9+1 απαντήσεις για την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
Ποιες (υπαρκτές) ελπίδες υπάρχουν για επιστροφή χρημάτων και για αύξηση των συντάξεων
«Τα μασάει» τώρα ο Βρούτσης, ενώ οι «ειδικοί» τρελαίνουν τους συνταξιούχους
Η Θέση μας: Έχει πέσει «γραμμή» υπέρ του εποικισμού
Ρεπορτάζ
Νάσος Χατζητσάκος
Ορυμαγδό διαφορετικών και διφορούμενων απόψεων με θύματα τους απομάχους της εργασίας έχουν προκαλέσει οι πέντε αποφάσεις του ΣτΕ για τον νόμο Κατρούγκαλου. Όπως, όμως, προκύπτει από εκτιμήσεις ειδικών, τις οποίες παρουσίασε το ΕΒΕΠ χθες, η κρίση της Ολομέλειας του Ανώτατου Δικαστηρίου -προς επιβεβαίωση των ρεπορτάζ της «δημοκρατίας»– αφήνει ανοιχτό μόνο το ενδεχόμενο επιστροφής αναδρομικών για 10 μήνες.
Τα ποσά κυμαίνονται συνολικά από 1.100 έως 1.200 ευρώ κατά μέσο όρο για καθέναν από τους 2.000.000 παλιούς συνταξιούχους ή τα δικαιούχα μέλη τους. Το πλέον πιθανό είναι να επιστραφούν από το 2020 ή το 2021 και μετά, σε… πολλές δόσεις.
Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς, οι απαντήσεις που δίνονται από ειδικευμένους σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης επί των πέντε αποφάσεων που έλαβε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας σε σχέση με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) και τις επιπτώσεις που προκαλούν όσον αφορά τα αναδρομικά, τα ποσοστά αναπλήρωσης των συντάξεων και τις εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών είναι οι εξής:
1) Για ποιους έκρινε το ΣτΕ αντισυνταγματικό τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών;
Για τους μη έχοντες εργοδότη, αυτοαπασχολουμένους, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες σε σύγκριση με τους μισθωτούς (αντίκειται στην αρχή της ισότητας).
2) Ποιο ποσοστό είναι εκτός του συνταγματικού πλαισίου;
Το όριο του 20% που προέβλεπε αρχικά ο νόμος, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για τους μισθωτούς είναι 6%, αφού το υπόλοιπο καταβάλλεται από τους εργοδότες. Το 20% με νεότερη νομοθετική ρύθμιση (στα τέλη του 2018) έχει μειωθεί στο 13,33%.
3) Ποιες διατάξεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές για τις επικουρικές;
Σύμφωνα με την ίδια απόφαση, για τις 260.000 επικουρικές συντάξεις δεν υπήρχε καμία αναλογιστική μελέτη και οι σχετικές διατάξεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ακυρωθεί ο τρόπος υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων και των νυν και των μελλοντικών. Η Πολιτεία πρέπει να νομοθετήσει ξανά στη βάση αναλογιστικής μελέτης και ανταπόδοσης παροχών.
4) Γιατί έκρινε το ΣτΕ αντισυνταγματικό το όριο των 1.300 ευρώ που τίθεται ως πλαφόν για περικοπές στο άθροισμα κύριων και επικουρικών;
Είναι αντισυνταγματική η περικοπή των επικουρικών αν το άθροισμα είναι άνω των 1.300 ευρώ μεικτά, διότι αντίκειται στην αρχή ισότητας, αναλογικότητας και ανταποδοτικότητας.
5) Ποιες διατάξεις έκρινε αντισυνταγματικές στον τρόπο υπολογισμού των κύριων συντάξεων;
Είναι αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού της αναπλήρωσης των κύριων συντάξεων, καθώς το ΣτΕ θεωρεί ότι είναι εξαιρετικά χαμηλό το ποσοστό έως 46,80% για 42 έτη ασφάλισης.
6) Είναι δυνατή η αναδρομική διεκδίκηση των περικοπών;
Οι συνταξιούχοι που υπάγονται στη κατηγορία περικοπής για τις άνω των 1.300 ευρώ συντάξεις ως άθροισμα κύριας και επικουρικής μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά του δεκαμήνου ανάμεσα στην τελευταία απόφαση του ΣτΕ (Ιούνιος 2015) και την ψήφιση του νόμου (Μάιος 2016). Αναδρομικά παλαιότερων ετών δεν μπορούν να διεκδικηθούν.
7) Συνεπάγεται από την απόφαση αύξηση στις συντάξεις;
Οι συντάξεις θα πρέπει να αποκατασταθούν στα προηγούμενα επίπεδα. Η αναδρομικότητα των αυξήσεων εξαρτάται από τη βούληση του νομοθέτη.
