Στα «χαμηλά» κατατάσσουν οι εκθέσεις των ξένων οίκων την Ελλάδα, απόρροια της απουσίας υποδομών, της φορολαίλαπας, του υψηλού χρέους και της έλλειψης καλού μάνατζμεντ στις επιχειρήσεις
Η χώρα δεσμεύτηκε για 76 μεταρρυθμίσεις τις οποίες ολοκληρώνει έως τον Αύγουστο, στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης των 36 δισ. ευρώ επενδύσεων που προσφέρει προσώρας το «ανάχωμα» για να στηριχθεί η άνοδος του ΑΕΠ (συνολικά κατά 7% από το 2021 έως και φέτος). Παράλληλα τρέχει η έκθεση Πισσαρίδη, της οποίας το 83% (432 από 525 συστάσεις σε 23 πεδία πολιτικής) είχαν, με βάση τον απολογισμό 2026, υλοποιηθεί ή βρίσκονται υπό υλοποίηση. Πέραν όλων αυτών υλοποιούνται ακόμη και οι υπόλοιπες μεταρρυθμιστικές δεσμεύσεις που άρχισαν την εποχή των Μνημονίων και ακόμη «επιτηρούνται» από την Κομισιόν και περιλαμβάνουν από την καλύτερη διαχείριση των δημόσιων δαπανών και τον μηδενισμό των κρατικών «φεσιών» προς ιδιώτες, έως το Κτηματολόγιο, τις δημόσιες συμβάσεις, την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης και τις παρεμβάσεις για την ενίσχυση της διαφάνειας και της απλοποίησης στην κρατική μηχανή προς όφελος της επιχειρηματικότητας.
Ωστόσο, έπειτα από όλα αυτά τα σχήματα και τα κοινοτικά κονδύλια, τα δεδομένα που έρχονται συνεχώς στο φως της δημοσιότητας δείχνουν ότι ηχηρό αποτέλεσμα δεν υπάρχει. Η μεγάλη ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης πήγε στην πράξη χαμένη με βάση τους δείκτες ανταγωνιστικότητας, αφού η χώρα επιχειρεί στο παρά ένα να μη χάσει κοινοτικά κονδύλια, επιλέγοντας αναγκαστικά τα πιο «εύκολα» και όχι τα βέλτιστα έργα στο πεδίο των επενδύσεων, αλλά και έχοντας αφήσει για το τέλος έναν τεράστιο όγκο εργασίας στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων και των οροσήμων που πρέπει να εκπληρωθούν.
Είναι χαρακτηριστικό πως το 8ο αίτημα πληρωμής που μόλις υποβλήθηκε συνδέεται με 32 ορόσημα και στόχους. Το τελικό αίτημα που θα γίνει τον Σεπτέμβριο (με βάση όλα όσα πρέπει να γίνουν έως το τέλος Αυγούστου που λήγει ο χρόνος για το Ταμείο Ανάκαμψης) περιλαμβάνει 133 ορόσημα και στόχους…
Πλέον, θα πρέπει να παλέψει υπό πολύ πιο δύσκολες διεθνείς συνθήκες και με πολύ πιο λίγες κοινοτικές επιδοτήσεις για να καλύψει τις προκλήσεις του παρελθόντος αλλά και τα νέα μέτωπα. Η αποτύπωση των προκλήσεων έγινε τις προηγούμενες ημέρες από τον ΟΔΔΗΧ, το IMD αλλά και από την ΤτΕ, ενώ είχε προηγηθεί το πακέτο συστάσεων της Κομισιόν.
Οι δείκτες
Το τελευταίο ράπισμα για τη θέση της Ελλάδας ήρθε από το IMD, που ανακοινώνει κάθε χρόνο την ανταγωνιστική θέση 70 κρατών. Η Ελλάδα παρέμεινε για δεύτερη χρόνια στην 50ή θέση της διεθνούς κατάταξης ανταγωνιστικότητας, χάνοντας στην πράξη έδαφος, αφού κατείχε την 47η θέση το 2024 και ξανά το 2022. Ουσιαστικά παλεύει να μην πέσει πιο «χαμηλά» από τον καιρό των Μνημονίων…
Οι βασικές προκλήσεις, σύμφωνα με το IMD, είναι η συγκράτηση του ρυθμού ανόδου του πληθωρισμού ώστε να μην τρέχει πιο γρήγορα από την Ευρωζώνη, η χαλάρωση των πιστωτικών συνθηκών και η διεύρυνση της πρόσβασης των ΜμΕ σε χρηματοδότηση και η ενίσχυση της καινοτομίας και της υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Επίσης θεωρεί προτεραιότητα την αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών δεξιοτήτων και της διαρροής εγκεφάλων αλλά και την επιτάχυνση της διττής μετάβασης.
