Πώς το όμορφο νησί των Β. Σποράδων θα ξεφύγει με τη συνδρομή του Δήμου Αγιάς από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην οποία βρίσκεται λόγω λειψυδρίας
ΑΓΙΑ (Γραφείο «Ε»)
Του Νίκου Γουργιώτη
Σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, λόγω λειψυδρίας, κηρύχθηκε εδώ και λίγες ημέρες για τους επόμενους τρεις μήνες η Αλόννησος, με απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Η απόφαση εκδόθηκε κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και του γενικού γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, δίνοντας τη δυνατότητα λήψης έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων αναγκών υδροδότησης του νησιού κατά τη θερινή περίοδο.
Την εξέλιξη αυτή, που με μια πρώτη ανάγνωση προκαλεί σαφώς πολλά ερωτήματα για τα αποθέματα και τη διαχείριση του νερού γενικότερα, αλλά και προβληματισμό σε όλους και ιδιαίτερα στους κατοίκους, παραθεριστές, επισκέπτες και λάτρεις αυτού του πανέμορφου νησιού των Βορείων Σποράδων, χαιρέτισε με κατά μια έννοια ανακούφιση ο δήμαρχος Αλοννήσου, Παναγιώτης Αναγνώστου, τονίζοντας στα μέσα ενημέρωσης πως «η απόφαση θα συμβάλει στην επιτάχυνση των απαραίτητων διαδικασιών για την αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση νερού αυξάνεται σημαντικά λόγω της τουριστικής κίνησης».
Άμεσα, λοιπόν, κατόπιν τούτου, η Δημοτική Επιτροπή Αλοννήσου ενέκρινε τη σύμβαση για την προμήθεια και εγκατάσταση δύο νέων μονάδων αφαλάτωσης και δεξαμενής νερού, συνολικού προϋπολογισμού 780.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από το Εθνικό Πρόγραμμα.
Στη συγκεκριμένη παρέμβαση, που αποτελεί μια αναγκαία και ουσιαστική λύση για την ενίσχυση της υδροδότησης του νησιού με στόχο νερό για όλους, επάρκεια για κάθε περίοδο, ασφάλεια για το μέλλον της Αλοννήσου, ουσιαστικότατο ρόλο έπαιξε, παίζει και θα παίξει έως ότου ολοκληρωθεί το μεγάλο αυτό έργο ο Δήμος Αγιάς, ο οποίος, επειδή ο Δήμος Αλοννήσου δε διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική επάρκεια για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων έργων, κατά το άρθρο 44 του ν.4412/2016, θα συνδράμει και θα υποστηρίξει με τις υπηρεσίες του την υλοποίηση της εν λόγω πράξης.
Για τον λόγο αυτόν συνήλθε σε κατεπείγουσα συνεδρίαση στις 18 Ιουνίου η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Αγιάς, όπου εγκρίθηκε σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αγιάς και του Δήμου Αλοννήσου, για την υλοποίηση της Πράξης: «Προμήθεια και Εγκατάσταση Μονάδων Αφαλάτωσης στον Δήμο Αλοννήσου», συνολικού προϋπολογισμού 780.000 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, με χρήματα από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Για το θέμα ο πρόεδρος της Δημοτικής Επιτροπής και δήμαρχος Αγιάς Αντώνης Γκουντάρας μάς έθεσε υπ’ όψιν τα εξής:
«Ο Δήμος Αλοννήσου, με έγγραφό του στις 16 Ιουνίου, ζήτησε να εγκριθεί από τη Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Αγιάς η εν λόγω σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης μετά την απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, να θέσει το νησί σε Καθεστώς Έκτακτης Ανάγκης λόγω λειψυδρίας για διάστημα τριών μηνών, μια απόφαση που εντάσσεται στο πλαίσιο των ενεργειών που υλοποιεί το Υπουργείο με στόχο την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την παρατεταμένη ανομβρία και την αυξημένη ζήτηση νερού. Το καθεστώς έκτακτης ανάγκης επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να προχωρούν ταχύτερα σε παρεμβάσεις και έργα που διασφαλίζουν την επάρκεια υδροδότησης και την κάλυψη των αναγκών κατοίκων και επισκεπτών.
Οι εξαιρετικά περιορισμένοι υδατικοί πόροι της Αλοννήσου, σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση του πληθυσμού λόγω τουριστικής αιχμής, δημιουργούν συνθήκες άμεσου κινδύνου ως προς την επάρκεια πόσιμου νερού και τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, της υγιεινής και της εύρυθμης λειτουργίας των βασικών υποδομών. Επειδή δε, ο Δήμος Αλοννήσου δε διαθέτει την απαιτούμενη τεχνική επάρκεια για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων έργων, κατά τον νόμο είναι αναγκαία η συνδρομή και υποστήριξη των υπηρεσιών του από κάποιον άλλον Δήμο που διαθέτει επάρκεια, όπως ένας εξ αυτών είναι ο Δήμος μας».
