Το διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, το νεότευκτο και υπερσύγχρονο Nancy Grace Roman, άρχισε το ταξίδι του στο διάστημα αφού εκτοξεύτηκε με επιτυχία την Κυριακή (30/8) από τη Φλόριντα. Η αποστολή του στοχεύει να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το Σύμπαν.
Μετά την εκτόξευση, το τηλεσκόπιο θα χρειαστεί περίπου 100 ημέρες για να φτάσει στη θέση παρατήρησής του, σε απόσταση περίπου 1,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Από εκεί, θα αρχίσει να χαρτογραφεί το διαστημικό χώρο και να αναζητά νέους κόσμους πέρα από το Ηλιακό Σύστημα, επικεντρώνοντας την προσοχή του στους εξωπλανήτες.
Μέσα από αυτή τη μεγάλη επιστημονική προσπάθεια, απαντάται ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της ανθρωπότητας: «Είμαστε μόνοι στο Σύμπαν;»
Όπως ανέφερε η Nicky Fox, διευθύντρια της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών της NASA, το Roman «θα αλλάξει τον τρόπο που βλέπουμε το Σύμπαν».
Ο σχεδιασμός του τηλεσκοπίου επιτρέπει την καταγραφή τεράστιων πανοραμικών εικόνων, με πεδίο παρατήρησης περίπου 100 φορές μεγαλύτερο από εκείνο των Hubble και James Webb.
Η εκτόξευση πραγματοποιήθηκε το πρωί της Κυριακής από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, με το πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX. Περίπου 30 λεπτά μετά την απογείωσή του, το Roman διαχωρίστηκε από τον πύραυλο και ξεκίνησε το δικό του ταξίδι προς την τελική τροχιά.
Η Jackie Townsend, επικεφαλής του προγράμματος Roman, χαρακτήρισε την επιτυχία της εκτόξευσης «ένδοξη», και πρόσθεσε ότι «το ταξίδι ήταν υπέροχο και μας έφερε ακριβώς εκεί που θέλαμε».
Ένας από τους κύριους στόχους της αποστολής είναι η ανεύρεση εξωπλανητών, δηλαδή πλανητών έξω από το Ηλιακό Σύστημα μας. Η NASA εκτιμά ότι το Roman μπορεί να εντοπίσει δεκάδες χιλιάδες, ίσως και έως 100.000 νέους εξωπλανήτες.
«Οι εξωπλανήτες έχουν μεγάλο ενδιαφέρον γιατί ένας από τους βασικούς μας στόχους στη NASA είναι να απαντήσουμε στο ερώτημα: “Είμαστε μόνοι στο Σύμπαν;”», ανέφερε η Fox.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η νέα τεχνολογία παρατήρησης θα επιτρέψει όχι μόνο τον εντοπισμό αυτών των κόσμων, αλλά και την ανάλυση των ατμοσφαιρών τους, με σκοπό να διαπιστωθεί αν κάποιοι από αυτούς θα μπορούσαν να είναι κατοικήσιμοι.
«Με το Roman, θα κάνουμε ένα τεράστιο άλμα στην παρατήρηση αυτών των μακρινούς κόσμων και στη μελέτη των ατμοσφαιρών τους, ώστε να κατανοήσουμε αν θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ζωή», τόνισε η Fox.
Το Roman θα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, σε παρόμοιο σημείο με το James Webb, το οποίο εκτοξεύτηκε το 2021 και κινείται επίσης γύρω από τον Ήλιο.
Αντίθετα, το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, που εκτοξεύτηκε το 1990, βρίσκεται σε χαμηλή τροχιά περίπου 500 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη.
Οι επιστήμονες εστιάζουν και στον Γαλαξία μας, καθώς η δυνατότητα του Roman να παρατηρεί μεγάλες περιοχές του ουρανού με υψηλή ευαισθησία αναμένεται να φέρει στο φως χιλιάδες νέους κόσμους.
Εκτός από την αναζήτηση εξωπλανητών, η αποστολή θα συμβάλλει και στην κατανόηση δύο από τα μεγαλύτερα μυστήρια της σύγχρονης κοσμολογίας: της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
Η σκοτεινή ύλη, αν και αόρατη, η παρουσία της φαίνεται να λειτουργεί σαν «κοσμική κόλλα», διατηρώντας ενωμένες τις δομές του Σύμπαντος. Η σκοτεινή ενέργεια, από την άλλη, αποτελεί μια απωθητική δύναμη που οδηγεί στη διαστολή του σύμπαντος. Μαζί, αυτές οι δύο συνιστώσες εκτιμώνται ότι αποτελούν περίπου το 95% του Σύμπαντος, παρά το γεγονός ότι παραμένουν άγνωστες.
«Προσπαθούμε να αποκωδικοποιήσουμε τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια, καθώς γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και επηρεάζουν το Σύμπαν, αλλά τι ακριβώς είναι, παραμένει ένα μεγάλο μυστήριο», εξήγησε η Millard.
Ένα ακόμη μεγάλο στόχο της αποστολής είναι η δημιουργία κολοσσιαίων κοσμικών χαρτών, που θα επιτρέψουν στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν την εξέλιξη των γαλαξιών μέσα στο χρόνο.
Η Millard περιέγραψε αυτούς τους χάρτες σαν ένα είδος «κρεμμυδιού», όπου κάθε στρώμα θα αποκαλύπτει την αλλαγή στην κατανομή των γαλαξιών καθώς περνά ο χρόνος, προσφέροντας πολύτιμα στοιχεία για τη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.