Επίσης, καταγράφει πολύ χαμηλή επίδοση λόγω απουσίας υποδομών, φορολαίλαπας, υψηλού χρέους και έλλειψης καλού μάνατζμεντ στις επιχειρήσεις. Αναλυτικά οι «κακές» επιδόσεις που διατηρούν την Ελλάδα στον «πάτο» της κατάταξης των 70 χωρών παγκοσμίως είναι οι εξής:
– Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ως ποσοστό του ΑΕΠ, 65η θέση.
– Χρέος Γενικής Κυβέρνησης ως ποσοστό του ΑΕΠ, 67η θέση.
– Ισχύοντες συντελεστές φορολογίας, 60ή θέση.
– Αποτελεσματική ή όχι εποπτεία από τα διοικητικά συμβούλια εταιρειών στη διοίκηση των επιχειρήσεων, 65η θέση.
– Αν τα προγράμματα μαθητείας εφαρμόζονται σε ικανοποιητικό βαθμό, 63η θέση.
– Ποσοστό ανεργίας: ως αναλογία του εργατικού δυναμικού, 64η θέση.
– Αν η μεταφορά γνώσης είναι πολύ ανεπτυγμένη μεταξύ των επιχειρήσεων και των πανεπιστημίων, 62η θέση.
– Αύξηση του πληθυσμού, 62η θέση.
Επίσης, στην κυβερνητική αποτελεσματικότητα η χώρα καταγράφει υποχώρηση κατά έξι θέσεις (από την 53η στην 59η θέση), αλλά και στις υποδομές υποχωρεί κατά τέσσερις θέσεις (από τη 40ή στη 44η θέση).
Η χώρα μας παραμένει σε πολύ χαμηλές θέσεις και σε άλλα σχήματα παγκόσμιας κατάταξης. Στον διεθνή δείκτη Rule of Law, του World Justice Project, έχει τη 48η θέση και τα στοιχεία δείχνουν πως η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών προϋποθέτει ταχύτερη και αποτελεσματικότερη απονομή Δικαιοσύνης, ισχυρότερη λογοδοσία, πλήρη εφαρμογή των κανόνων διαφάνειας και σταθερή αντιμετώπιση φαινομένων διαφθοράς και διοικητικής αναποτελεσματικότητας. Στον διεθνή δείκτη φορολογικής ανταγωνιστικότητας του Tax Foundation βελτιώθηκε η κατάταξη της χώρας στη φορολόγηση των φυσικών προσώπων και της κατανάλωσης και σε μικρότερο βαθμό στους εταιρικούς φόρους, ενώ επιδεινώθηκε στους φόρους ακίνητης περιουσίας και στους διασυνοριακούς φορολογικούς κανόνες
Αλλά και η Κομισιόν στο ετήσιο πόρισμά της για την οικονομία στο οποίο απευθύνει τις συστάσεις πολιτικής κάνει σαφές πως διαφθορά, Δικαιοσύνη και γραφειοκρατία φρενάρουν την παραγωγικότητα και το ΑΕΠ, αλλά και εμποδίζουν τις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Συστήνει νέους «πράσινους» φόρους, απελευθέρωση επαγγελμάτων, νομικού πλαισίου συμβάσεων και παρεμβάσεις σε πολλούς τομείς για την αύξηση της διαφάνειας, καθώς θεωρεί πως είναι πολύ διαδεδομένη η διαφθορά και υπερβολικά στενοί οι δεσμοί μεταξύ επιχειρήσεων και πολιτικής.