8) Η Ολομέλεια του ΣτΕ ποιες διατάξεις του ν. Κατρούγκαλου έκρινε συνταγματικές;
Με οριακή πλειοψηφία -ειδικότερα, με ψήφους 13 έναντι 12- έκρινε συνταγματική τη διάταξη του νόμου που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου 2014. Συνταγματικές, κατά πλειοψηφία, κρίθηκαν και οι διατάξεις του νόμου για τις κύριες συντάξεις, διότι κρίθηκε επαρκής η αναλογιστική μελέτη για τη βιωσιμότητα του ΕΦΚΑ από την Αναλογιστική Αρχή, καθώς και έγγραφο από το Διεθνές Γραφείο Εργασίας που πιστοποιούσε το περιεχόμενό της.
9) Παλαιοί και νέοι συνταξιούχοι θα διαχωρίζονται πλέον από τον νόμο;
Το δικαστήριο έκρινε ότι στις διατάξεις του νόμου υπάγονται όλοι, παλιοί, νέοι και μελλοντικοί συνταξιούχοι, ανεξάρτητα από το πότε ξεκίνησε ο ασφαλιστικός τους βίος. Δεν υπάρχουν πλέον ασφαλισμένοι πολλών ταχυτήτων, όπως για παράδειγμα ασφαλισμένοι πριν και μετά το 1993.
10) Τα νέα δεδομένα απαιτούν σχεδιασμό νέου Ασφαλιστικού;
Νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, με σημαντικές αλλαγές, θα πρέπει να φέρει στη Βουλή, εντός του έτους, το υπουργείο Εργασίας μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ.
Το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο θα πρέπει να αλλάξει τους συντελεστές για την ανταποδοτική σύνταξη, καθώς και το σύστημα υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών, αποσυνδέοντάς το από το μεταβαλλόμενο, φορολογικό ετήσιο εισόδημα.
Οπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης, «σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, είναι λάθος να δουλεύει κανείς περισσότερο και τελικά να βλέπει ότι αυτός ο πρόσθετος κόπος του δεν ανταποκρίνεται σε αξιοπρεπή σύνταξη.
Επιπλέον η στρεβλή σύνδεση των εισφορών με το εισόδημα οδήγησε σε μία δυσανάλογη “ασφαλιστική φορολογία”. Η κυβέρνηση θα πρέπει τώρα να διορθώσει προσεκτικά όλες τις στρεβλώσεις του ασφαλιστικού συστήματος».
«Κουρεύουν» τώρα τις ελπίδες για τα «κλεμμένα»
Στο «κούρεμα» των ελπίδων που έχουν απομείνει στους συνταξιούχους σε σχέση με τα αναδρομικά, μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ, προχώρησε ο υπουργός Επικρατείας.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης άφησε να διαφανεί ότι στο μικροσκόπιο της κυβέρνησης (πέραν του… «αισιόδοξου» σεναρίου της επιστροφής των «κλεμμένων» για 10 μήνες) εξετάζεται και το ενδεχόμενο καταβολής διορθωτικών ποσών για χρονικό διάστημα τριών έως έξι μηνών!
Ο κ. Γεραπετρίτης, χθες, υποστήριξε ότι τα αναδρομικά θα δοθούν για το χρονικό διάστημα από την ημέρα έκδοσης της απόφασης του ΣτΕ (Παρασκευή 4 Οκτωβρίου) έως και την ψήφιση του νέου Ασφαλιστικού.
Σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, το νομοσχέδιο θα πρέπει να φτάσει στη Βουλή το αργότερο μέσα στους επόμενους έξι μήνες, με κυβερνητικούς κύκλους να αναφέρουν ότι αυτό θα έχει γίνει έως το τέλος του χρόνου.
Σκεπτικό
Επί της ουσίας, ο υπουργός Επικρατείας έμμεσα απέκλεισε το σενάριο επιστροφής «κλεμμένων» που αναλογούν σε 10 μήνες (για το χρονικό διάστημα από τις αρχικές αποφάσεις του ΣτΕ, τον Ιούλιο του 2016, έως τις 13 Μαΐου, ημέρα έναρξης της ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου) σε όσους υπέστησαν περικοπές, επειδή το άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης υπερέβαινε τα 1.300 ευρώ τον μήνα μεικτά.
Σε γενικές διατυπώσεις επέμεινε ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης. Ο κ. Βρούτσης επανέλαβε, χωρίς να διευκρινίσει «ποιοι», ότι «όλοι όσοι, με βάση την απόφαση, δικαιούνται αναδρομικά θα ικανοποιηθούν πλήρως, πάντα υπό την αίρεση της εθνικής οικονομίας». Ο υπουργός πρόσθεσε ότι «μπορεί να προκύψουν και αναδρομικά που δεν ξέρουμε ακόμα. Υπάρχει μια περιοχή που θέλουμε να διευκρινιστεί περισσότερο στην τελική απόφαση του ΣτΕ».
