπορεί να συζητηθεί. Σε καμία περίπτωση δεν είναι ιερό κείμενο»!
Οι δηλώσεις του είχαν εγείρει έντονες αντιδράσεις, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Δ. Τζανακόπουλο να αποφεύγει πάντως ευθεία καταδίκη τους.
Για τα νησιά
Ωστόσο, η φράση «πλήρης εφαρμογή» της Συνθήκης ακουμπά σαφώς και θέματα καθεστώτος στρατιωτικοποίησης των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, καθώς στη Συνθήκη της Λωζάννης υπάρχουν ρητές αναφορές για το στρατιωτικό καθεστώς των ελληνικών νησιών (με τις μετέπειτα αναθεωρήσεις, 1936-1947).
Ο Ερντογάν επέμεινε παράλληλα στην έκδοση των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, ενώ έμεινε αμετακίνητος στις τουρκικές θέσεις για την Κύπρο.
Σύμφωνα πάντως με διπλωματικές πηγές, στη συνάντηση ο Αλ. Τσίπρας έθεσε θέμα τερματισμού της τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο, σημειώνοντας πως «η Τουρκία δεν μπορεί να αμφισβητεί το Διεθνές Δίκαιο» και ότι «οι δύο χώρες πρέπει να εστιάσουν σε διακυβερνητική συνεργασία και να επανεκκινήσουν σταδιακά διερευνητικές επαφές, Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και πολιτικές διαβουλεύσεις».
Κατά τις ίδιες πηγές, η δήλωση Ερντογάν υποδηλώνει «υποχώρηση» από τη μέχρι σήμερα στάση του, χαρακτηρίζοντάς τη «μεγάλη και πολύ θετική διπλωματική εξέλιξη».
Την ίδια ώρα το ΥΠΕΞ τηρεί χαμηλούς τόνους εν όψει της επίσκεψης του Πρ. Παυλόπουλου (22/5) στην Κωνσταντινούπολη και της έλευσης του Τούρκου πρωθυπουργού Μπ. Γιλντιρίμ στη Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο.
Και μήνυμα για Κύπρο προς Γκουτέρες
«Η Ελλάδα στηρίζει τις προσπάθειες για την εξεύρεση δίκαιης και βιώσιμης λύσης στο Κυπριακό, στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και της ιδιότητας της Κύπρου ως κράτους-μέλους της Ε.Ε.» τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στο Πεκίνο, με τον οποίο είχε συνάντηση στο περιθώριο του Διεθνούς Φόρουμ «Belt and Road». Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές ο κ. Τσίπρας επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας ότι για να επανασυγκληθεί μία Διάσκεψη τύπου Γενεύης θα πρέπει να υπάρξει πρόοδος στις συνομιλίες Αναστασιάδη – Ακιντζί. Από ελληνικής πλευράς στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης οι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς και ο γ.γ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Αναπτυξιακής Συνεργασίας του υπουργείου Εξωτερικών Γ. Τσίπρας.
