Ενώ οι Ευρωπαίοι ιδρώνουν μέσα σε ένα ακόμη αποπνικτικό καλοκαίρι και σπεύδουν να προμηθευτούν κλιματιστικά, μια εντελώς διαφορετική εικόνα εκτυλίσσεται σε περιοχές της Κίνας. Αναζητώντας κανείς τις λέξεις «Κίνα» και «κλιματισμός» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντικρίζει εικόνες που εκπλήσσουν: Σε στάσεις λεωφορείων και πάρκα του Πεκίνου, της Σαγκάης, της Γουχάν και του Τσονγκτσίνγκ έχουν τοποθετηθεί συστήματα ψύξης με λεπτή ομίχλη νερού – γνωστά στην Κίνα ως «δασική ομίχλη». Απαλοί ψεκασμοί υψώνονται στον αέρα και προσφέρουν άμεση, ανακουφιστική δροσιά. Δεν πρόκειται για πολυτέλεια των λίγων – είναι μια έξυπνη, προσιτή δημόσια παρέμβαση σε επίπεδο γειτονιάς. Δεν είναι μόνο έξυπνη τεχνολογία. Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η Κίνα προσεγγίζει τη διακυβέρνηση στη βάση.
Από τον Li Aixin
Αυτό που εντυπωσιάζει είναι ότι αυτή η άνεση δεν περιορίζεται σε ολοκαίνουργιες συνοικίες ή ακριβά συγκροτήματα. Πριν από δύο χρόνια, αυτά τα συστήματα είχαν ήδη εγκατασταθεί σε μερικές από τις παλαιότερες και πιο υποβαθμισμένες γειτονιές της Κίνας, ως μέρος της αστικής ανάπλασης και της βελτίωσης της καθημερινής ζωής. Η κοινότητα Zhongtie Zhenting στο Hefei, στην επαρχία Ανχούι της Ανατολικής Κίνας, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Χτισμένη τη δεκαετία του 1960 και του 1970 ως εργατικές κατοικίες, η περιοχή ταλαιπωρούνταν από παλιά κτίρια χτισμένα με τούβλα, μπλεγμένη καλωδίωση, ερειπωμένες υποδομές και σοβαρούς κινδύνους ασφαλείας. Για περισσότερα από 600 νοικοκυριά, η καλύτερη στέγαση δεν ήταν απλώς μια ευχάριστη προσθήκη – ήταν μια επείγουσα ανάγκη. Ωστόσο, όσον αφορά την απαλλοτρίωση γης και τα κατασκευαστικά σχέδια, οι κάτοικοι είχαν διαφορετικές απόψεις.
Αυτή η ιστορία εξελίχθηκε χωρίς συγκρούσεις για την ανεύρεση κεφαλαίων, χωρίς κοινωνική αντίδραση ή τις παρατεταμένες καθυστερήσεις που συχνά σταματούν παρόμοια έργα στη Δύση, καθώς η τοπική επιτροπή γειτονιάς του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ΚΚΚ) σχημάτισε μια ειδική ομάδα εργασίας ενθαρρύνοντας τους κατοίκους να προκηρύξουν ανοιχτές εκλογές για την ανάδειξη μιας αυτόνομης ομάδας 11 μελών. Αυτοί οι εκπρόσωποι συμμετείχαν σε κάθε βήμα – από τη διαβούλευση και τον σχεδιασμό έως τις αποφάσεις κατεδάφισης και την προάσπιση δικαιωμάτων. Όλα συζητήθηκαν και αποφασίστηκαν συλλογικά.
Το 2024, πάνω από 500 νοικοκυριά μετακόμισαν πίσω στην ίδια τοποθεσία. Τα παλιά κόκκινα κτίρια από τούβλα μετατράπηκαν σε σύγχρονα, με ανελκυστήρες, έξυπνα και οικολογικά σπίτια. Το σύστημα ψεκασμού «δασικής ομίχλης» στην είσοδο είναι μόνο ένα μικρό αλλά συμβολικό στοιχείο αυτού του ευρύτερου μετασχηματισμού.
Παρόμοιες ιστορίες απεικονίζουν τέλεια τη «δροσερή και ζεστή» φύση της τοπικής διακυβέρνησης του ΚΚΚ. Η «δροσερή φύση» αναφέρεται στην ικανότητα συντονισμού πόρων που διαπερνά τον κατακερματισμένο χάος. Η «ζεστή φύση» αναφέρεται στον βαθιά ανθρώπινο χαρακτήρα της – με κομματικές οργανώσεις ενσωματωμένες στις κοινότητες, που αντιμετωπίζουν άμεσα τις καθημερινές ανάγκες.
Σε όλη την Κίνα, οι τοπικές οργανώσεις του ΚΚΚ λειτουργούν σαν τις αμέτρητες ρίζες ενός μεγάλου δέντρου, φτάνοντας σε κάθε γωνιά της κοινωνίας. Λειτουργούν ως μόνιμοι, διαρκώς παρόντες ακροατές των ανησυχιών του κοινού – όχι απλώς εκτελεστές πολιτικών, αλλά γνήσιοι εκπρόσωποι των συμφερόντων του λαού, διαμεσολαβητές διαφορών και καταλύτες για την τοπική καινοτομία. Ο απώτερος στόχος κάθε μεταρρύθμισης και πολιτικής είναι απλός: να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων και να βελτιώνει τη ζωή τους. Αυτό δημιουργεί μια γνήσια αμφίδρομη ροή – υποστήριξη από πάνω προς τα κάτω που συναντά τη συμμετοχή από τα κάτω προς τα πάνω.
