Ισχυρό αποτύπωμα άφησε ο ακραίος καύσωνας του Ιουνίου στην αγροτική παραγωγή της Ευρώπης, με τις επιπτώσεις να είναι αισθητές και στην Ελλάδα. Νέα έκθεση της Energy & Climate Intelligence Unit (ECIU) καταγράφει σημαντική υποχώρηση στις προβλέψεις για τη φετινή παραγωγή σιτηρών, εκτιμώντας ότι μόνο στη χώρα μας χάθηκαν περίπου 39 εκατ. ευρώ σε δυνητικά αγροτικά έσοδα.
Συνολικά, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου, οι απώλειες ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ, ενώ σχεδόν 9 εκατ. τόνοι σιτηρών «εξαφανίστηκαν» από τις προβλέψεις παραγωγής μέσα σε έναν μήνα.
Μείωση 7,3% στην ελληνική παραγωγή
Σύμφωνα με τη μελέτη «June 2026 heatwave impacts on European grain production» της ECIU, η πρόβλεψη για τη συνολική παραγωγή σιτηρών στην Ελλάδα αναθεωρήθηκε σημαντικά προς τα κάτω μετά τον καύσωνα του Ιουνίου.
Ειδικότερα, η εκτιμώμενη παραγωγή μειώθηκε από 2,605 εκατ. τόνους τον Ιούνιο σε 2,414 εκατ. τόνους τον Ιούλιο, γεγονός που μεταφράζεται σε απώλεια 191.000 τόνων ή ποσοστιαία μείωση 7,3%. Με βάση τις τρέχουσες τιμές παραγωγού, η υποχώρηση αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 39 εκατ. ευρώ χαμένα αγροτικά έσοδα.
Η Ελλάδα επηρεάστηκε περισσότερο αναλογικά από μεγάλες χώρες
Παρότι η Ελλάδα κατατάσσεται 22η μεταξύ των 28 χωρών που εξετάστηκαν ως προς το συνολικό μέγεθος της απώλειας παραγωγής, το ποσοστό μείωσης προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό.
Η ελληνική παραγωγή συρρικνώθηκε κατά 7,3%, ποσοστό υψηλότερο από εκείνο της Γαλλίας (-6,9%) και της Ισπανίας (-6,8%), ενώ είναι υπερδιπλάσιο της μείωσης που καταγράφηκε στη Γερμανία (-3,1%). Μεγαλύτερη ποσοστιαία απώλεια από την Ελλάδα εμφάνισαν μόνο η Βουλγαρία (-8%) και η Ουγγαρία (-20,4%).
Σε απόλυτους αριθμούς, πάντως, οι μεγαλύτερες απώλειες εντοπίζονται στις μεγάλες αγροτικές οικονομίες της Ευρώπης. Η Γαλλία εκτιμάται ότι θα χάσει 4,145 εκατ. τόνους σιτηρών, η Ισπανία 1,392 εκατ. τόνους και η Γερμανία 1,355 εκατ. τόνους.
Πώς υπολογίστηκαν οι απώλειες
Η ανάλυση της ECIU βασίστηκε στα επικαιροποιημένα στοιχεία του Ιουλίου που δημοσίευσε η COCERAL, η Ευρωπαϊκή Ένωση Εμπόρων Δημητριακών.
Οι ερευνητές συνέκριναν τις προβλέψεις παραγωγής του Ιουνίου και του Ιουλίου 2026 για 28 χώρες –τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ηνωμένο Βασίλειο– και για όλες τις βασικές καλλιέργειες σιτηρών, όπως μαλακό και σκληρό σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, σίκαλη, βρόμη, σόργο και τριτικάλε.
Η εκτίμηση των οικονομικών απωλειών προέκυψε πολλαπλασιάζοντας τη μείωση της παραγωγής με τις ισχύουσες τιμές παραγωγού στις αρχές Ιουλίου. Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, τα ποσά αφορούν τα δυνητικά έσοδα από τις χαμένες ποσότητες και όχι το καθαρό εισόδημα των παραγωγών.
Πάνω από 2 δισ. ευρώ οι ζημιές στην Ευρώπη
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι επιπτώσεις του καύσωνα αποτυπώνονται ακόμη πιο έντονα. Οι προβλέψεις για την παραγωγή σιτηρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκαν συνολικά κατά σχεδόν 9 εκατ. τόνους μέσα σε τέσσερις εβδομάδες, με την αξία της χαμένης παραγωγής να ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ. Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 5% της αξίας της συνολικής παραγωγής σιτηρών του 2025.
Σημαντικό μέρος της μείωσης αφορά το καλαμπόκι, το οποίο επλήγη κατά την κρίσιμη περίοδο της επικονίασης, κυρίως στη Γαλλία και την Ουγγαρία. Η COCERAL αναθεώρησε την πρόβλεψή της για την παραγωγή καλαμποκιού στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο από 57,2 εκατ. τόνους σε 52,7 εκατ. τόνους.
Η μικρότερη παραγωγή αναμένεται να αυξήσει τις ανάγκες εισαγωγών από χώρες όπως η Ουκρανία και η Βραζιλία, ενώ εκτιμάται ότι θα περιορίσει τις εξαγωγές σιταριού από τη Γαλλία προς αγορές της Βόρειας και Δυτικής Αφρικής. Παράλληλα, το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών εκτιμάται ότι θα μετακυλιστεί στους κτηνοτρόφους τους επόμενους μήνες.
Η Γαλλία καταγράφει τη μεγαλύτερη οικονομική ζημιά, καθώς σχεδόν οι μισές συνολικές απώλειες στην Ευρώπη προέρχονται από τη δική της παραγωγή. Η συγκομιδή της αναθεωρήθηκε προς τα κάτω κατά 4,1 εκατ. τόνους, με την αξία της απώλειας να υπολογίζεται στα 891 εκατ. ευρώ. Ακολουθεί η Ουγγαρία με ζημιές 444 εκατ. ευρώ, η Ισπανία με 276 εκατ. ευρώ και η Γερμανία με περίπου 233 εκατ. ευρώ.
Η έκθεση υπενθυμίζει ότι ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη, με τη μέση θερμοκρασία να κινείται περίπου τρεις βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Στη Γαλλία ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 43 βαθμούς Κελσίου, ενώ στην Ουγγαρία καταγράφηκαν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών.
