Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας εισέρχεται πλέον το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης, καθώς καμία χώρα της Ευρωζώνης δεν έχει καταφέρει να βρει μια οριστική λύση στο πρόβλημα. Μιλώντας στο 4ο Συνέδριο Real Estate, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ανακοίνωσε ότι το θέμα θα συζητηθεί εκτενώς στο προσεχές άτυπο Eurogroup στη Λευκωσία, με στόχο την ανταλλαγή επιτυχημένων αλλά και αποτυχημένων παραδειγμάτων πολιτικής που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και στην ελληνική αγορά.
Στη συνεδρίαση της Κύπρου πρόκειται να παρουσιαστούν τρία διαφορετικά μοντέλα παρεμβάσεων που εφαρμόζουν κράτη-μέλη τα οποία βρέθηκαν αντιμέτωπα με οξύτατα στεγαστικά προβλήματα:
Τα τρία ευρωπαϊκά μοντέλα
• Ισπανία: Ακολουθεί ένα έντονα ρυθμιστικό και παρεμβατικό μοντέλο, εστιάζοντας στις τουριστικές περιοχές. Έχει επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, εφαρμόζει ελέγχους και πλαφόν στα ενοίκια σε ζώνες υψηλής πίεσης, ενώ «τρέχει» ένα μεγάλο πρόγραμμα ανέγερσης κοινωνικών κατοικιών με κρατική χρηματοδότηση.
• Κροατία: Αντιμετώπισε τις συνέπειες της τουριστικής έκρηξης μέσω της φορολογικής οδού. Θέσπισε αυξημένη φορολογία στα ακίνητα που παραμένουν κενά ή διατίθενται αποκλειστικά για τουριστική χρήση, πιέζοντας τους ιδιοκτήτες να επιστρέψουν τα σπίτια στη μακροχρόνια μίσθωση.
• Ιρλανδία: Αντιμετωπίζει τη χρόνια έλλειψη ακινήτων που κληροδότησε η κρίση του 2008 με το γιγαντιαίο πρόγραμμα «Housing for All». Πρόκειται για ένα σχέδιο δισεκατομμυρίων ευρώ για τη μαζική κατασκευή προσιτών κατοικιών, το οποίο συνδυάζεται με επιδοτήσεις προς νέους αγοραστές.
Η ελληνική πραγματικότητα και τα 794.000 κλειστά σπίτια
Στην Ελλάδα η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά πιεστική, με το κόστος στέγασης να απορροφά δυσανάλογα μεγάλο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού. Το μεγαλύτερο παράδοξο της εγχώριας αγοράς αποτυπώνεται στα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, σύμφωνα με τα οποία περίπου 794.000 κατοικίες σε όλη τη χώρα παραμένουν κλειστές και ανεκμετάλλευτες.
Τα φορολογικά κίνητρα που θεσπίστηκαν, όπως η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για όσους ανοίξουν κλειστά διαμερίσματα ή τα μετατρέψουν από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα. Είναι χαρακτηριστικό ότι για το 2025 μόλις 234 ιδιοκτήτες έκαναν χρήση της συγκεκριμένης ρύθμισης.
Αναφερόμενος στο ζήτημα, ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, σημείωσε ότι θα απαιτηθούν ακόμα πιο γενναία κίνητρα προκειμένου να πειστούν οι ιδιοκτήτες να ρίξουν τα ακίνητά τους στην αγορά, αυξάνοντας έτσι την προσφορά και αποκλιμακώνοντας τις τιμές των ενοικίων.
