Σοκ προκαλούν οι αποκαλύψεις που έρχονται στο φως από το Πακιστάν, όπου ένα πρωτοφανές υγειονομικό σκάνδαλο συγκλονίζει την τοπική κοινωνία και αναδεικνύει τις εγκληματικές ελλείψεις στο σύστημα δημόσιας υγείας της χώρας. Σύμφωνα με εκτενή έρευνα του BBC, τουλάχιστον 331 παιδιά βρέθηκαν θετικά στον ιό HIV μέσα σε διάστημα ενός έτους (Νοέμβριος 2024 – Οκτώβριος 2025), με τις υποψίες να στρέφονται απευθείας στις επικίνδυνες ιατρικές πρακτικές του νοσοκομείου THQ στην πόλη Τάουνσα της επαρχίας Πουντζάμπ.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των γονέων των ασθενών παιδιών είναι αρνητικοί στον ιό, γεγονός που αποκλείει την κάθετη μετάδοση από τη μητέρα και δείχνει ξεκάθαρα ως πηγή της μόλυνσης το νοσοκομειακό περιβάλλον. Μέσω μυστικής καταγραφής που διήρκεσε εβδομάδες, οι δημοσιογράφοι έγιναν μάρτυρες σκηνών που παραπέμπουν σε άλλες εποχές: σύριγγες που χρησιμοποιούνται ξανά και ξανά, φιαλίδια φαρμάκων που μοιράζονται μεταξύ διαφορετικών παιδιών και ενέσεις που γίνονται χωρίς την τήρηση κανενός βασικού κανόνα υγιεινής.
Η «θανατηφόρα» πρακτική της σύριγγας
Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ψευδαίσθηση ασφάλειας που παρέχει η απλή αλλαγή βελόνας. Ο δρ. Άλταφ Άχμεντ, κορυφαίος μικροβιολόγος και σύμβουλος λοιμωδών νόσων στο Πακιστάν, εξήγησε με σαφήνεια τον μηχανισμό μετάδοσης μετά την εξέταση του υλικού: «Ακόμη και αν έχουν τοποθετήσει καινούργια βελόνα, το πίσω μέρος –αυτό που ονομάζουμε σώμα της σύριγγας– μπορεί να περιέχει τον ιό, οπότε θα μεταδοθεί ακόμη και με νέα βελόνα».
Η κατάσταση στο νοσοκομείο THQ περιγράφεται ως χαοτική, με προσωπικό που εργάζεται χωρίς γάντια, ιατρικά απόβλητα εκτεθειμένα σε κοινή θέα και τραγικές ελλείψεις σε βασικά αναλώσιμα υλικά. Παρά το γεγονός ότι οι αρχές είχαν δεσμευτεί για τη λήψη αυστηρών μέτρων, η έρευνα κατέδειξε ότι οι επικίνδυνες πρακτικές συνεχίστηκαν ακάθεκτες επί μήνες, ενώ στελέχη που είχαν απομακρυνθεί επέστρεψαν σύντομα στα καθήκοντά τους.
Μια επαναλαμβανόμενη τραγωδία
Δυστυχώς, το περιστατικό στην Τάουνσα δεν είναι το πρώτο. Το 2019, στην πόλη Ρατοδέρο της επαρχίας Σιντ, σημειώθηκε μια αντίστοιχη τραγωδία με εκατοντάδες παιδιά να διαγιγνώσκονται με HIV. Ο παιδίατρος Ιμράν Αρμπάνι, ο οποίος παρακολουθεί την εξέλιξη της νόσου στην περιοχή, ανέφερε ότι μέχρι το 2021 τα κρούσματα είχαν φτάσει τα 1.500. Η κοινή συνιστώσα σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι το ιατρικό ιστορικό των παιδιών, το οποίο περιλαμβάνει πολλαπλές και συχνά αδικαιολόγητες επισκέψεις σε κλινικές για ενέσιμες θεραπείες.
Πέρα από τα ιατρικά δεδομένα, η κρίση αυτή γεννά καθημερινά ανθρώπινες τραγωδίες. Πολλά παιδιά έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους, ενώ όσα επιβιώνουν καλούνται να διαχειριστούν όχι μόνο μια χρόνια και σοβαρή ασθένεια, αλλά και τον κοινωνικό αποκλεισμό που συνοδεύει τον HIV στις συντηρητικές κοινωνίες του Πακιστάν. Η περίπτωση της μικρής Άσμα, που έχασε τον αδερφό της από τον ιό και τώρα παλεύει η ίδια με τη λοίμωξη, αποτελεί το θλιβερό πρόσωπο μιας κρίσης που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με την εφαρμογή των πλέον στοιχειωδών κανόνων ιατρικής δεοντολογίας και ασφάλειας.