Οι επισκέπτες από τη Δύση στην Κίνα συχνά φεύγουν βαθιά εντυπωσιασμένοι. Σε πολλές δυτικές χώρες, η κοινοτική διακυβέρνηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα συνονθύλευμα ΜΚΟ, φιλανθρωπικών οργανώσεων και λύσεων που βασίζονται στην αγορά. Οι πλούσιες περιοχές απολαμβάνουν εξαιρετικές υπηρεσίες, ενώ οι γειτονιές και οι αγροτικές περιοχές συχνά μένουν πίσω. Ακόμη και μέτριες βελτιώσεις μπορεί να τραβήξουν χρόνια συζητήσεων, ψηφοφοριών και διαπραγματεύσεων – συχνά χωρίς αποτέλεσμα.
Σε ένα βίντεο που είδα πρόσφατα, άκουσα έναν Αμερικανό παρατηρητή να θυμάται ότι όταν έφτασε για πρώτη φορά στην Κίνα το 2012, είδε σκηνές αστέγων που του θύμιζαν το Σαν Φρανσίσκο. Αλλά σήμερα, ενώ το Σαν Φρανσίσκο εξακολουθεί να παλεύει με αυτά τα ζητήματα, οι άστεγοι είναι εξαιρετικά σπάνιοι στην Κίνα. Ένας άλλος επισκέπτης πήγε στο Ενσί, μια πόλη σε επίπεδο νομού στην κεντρική Κίνα (επαρχία Χουμπέι), περιμένοντας να δει σκηνές φτώχειας, αλλά αντ’ αυτού συνάντησε σύγχρονες εγκαταστάσεις που συνδυάζονταν αρμονικά με την παραδοσιακή ομορφιά, χωρίς εμφανή προβλήματα στέγασης ή ναρκωτικών στους δρόμους. Η αντίθεση ήταν εντυπωσιακή, είπε.
Αυτές οι εντυπώσεις αναδεικνύουν τη δύναμη της τοπικής διακυβέρνησης στην Κίνα: Συνδυάζει τη δύναμη του οργανωμένου, ορθολογικού συντονισμού για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος με την ανθρώπινη ζεστασιά των κοινοτικών ριζών για να ενεργοποιήσει τη συμμετοχή. Σε αντίθεση με μοντέλα σε ορισμένες δυτικές χώρες που συχνά δυσκολεύονται με ανταγωνιστικά συμφέροντα και γραφειοκρατικά σιλό, η προσέγγιση της Κίνας διαθέτει έναν σαφώς υπόλογο φορέα – την τοπική κομματική οργάνωση – που διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο. Μπορεί να ευθυγραμμίσει τη χρηματοδότηση, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση υπό μία ομπρέλα, ενσωματώνοντας παράλληλα τις απόψεις των κατοίκων μέσω αυτόνομων ομάδων και δημόσιων διαβουλεύσεων. Αυτή η διττή δύναμη – ο ισχυρός οργανωτικός συντονισμός σε συνδυασμό με τη γνήσια κοινοτική συμμετοχή – είναι αυτό που επιτρέπει στις πολιτικές να περνούν αποτελεσματικά από τα χαρτιά στην πράξη, διατηρώντας παράλληλα την εστίαση στη βελτίωση της ζωής των απλών ανθρώπων.
Κάποτε άκουσα έναν πρώην Έλληνα κυβερνητικό αξιωματούχο να μιλά με θέρμη για αυτές τις πρακτικές. Σημείωσε ότι το ΚΚΚ πάντα στεκόταν δίπλα-δίπλα με τον κινέζικο λαό, καθοδηγώντας το έθνος προς αναπτυξιακά επιτεύγματα. Είχε εντυπωσιαστεί από την ευρεία υποστήριξη που παρέχει ο κινέζικος λαός στις πολιτικές του ΚΚΚ, θεωρώντας την ως πειστική απόδειξη ότι αυτές οι πολιτικές είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται η κινεζική κοινωνία για να επιτύχει διαρκή ευημερία και αρμονική ανάπτυξη. Αυτή η διορατική αναγνώριση από ελληνική σκοπιά υπογραμμίζει την παγκόσμια απήχηση αποτελεσματικών, ανθρωποκεντρικών μοντέλων διακυβέρνησης που προάγουν τόσο την κοινωνική σταθερότητα όσο και την κοινή πρόοδο.
Αυτή τη στιγμή, καθώς η Ευρώπη παλεύει με έναν ακόμη καύσωνα, τα συστήματα ψεκασμού στις γειτονιές και οι ανανεωμένες κοινότητες της Κίνας προσφέρουν κάτι περισσότερο από τεχνική ανακούφιση. Αντιπροσωπεύουν ένα βαθύτερο είδος δροσιάς – τη σιωπηλή ζεστασιά ενός μοντέλου διακυβέρνησης που φτάνει στους ανθρώπους εκεί όπου πραγματικά ζουν.
Ο αρθρογράφος είναι επικεφαλής δημοσιογράφος των «Global Times» [email protected]
