Για περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια τα «κόκκινα δάνεια» βρίσκονται στο επίκεντρο της ελληνικής οικονομίας. Για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις αποτέλεσαν την αρχή μιας μακράς περιόδου ανασφάλειας.
- Tης Μαρίας Ζαχαρία*
Για τις τράπεζες ήταν ένα πρόβλημα που έπρεπε να απομακρυνθεί από τους ισολογισμούς τους. Για τα funds, όμως, εξελίχθηκαν σε μία από τις μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες των τελευταίων δεκαετιών.
Το εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε ήταν το Ελληνικό Σχήμα Προστασίας Ενεργητικού, γνωστό ως «Ηρακλής». Μέσω αυτού, το Ελληνικό Δημόσιο παρείχε κρατικές εγγυήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ στις ανώτερες ομολογίες των τιτλοποιήσεων, ώστε οι τράπεζες να μειώσουν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματά τους και να ενισχύσουν τους δείκτες κεφαλαιακής τους επάρκειας.
Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν έπρεπε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων. Το ερώτημα είναι αν ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόστηκε ο «Ηρακλής» διασφάλισε πραγματικά το δημόσιο συμφέρον.
Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), ενώ τα δάνειά τους έχουν μεταβιβαστεί σε επενδυτικά κεφάλαια (funds). Πολλοί αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν ένα δάνειο να αγοράζεται σε πολύ χαμηλή τιμή χωρίς ο ίδιος ο δανειολήπτης να έχει τη δυνατότητα να το εξαγοράσει με αντίστοιχους όρους. Παράλληλα, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες πρόσβασης σε βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης.
Ως μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επέλεξα να μην αρκεστώ στις γενικές πολιτικές δηλώσεις. Ξεκίνησα έναν συστηματικό θεσμικό έλεγχο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο να διαπιστωθεί εάν όλες οι προβλεπόμενες εποπτικές διαδικασίες εφαρμόστηκαν όπως απαιτεί το ενωσιακό Δίκαιο.
Για τον σκοπό αυτό υπέβαλα αιτήματα πρόσβασης σε έγγραφα και κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τον «Ηρακλή» και τον επόπτη του συστήματος, απευθύνθηκα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζητώντας συγκεκριμένες διευκρινίσεις για την εποπτική αναγνώριση της Σημαντικής Μεταφοράς Κινδύνου (SRT), ώστε να αποσαφηνιστεί ποιες εποπτικές αξιολογήσεις πραγματοποιήθηκαν και με ποια κριτήρια. Καθώς και στην Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών καταγγέλλοντας τις πρακτικές που χρησιμοποιούν οι εν λόγω εταιρείες κατά των δανειοληπτών. Βρισκόμαστε σε αναμονή των απαντήσεων.
Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο το παρελθόν των τραπεζών. Αφορά το μέλλον της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς. Οταν χρησιμοποιούνται κρατικές εγγυήσεις και λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν την περιουσία χιλιάδων οικογενειών και επιχειρήσεων, η διαφάνεια και η λογοδοσία δεν είναι προαιρετικές. Είναι θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου.
Ως ευρωβουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας, η εντολή που έλαβα από τους πολίτες είναι να τους υπερασπιστώ απέναντι σε ένα σύστημα που επιβουλεύεται την ελευθερία τους, την περιουσία τους, τα δικαιώματά τους ως πολίτες και να διεκδικήσω πραγματική λογοδοσία από τους θεσμούς. Στο πλαίσιο αυτό υποστηρίζουμε την κατάργηση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των funds και των εταιριών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), την κατάργηση των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών που οδηγούν στην απώλεια της κύριας κατοικίας, την ουσιαστική προστασία των δανειοληπτών και των βιώσιμων επιχειρήσεων, την προστασία της πρώτης κατοικίας, καθώς και ένα τραπεζικό σύστημα που θα υπηρετεί τους πολίτες.
Τη μάχη αυτή τη δίνουμε μαζί με τους πολίτες, φορείς επαγγελματιών και εργαζομένων που αντιστέκονται στο ξεπούλημα της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας της χώρας μας.
*Ευρωβουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας
Μη εγγεγραμμένο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
**Αποκλειστική ευθύνη φέρει ο βουλευτής που χρηματοδοτεί αυτή την πολιτική και ενημερωτική δραστηριότητα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει ευθύνη για οποιαδήποτε χρήση των πληροφοριών που περιέχονται εντός του παρόντος.