Καμπανάκι (και) από την Τράπεζα της Ελλάδος
Απαιτείται άμεση ανακατεύθυνση των δημόσιων πόρων προς την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση για ανάκαμψη
Η έκθεση της ΤτΕ δίνει έμφαση στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας που δέχεται νέο πλήγμα λόγω ακρίβειας. Διαπιστώνει, και πάλι, το πρόβλημα, διατυπώνοντας ωστόσο γενικόλογες συστάσεις πολιτικής χωρίς συγκεκριμένες παρεμβάσεις με απτό αποτέλεσμα.
«Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται σε επίπεδα υψηλότερα από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας» αναφέρει. Ετσι, μεσοπρόθεσμα, «η ενίσχυση του ανταγωνισμού μέσω της άρσης κανονιστικών και διοικητικών εμποδίων αποτελεί βασικό εργαλείο για τη συγκράτηση των πιέσεων στις τιμές και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας» επισημαίνει.
Εξηγεί πως η διεθνής ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας συνέχισε να δέχεται πιέσεις το 2025 και κατά το α’ τρίμηνο του 2026, κυρίως ως προς τις σχετικές τιμές, εξαιτίας της συνεχιζόμενης ανατίμησης του ευρώ. Ο ευρύτερος δείκτης ονομαστικής σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας αυξήθηκε κατά 2,2% το 2025 και συνέχισε να ενισχύεται κατά 3,5% το α’ τρίμηνο του 2026, επηρεάζοντας δυσμενώς τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Αλλά και ο δείκτης πραγματικής σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 1,7% το 2025, ενώ οι πληθωριστικές πιέσεις επιβάρυναν περαιτέρω την εικόνα στις αρχές του 2026. Οι εγχώριες πληθωριστικές πιέσεις άρχισαν να εντείνονται το 2021 και κλιμακώθηκαν περαιτέρω το 2022 και το 2023. Εως τα μέσα του 2023 τα μοναδιαία κέρδη είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο του αποπληθωριστή του ΑΕΠ, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις μετακύλισαν τις αυξήσεις του κόστους που συνδέονταν με τη μεγάλη άνοδο των τιμών της ενέργειας και των λοιπών ενδιάμεσων προϊόντων στις τελικές τιμές. Το α’ τρίμηνο του 2026 τα κέρδη ανά μονάδα προϊόντος αποτέλεσαν και πάλι τον κύριο παράγοντα που οδήγησε στην αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ.
Αλλά και σε όρους διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί σε επιμέρους τομείς, όπως η φορολογική ανταγωνιστικότητα, η Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει σε συγκριτικά χαμηλότερη θέση έναντι άλλων προηγμένων οικονομιών, επισημαίνει. Αναφέρει πως εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, η αργή μεταβολή του παραγωγικού προτύπου, οι δημογραφικές πιέσεις, οι ελλείψεις δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού, η περιορισμένη διάχυση της καινοτομίας, η χαμηλή αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή στέγη. Παράλληλα, η οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις που συνδέονται με την ενεργειακή εξάρτηση, το επίμονα υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση των φυσικών πόρων, τις χρόνιες θεσμικές αδυναμίες στη Δημόσια Διοίκηση και τη Δικαιοσύνη, καθώς και το ακόμη υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους. Επιπλέον, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται σε επίπεδα υψηλότερα από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Η ΤτΕ δίνει έμφαση στη βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας, για την οποία λέει: «Απαιτείται καλύτερη στόχευση και ανακατεύθυνση των δημόσιων πόρων σε παρεμβάσεις με υψηλότερο αναπτυξιακό πολλαπλασιαστή, όπως η καινοτομία, η εξωστρέφεια, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η πράσινη μετάβαση και οι παραγωγικές επενδύσεις. Γενικότερα, η σταθερότητα του κανονιστικού και φορολογικού πλαισίου, η αξιοπιστία των θεσμών, η ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης, η διαφάνεια και η συνέπεια στην εφαρμογή των κανόνων είναι καθοριστικοί παράγοντες για τις αναγκαίες αυτές επενδυτικές αποφάσεις. Επίσης αναγκαίος είναι ο τεχνολογικός μετασχηματισμός, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης, που προσφέρει σημαντικές νέες δυνατότητες ενίσχυσης της παραγωγικότητας».
ΠΗΓΗ: dealnews.gr
