Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ προκαλεί ασφυξία στην παραγωγή λιπασμάτων, απειλώντας δισεκατομμύρια γεύματα και πυροδοτώντας ένα νέο κύμα ακρίβειας.
Η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή λαμβάνει πλέον εφιαλτικές διαστάσεις για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Πέρα από το ενεργειακό μέτωπο, η κρίση στο Ιράν πλήττει άμεσα την παραγωγή τροφίμων, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για απώλεια έως και 10 δισεκατομμυρίων γευμάτων εβδομαδιαίως σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το «μπλόκο» στα λιπάσματα και η πτώση της παραγωγής
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει διακόψει τη ροή κρίσιμων πρώτων υλών, οδηγώντας σε κατακόρυφη μείωση της παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Yara, Svein Tore Holsether, η έλλειψη αυτή μπορεί να προκαλέσει πτώση των αγροτικών αποδόσεων έως και 50% από την πρώτη κιόλας καλλιεργητική περίοδο.
Οι αγρότες βρίσκονται παγιδευμένοι ανάμεσα σε:
Εκτίναξη κόστους: Οι τιμές των λιπασμάτων έχουν κάνει άλμα 80% από την έναρξη του πολέμου.
Ενεργειακό σοκ: Το αυξημένο κόστος καυσίμων και ρεύματος καθιστά την παραγωγή ασύμφορη.
Στασιμότητα τιμών παραγωγού: Οι αγρότες αδυνατούν να καλύψουν τα έξοδά τους, καθώς οι τιμές διάθεσης των προϊόντων τους δεν ακολουθούν την ίδια ανοδική πορεία.
Ένας «πόλεμος» για την εξασφάλιση τροφίμων
Ο κίνδυνος ενός άτυπου πολέμου στις αγορές τροφίμων είναι πλέον ορατός. Οι ισχυρές οικονομίες αναμένεται να απορροφήσουν τις αυξήσεις, «σκουπίζοντας» την παγκόσμια προσφορά και αφήνοντας τις φτωχότερες χώρες εκτεθειμένες στην πείνα και τον αποκλεισμό.
Η κρίση αναμένεται να φτάσει σύντομα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, με τον πληθωρισμό τροφίμων να προβλέπεται ότι θα ενισχυθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες. Η σύνδεση ενέργειας και τροφής αποδεικνύεται ο «αδύναμος κρίκος» της παγκόσμιας σταθερότητας, μετατρέποντας το ενεργειακό σοκ σε ανθρωπιστική απειλή.
