Παρότι οι ηλεκτρονικές πληρωμές έχουν αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια και πλέον αποτελούν την κυρίαρχη μορφή συναλλαγών στην αγορά, στο υπουργείο Οικονομικών υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο το κίνητρο της έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα συνέβαλε ουσιαστικά σε αυτή τη μεταβολή. Σε αυτό το πλαίσιο είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο ενός «λίφτινγκ» στα φορολογικά κίνητρα που δίνει το κράτος. Ενα από τα βασικά προβλήματα που εντοπίζονται είναι ότι σημαντικός αριθμός φορολογουμένων δεν αποκομίζει κανένα πρακτικό όφελος από το μέτρο. Πρόκειται κυρίως για πολίτες με χαμηλά εισοδήματα, οι οποίοι είτε δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος είτε βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο. Για τους συγκεκριμένους φορολογουμένους η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα δεν μεταφράζεται σε πραγματικό οικονομικό κέρδος.
Παράλληλα, ακόμα και για όσους ωφελούνται, το κίνητρο λειτουργεί με σημαντική χρονική καθυστέρηση. Η δαπάνη πραγματοποιείται σήμερα, όμως το φορολογικό όφελος εμφανίζεται πολλούς μήνες αργότερα, όταν υποβληθεί και εκκαθαριστεί η φορολογική δήλωση. Ως αποτέλεσμα, η σύνδεση ανάμεσα στη συναλλαγή και στο φορολογικό όφελος δεν είναι πάντα άμεσα αντιληπτή από τον πολίτη.
Ακόμη ένα ζήτημα που προβληματίζει το οικονομικό επιτελείο είναι ότι σε αρκετές επαγγελματικές δραστηριότητες εξακολουθεί να υφίσταται ισχυρό κίνητρο για συναλλαγές με μετρητά. Σε πολλές περιπτώσεις οι καταναλωτές καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στην ηλεκτρονική πληρωμή με έκδοση απόδειξης και σε μια χαμηλότερη τελική τιμή εφόσον πληρώσουν μετρητά χωρίς παραστατικό.
Η επανεξέταση του μέτρου εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, το οποίο τα τελευταία χρόνια βασίζεται κυρίως στην επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, στη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, στα ηλεκτρονικά βιβλία και στη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να συνδέουν το όφελος πιο άμεσα με τη συναλλαγή ή να εστιάζουν αποκλειστικά σε επαγγελματικούς κλάδους όπου εξακολουθούν να εντοπίζονται υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν πριν από τη λήξη του μέτρου στο τέλος του 2026.
