Ενα από τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολιτισμός της εποχής είναι ότι αποσαθρώνονται οι χαρακτήρες
Η φρόνηση δεν είναι χρυσάφι ούτε ασήμι ούτε φήμη ούτε πλούτος ούτε υγεία ούτε δύναμη ούτε ομορφιά. Τότε τι είναι; Είναι αυτό που μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά όλα τα παραπάνω, και αυτό μέσα από το οποίο το καθένα από τα παραπάνω γίνεται ευχάριστο, σπουδαίο και ωφέλιμο. Χωρίς αυτό είναι άχρηστα, στείρα και βλαβερά, και βαραίνουν και ντροπιάζουν τον κάτοχό τους. […] Γιατί δεν αληθεύει μόνο, όπως έχει πει ο Δημοσθένης ότι “η παρά την αξία επιτυχία γίνεται για τους ανόητους πηγή της λανθασμένης σκέψης”, αλλά και η παρά την αξία καλοτυχία γίνεται επίσης για τους άφρονες πηγή δυστυχίας».
Πλουτάρχου «Ηθικά – Περί Τύχης», εκδόσεις Κάκτος, σελ. 81
Στα ανθρώπινα η κακή τύχη είναι μια αβαρία. Οσο μεγαλύτερη και δεινότερη φαίνεται τόσο πιο στενός ο δρόμος διαφυγής από εκείνην και τις ασφυκτικές αγκάλες της. Μέσες άκρες είναι μονόδρομος. Στενός κι άχαρος, συχνά αχάριστος, αλλά εύκολα προσδιοριζόμενος και οριοθετούμενος. Οι θνητοί μπορεί να μην κάνουν ό,τι πρέπει, αλλά σίγουρα θα πράξουν ό,τι χρειαστεί για να πάψει το άλγος της κακοδαιμονίας.
Η καλή τύχη, όμως, είναι μια παγίδα κι ένας καταλύτης. Σαν παγίδα που είναι, μπορεί να μας εγκλωβίσει σε μια πραγματικότητα που δεν υπάρχει και να περιφερόμαστε παραζαλισμένοι εντός της ουτοπίας, κυνηγημένοι από τον οίστρον (η μύγα) της αλαζονείας και της αυταρέσκειας. Εκείνος που λαμβάνει τύχη μπορεί στο πέρας των γυρισμάτων του δικού του τροχού να αισθανθεί πιο άτυχος κι από την Ιώ, την κόρη του βασιλιά του Αργους Ινάχου. Η Ιώ έθελξε τον Δία και προσέλκυσε το μένος της Ηρας, που έστειλε εναντίον της τον οίστρο, τον οποίον ήθελε να αποφύγει η Ιώ με το αδιάκοπο φευγιό της, τρέχοντας μεταμφιεσμένη σε… αγελάδα. Ολόκληρη η πλάση γίνεται αφιλόξενη για τον άφρονα ή κάποιον αντίπαλο του θείου και η Ιώ συναντά ακόμα έναν τιμωρημένο από τους θεούς, τον Προμηθέα, που έχει καρφωθεί πάνω στον Καύκασο επειδή παράκουσε τον Δία. Η μία, που καταδιώκεται από την οργή της Ηρας, τρέχει συνεχώς και δεν μπορεί να βρει μέρος να κρυφτεί κι ο άλλος, που εξόργισε τον Δία, δεν μπορεί να κάνει βήμα. Τόσο αντίθετοι και τόσο ίδιοι…
Ο τυχερός σ’ έναν τομέα του βίου ταυτόχρονα πρέπει να υποδεχθεί τις συνέπειες από τον πολλαπλασιασμό των συνεπειών των πράξεών του. Περισσότερη δόξα, εξουσία και χρήμα θα προσφέρουν πολλές δυνατότητες στον «τυχερό» και τούτη η διεύρυνση των δυνατοτήτων θα λειτουργήσει καταλυτικά, θα αναδείξει το μέταλλο που έχει σφυρηλατήσει ο χαρακτήρας του τυχερού. Ολα κρίνονται στον χαρακτήρα. Τα πάντα ζυγίζονται και εκτιμώνται στη διαμόρφωση της προσωπικότητας. Εκείνη και μόνο εκείνη θα δώσει το πρόσημο στις δυνάμεις που θα συγκεντρώσει. Ενας πεπειραμένος, εχέφρων κι ενάρετος επιστήμονας ή στρατιωτικός που εργάζεται σε πυρηνικό εργοστάσιο ή βάση πυρηνικών όπλων λειτουργεί ως δικλίδα ασφαλείας για την ασφάλεια της ανθρωπότητας. Αν στη θέση του μπει μία μαϊμού, τα πράγματα αλλάζουν.
Ενα από τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πολιτισμός της εποχής, όπου δεν έχει πάψει ακόμα το ράλι της τεχνολογίας, είναι ότι αυξάνεται η ισχύς και αποσαθρώνονται οι χαρακτήρες. Τα κεφάλαια, τα μηχανήματα, οι υπολογιστές, τα όπλα, όλα αυξάνουν τον αριθμό και την ισχύ τους σε εκθετικό βαθμό και με γεωμετρικά αυξανόμενες ταχύτητες. Ομως οι άνθρωποι που ασκούν ισχύ, οι «τυχεροί» του κόσμου τούτου, απομακρύνονται από τον Θεό, το έρμα τους, την ηθική βάση τους, από τις αρχές και τις αξίες που διαμόρφωσαν ό,τι αξίζει στις κοινωνίες.
Ο υλισμός και η σχετικοποίηση των πάντων, η προπαγάνδιση για την «ανάγκη» της αντιστροφής των πόλων του καλού και του κακού, η διαρκής υπονόμευση των θεσμών της πατρίδας, της θρησκείας, της οικογένειας μετατρέπουν την τύχη της τεχνολογικής και της επιστημονικής εξέλιξης σε συμφορά που θα πλήξει δικαίους και αδίκους. Η φρόνηση δεν είναι κάτι που… περισσεύει στις μέρες μας. Οποτε τη συναντούμε, καλό είναι να κάνουμε μια στάση, να την εξετάσουμε αρκετά για να μπορέσουμε κι εμείς να την αποκτήσουμε ή, αν την έχουμε, να εκτείνουμε τα όριά της πέρα από τα συνηθισμένα.