Μάλιστα, οι διαδικασίες θα κινηθούν ταχύτατα και χωρίς ανοικτό διαγωνισμό, με τον κ. Γκουντάρα να μας το δικαιολογεί αυτό λέγοντας πως:
«Επειδή οι διαδικασίες ενός ανοικτού διαγωνισμού είναι χρονοβόρες, εγκρίναμε ως Δημοτική Επιτροπή την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, όπως δικαιούμαστε από τη νομοθεσία. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν ήταν δυνατό να αντιμετωπιστεί εγκαίρως το θέμα μέσω των συνήθων διαδικασιών προγραμματισμού και ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, καθόσον συνδέεται με έκτακτους περιβαλλοντικούς και κλιματολογικούς παράγοντες, παρατεταμένη ανομβρία, αυξημένες θερμοκρασίες, υπέρμετρη κατανάλωση λόγω τουριστικής πίεσης, οι οποίοι επιδεινώνουν αιφνίδια τα διαθέσιμα αποθέματα νερού.
Η απόφασή μας καθίσταται απολύτως επείγουσα και επιβεβλημένη για την άμεση υλοποίηση της εν λόγω πράξης, προκειμένου να αποτραπεί σοβαρός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια των κατοίκων και των επισκεπτών, καθώς και για την τοπική οικονομία. Η τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών των ανοικτών ή κλειστών διαδικασιών του ν. 4412/2016 δεν είναι εφικτή, δεδομένου ότι ακόμη και η ελάχιστη καθυστέρηση θα είχε ως αποτέλεσμα την επιδείνωση των συνθηκών λειψυδρίας σε κρίσιμο επίπεδο.
Επιπλέον, η ανάγκη αυτή δεν απορρέει από ευθύνη ή αμέλεια της αναθέτουσας αρχής, αλλά από αντικειμενικές και εξωτερικές συνθήκες, οι οποίες δεν μπορούσαν να προβλεφθούν με την απαιτούμενη ακρίβεια κατά τον χρόνο προγραμματισμού των συμβάσεων.
Ως εκ τούτου, πληρούνται σωρευτικά οι προϋποθέσεις του σχετικού άρθρου του ν. 4412/2016, όπως η ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης, η πρόκληση αυτής από γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, η αδυναμία τήρησης των προθεσμιών των συνήθων διαδικασιών, η μη απόδοση υπαιτιότητας στην αναθέτουσα αρχή, προκειμένου να εγκριθεί η προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, για την αντιμετώπιση της επείγουσας κατάστασης, με σκοπό τη διασφάλιση της άμεσης κάλυψης των αναγκών ύδρευσης και την προστασία του δημοσίου συμφέροντος».
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΕΙ ΤΗΝ ΑΛΟΝΝΗΣΟ
Το αντικείμενο της πράξης είναι η προμήθεια, η ολοκληρωμένη εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία δύο μονάδων αφαλάτωσης θαλασσινού νερού (600 και 200 m3/ημέρα πόσιμου νερού), με στόχο την κάλυψη των αυξημένων αναγκών σε πόσιμο νερό και την αντιμετώπιση των φαινομένων λειψυδρίας, που παρουσιάζονται ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, και μιας δεξαμενής χωρητικότητας 500 m3, η οποία θα συνδεθεί με τη μονάδα αφαλάτωσης των 600 m3 και το υφιστάμενο δίκτυο ύδρευσης, πλήρως εγκατεστημένη και σε λειτουργία.
Η κάθε μονάδα θα αποτελείται από τα εξής κύρια μέρη: υδροληψία θαλασσινού νερού, δεξαμενή αποθήκευσης – εξισορρόπησης, διάταξη χλωρίωσης, αντλιοστάσιο τροφοδοσίας, προφίλτρανση, σύστημα αποχλωρίωσης, σύστημα ρύθμισης pH, φίλτρανση μέσω φίλτρου φυσιγγίων, αντλία υψηλής πίεσης, συστοιχία ωσμωτικών μεμβρανών, διάταξη ανάκτησης ενέργειας, απόπλυση μεμβρανών, μονάδα χημικού καθαρισμού, σύστημα αύξησης σκληρότητας και εξουδετέρωσης pH, δεξαμενή αποθήκευσης παραγόμενου νερού, όργανα ελέγχου, διατάξεις ασφαλείας, έργα, υποδομής και ηλεκτρολογική εγκατάσταση.
Φορέας χρηματοδότησης είναι το «ΤΠΑ Περιβάλλοντος και Ενέργειας – Περιβάλλοντος 2021-2025» με Κωδικό ΟΠΣ 5226160.
