Την εθνική κυριαρχία της Ιαπωνίας στα νησιά Κουρίλες αναγνωρίζουν επίσημα οι ΗΠΑ, παρεμβαίνοντας ανοιχτά στη διπλωματική αντιπαράθεση που πυροδότησε η επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στην περιοχή. Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Τόκιο, Τζορτζ Γκλας, ξεκαθάρισε μέσω της πλατφόρμας X ότι η Ουάσινγκτον διατηρεί την «ακλόνητη υποστήριξή της» προς τον Ιάπωνα σύμμαχό της. «Αντιτιθέμεθα σθεναρά σε κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιφέρεια», σημείωσε ο διπλωμάτης, αναφερόμενος στις λεγόμενες «Βόρειες Περιοχές».
Η παρουσία του Ρώσου προέδρου στο αρχιπέλαγος ήταν η πρώτη από το 2010, όταν τα νησιά είχε επισκεφθεί ο Ντμίτρι Μεντβιέντεφ, και προκάλεσε την άμεση αντίδραση της ιαπωνικής ηγεσίας.
Σφοδρές αντιδράσεις από το Τόκιο
Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, έκανε λόγο για μια ενέργεια που «πληγώνει τα αισθήματα του ιαπωνικού λαού» και είναι «απολύτως απαράδεκτη», υπογραμμίζοντας πως το Τόκιο διαμαρτύρεται εντόνως. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών, Τοσίμιτσου Μοτέγκι, κάλεσε στο υπουργείο τον Ρώσο πρέσβη Νικολάι Ναζντρέφ για να επιδώσει διάβημα.
Η απάντηση της Μόσχας και το ιστορικό της διαμάχης
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, απέρριψε τις αιτιάσεις της ιαπωνικής πλευράς ως «αβάσιμες», κατηγορώντας το Τόκιο για εχθρική πολιτική και αναθεωρητισμό. «Για την εθνική κυριαρχία και για τη δικαιοδοσία της Ρωσίας στα νησιά αυτά δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η Ιαπωνία προβάλλει παράλογες διεκδικήσεις.
Η διαμάχη για τα τέσσερα αυτά νησιά χρονολογείται από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν κατελήφθησαν από τον σοβιετικό στρατό το 1945. Το Τόκιο επικαλείται τη διμερή συνθήκη του 1855 για τα σύνορα, ενώ η Μόσχα βασίζεται στη συμφωνία της Γιάλτας του 1945, η οποία προέβλεπε την παραχώρηση των Κουριλών στην ΕΣΣΔ.
Η εκκρεμότητα αυτή αποτελεί τον βασικό λόγο που οι δύο χώρες δεν έχουν υπογράψει επίσημη συνθήκη ειρήνης εδώ και δεκαετίες. Το αρχιπέλαγος, όπου κατοικούν περίπου 20.000 Ρώσοι, διαθέτει πλούσια αλιευτικά πεδία, σημαντικά κοιτάσματα χρυσού και αργύρου, ενώ διατηρεί και υψηλή γεωστρατηγική σημασία.
