Πέντε εγκληματικές οργανώσεις αποκαλύφθηκαν μέσα σε έξι μήνες, με πανελλαδική δράση και μεθοδικές απάτες σε επιδοτήσεις, βοσκοτόπια και εικονικά τιμολόγια
Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ) προχώρησε στην πλήρη αποδόμηση ενός εκτεταμένου δικτύου οργανωμένου εγκλήματος, το οποίο για χρόνια αποσπούσε παράνομα αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η επιχείρηση, που φέρει την κωδική ονομασία «Θερισμός», αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του «ελληνικού FBI» και μέσα σε έξι μήνες οδήγησε στην εξάρθρωση πέντε εγκληματικών οργανώσεων. Η ζημία για το Δημόσιο εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 17 εκατομμύρια ευρώ.
Η δικογραφία που σχηματίστηκε είναι ογκώδης, περιλαμβάνοντας 1.151 κατηγορούμενους. Πάνω από 90 άτομα έχουν ήδη συλληφθεί, ενώ 17 εξ αυτών κρίθηκαν προφυλακιστέοι. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από τη ΔΑΟΕ ανατρέπουν την έως τώρα εικόνα, καθώς αποκαλύπτουν ότι η κατάχρηση των πόρων του ΟΠΕΚΕΠΕ, με ιστορικό που φτάνει τουλάχιστον έως το 2018, δεν αφορά μεμονωμένους παραγωγούς με «διασυνδέσεις», αλλά οργανωμένες εγκληματικές δομές με πανελλαδική δράση.
Τα κυκλώματα αυτά είχαν παρουσία από την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου μέχρι τη Μακεδονία και τη Θράκη, αξιοποιώντας εξελιγμένες μεθόδους απάτης, εικονικά παραστατικά και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη συνδρομή επίορκων στελεχών Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων.
Οι επιχειρήσεις της ΔΑΟΕ είχαν ξεκινήσει πολύ πριν η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ γίνει γνωστή στο ευρύ κοινό. Οι αριθμοί που προκύπτουν από τις έρευνες είναι εντυπωσιακοί: 1.151 κατηγορούμενοι, περισσότεροι από 90 συλληφθέντες, 17 προφυλακιστέοι και περίπου 40 άτομα που κρατήθηκαν προσωρινά και αφέθηκαν ελεύθερα με περιοριστικούς όρους.
Η συνολική ζημία, αν και δεν έχει αποτιμηθεί πλήρως, εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ. Κυβερνητική πηγή με γνώση της διαδικασίας εξυγίανσης του συστήματος επιδοτήσεων σημειώνει ότι δεν πρόκειται για «μικρές» υποθέσεις, αλλά για οργανωμένες ομάδες με διακριτούς ρόλους και πολυετή δράση.
Η αστυνομική έρευνα αποκάλυψε τρία βασικά μοτίβα λειτουργίας. Το πρώτο αφορά την υπεξαίρεση αδήλωτων εκτάσεων: οι οργανώσεις εντόπιζαν αγροτεμάχια με δικαιώματα επιδότησης που δεν είχαν δηλωθεί από τους πραγματικούς δικαιούχους και τα καταχωρούσαν σε Ε9 συνεργατών ή συγγενών, οι οποίοι εμφανίζονταν ψευδώς ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές. Μετά την υποβολή των αιτήσεων ενίσχυσης, οι εγγραφές διαγράφονταν για να εξαφανιστούν τα ίχνη της απάτης.
Το δεύτερο μοτίβο αφορά το «φούσκωμα» των κοπαδιών, όπου οι φερόμενοι ως δικαιούχοι δήλωναν μεγαλύτερο αριθμό ζώων για να αυξήσουν τα παράνομα κέρδη τους. Το τρίτο σχετίζεται με εσωτερική πληροφόρηση και εικονικά τιμολόγια. Σε δύο περιπτώσεις, στελέχη ΚΥΔ παρείχαν πρόσβαση σε χαρτογραφικά δεδομένα ή διευκόλυναν την καταχώριση αιτήσεων. Μία από τις οργανώσεις είχε ιδρύσει δύο εταιρείες που παρήγαγαν εικονικά παραστατικά και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως «αποδεικτικά» στις αιτήσεις επιδότησης.
Η γεωγραφική διασπορά των κατηγορουμένων αποτυπώνει το εύρος της εγκληματικής δραστηριότητας. Η πρώτη οργάνωση, με περισσότερους από 40 κατηγορούμενους, δρούσε σε Κρήτη και Σάμο. Η δεύτερη, με 290 εμπλεκόμενους, είχε επίκεντρο το Κιλκίς και άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.
Τον Μάιο, η ΔΑΟΕ εξιχνίασε τη δράση μίας ομάδας που κινούνταν σε πολλές περιοχές της Κρήτης, καθώς και δύο ακόμη οργανώσεων με «έδρα» τη Μακεδονία, των οποίων η δραστηριότητα εκτεινόταν έως την Κρήτη, την Αθήνα, τη Σαντορίνη και την Ήπειρο. Μία από αυτές, ενεργή τουλάχιστον από το 2018, περιλαμβάνει 404 κατηγορούμενους.
Παράλληλα, η ελληνική Δικαιοσύνη και η Αστυνομία έχουν δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στην καταπολέμηση της παράνομης άντλησης αγροτικών ενισχύσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες από δικαστικές και αστυνομικές πηγές, έχουν παραγγελθεί συνολικά 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες, με τις πρώτες ενέργειες να χρονολογούνται από το 2010.
Ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ επισημαίνει ότι κάθε έρευνα απαιτεί χρόνο και ενδελεχή αξιολόγηση στοιχείων, αλλά τα αποτελέσματα πλέον είναι μετρήσιμα και βοηθούν στην κατανόηση του τρόπου συγκρότησης και λειτουργίας των κυκλωμάτων. Εκτός από την κεντρική έρευνα που εποπτεύει ο εισαγγελέας του «ελληνικού FBI», βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες διαδικασίες από εισαγγελείς πρωτοδικών και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
