Βαρύ είναι το οικονομικό αποτύπωμα που αφήνουν οι ολοένα συχνότεροι καύσωνες στην Ευρώπη, με τις επιχειρήσεις να βρίσκονται αντιμέτωπες με ζημιές δισεκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό δεν καλύπτονται από τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Σύμφωνα με στοιχεία της Moody’s, οι καύσωνες του περασμένου καλοκαιριού προκάλεσαν απώλειες 43 δισ. ευρώ στην ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ οι ασφαλισμένες ζημιές περιορίστηκαν σε περίπου 500 εκατ. ευρώ. Προκύπτει έτσι ένα τεράστιο ασφαλιστικό κενό, ύψους 42,5 δισ. ευρώ.
Πώς η ζέστη κοστίζει δισεκατομμύρια
Η ακραία ζέστη δεν προκαλεί απαραίτητα άμεσες υλικές καταστροφές, όπως μία πλημμύρα ή μια πυρκαγιά. Επηρεάζει όμως συνολικά τη λειτουργία της οικονομίας: μειώνει την παραγωγικότητα των εργαζομένων και τις αγροτικές αποδόσεις, προκαλεί προβλήματα στις μεταφορές και αυξάνει τις ανάγκες των επιχειρήσεων για ψύξη.
Παράλληλα, μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση, προκαλώντας πρόσθετες απώλειες εσόδων. Ακριβώς επειδή μεγάλο μέρος αυτής της ζημιάς είναι έμμεσο, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να αποζημιωθούν. Σύμφωνα με έρευνα του 2023 σε 9.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, την οποία επικαλείται το Reuters, μόλις το 28% είχε ασφαλιστική κάλυψη για διακοπή εργασιών στο πλαίσιο ασφάλισης περιουσίας. Ακόμη χαμηλότερο, στο 17%, ήταν το ποσοστό όσων καλύπτονταν για διακοπή εργασιών χωρίς να έχει προηγηθεί υλική ζημιά.
Τις συνέπειες των υψηλών θερμοκρασιών έχουν ήδη επισημάνει εταιρείες όπως η σουηδική ITAB Group, η ιταλική Buzzi και η γαλλική Worldline.
Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή οι καύσωνες συχνά συνοδεύονται από ξηρασία, πυρκαγιές και ελλείψεις νερού. Πρόκειται επομένως για έναν κίνδυνο που είναι δυσκολότερο να υπολογιστεί και να ασφαλιστεί.
Η Ευρώπη βρίσκεται μάλιστα στην πρώτη γραμμή του προβλήματος, καθώς αποτελεί την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο. Σύμφωνα με το Reuters Climate Monitor, στις 11 Αυγούστου η μέση θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη ήταν σχεδόν 10 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1961-1990.
Παράλληλα, στοιχεία της πλατφόρμας CDP δείχνουν ότι το 35% των εταιρειών που παρακολουθεί θεωρεί πλέον τους καύσωνες επιχειρηματικό κίνδυνο. Περισσότερο εκτεθειμένοι εμφανίζονται οι κλάδοι της μεταποίησης, των υπηρεσιών, των υποδομών και των τροφίμων.
Η νέα λύση που εξετάζουν οι ασφαλιστικές
Μία απάντηση στο αυξανόμενο ασφαλιστικό κενό είναι οι λεγόμενες παραμετρικές ασφαλίσεις. Σε αυτές, η αποζημίωση καταβάλλεται αυτόματα όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει ένα προκαθορισμένο όριο, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως μακρά διαδικασία υπολογισμού της πραγματικής ζημιάς.
Η συγκεκριμένη αγορά αναμένεται, σύμφωνα με την KBV Research, να φτάσει στην Ευρώπη τα 7,93 δισ. δολάρια έως το 2031, με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 9,5% μεταξύ 2025 και 2032.
Τέτοιου είδους ασφαλίσεις χρησιμοποιούνται ήδη στη γεωργία, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να πλήξουν καλλιέργειες και κτηνοτροφική παραγωγή, ενώ εξετάζεται η ευρύτερη εφαρμογή τους στις μεταφορές και στην προστασία των εργαζομένων.
Η ασφάλιση, πάντως, δεν αρκεί από μόνη της. Καθώς οι περίοδοι ακραίας ζέστης γίνονται συχνότερες, οι επιχειρήσεις καλούνται να επενδύσουν σε καλύτερα συστήματα ψύξης, να προσαρμόσουν τους χώρους εργασίας και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών τους αλυσίδων.
