Χιλιάδες ασφαλισμένοι έχουν πλέον τη δυνατότητα εξόδου στη σύνταξη νωρίτερα, καθώς έγγραφο που εξέδωσε ο ΕΦΚΑ διευκρινίζει πως κι άλλες κατηγορίες αποκτούν τη δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, δικαίωμα που μέχρι πρότινος δεν υπήρχε. Μάλιστα, το Ταμείο αποσαφηνίζει πως ακόμη και όσοι είχαν κάνει αίτηση αναγνώρισης πλασματικών ετών και είχε απορριφθεί απέκτησαν δικαίωμα ένστασης, το οποίο θα γίνεται δεκτό.
Σύμφωνα με το Γενικό Εγγραφο 842119/2026, η προϋπόθεση της ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης προκειμένου να θεμελιωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα με χρήση πλασματικών χρόνων του άρθρου 40 του Ν. 3996/2011 δεν ισχύει εάν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί με το άρθρο 10 του Ν. 3863/2010.
Με άλλα λόγια, το όριο των 3.600 ημερών (12 έτη) συνεχίζει να ισχύει αποκλειστικά και μόνο για όσους συνταξιοδοτούνται με βάση τις διατάξεις που διαμορφώθηκαν και εφαρμόζονται από την 1/1/2011 και μετά.
Καθώς η εγκύκλιος λειτουργεί ευεργετικά για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με ειδικές ή παλαιότερες διατάξεις, οι οποίες δεν επηρεάστηκαν από τις αλλαγές του Νόμου 3863/2010, η 12ετία δεν απαιτείται για:
■ Μητέρες ανηλίκων (Ιδιωτικός Τομέας – πρώην ΙΚΑ): Οσες κατοχυρώνουν δικαίωμα με τις προϋποθέσεις του 2010 (συμπλήρωση 5.500 ενσήμων και ανήλικο παιδί έως το 2010) για να βγουν σε σύνταξη.
■ Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ): Οσους συνταξιοδοτούνται με τις ειδικές διατάξεις των βαρέων (π.χ. θεμελίωση με 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά, εκ των οποίων 3.600 στα Βαρέα).
■ Ειδικές παθήσεις ή αναπηρία: Οσους συνταξιοδοτούνται με τις προνομιακές διατάξεις του Ν. 612/1977 (γονείς/σύζυγοι αναπήρων, τυφλοί, παραπληγικοί κ.λπ.).
■ Παλαιούς ασφαλισμένους (προ του 1993) στο Δημόσιο: Για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι το 2010 (π.χ. 25ετία χωρίς όριο ηλικίας ή με παλιά όρια).
Αντιθέτως, η υποχρέωση να υπάρχουν οπωσδήποτε 3.600 ημέρες (12 έτη) πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης συνεχίζει να ισχύει αυστηρά για τη συντριπτική πλειονότητα των ασφαλισμένων. Αφορά όσους συνταξιοδοτούνται με τις γενικές διατάξεις που διαμορφώθηκαν από 1/1/2011 και μετά:
■ Συνταξιοδότηση στα 62 με 40 έτη: Οσους θέλουν να συμπληρώσουν τα 40 έτη (12.000 ένσημα) για να βγουν στη σύνταξη στα 62 τους χρόνια.
■ Συνταξιοδότηση στα 67 (μειωμένη ή πλήρης): Οσους προσπαθούν να πιάσουν τα ελάχιστα ένσημα (π.χ. 4.500 ημέρες) για να συνταξιοδοτηθούν στο 67ο έτος.
■ Νέους ασφαλισμένους (μετά την 1/1/1993): Ολους όσοι μπήκαν στην αγορά εργασίας μετά το 1993 και ακολουθούν τους γενικούς κανόνες ασφάλισης.
Αναδρομικότητα
Το έγγραφο ξεκαθαρίζει κατηγορηματικά τη δυνατότητα επανεξέτασης αιτήσεων αναγνώρισης πλασματικών ετών ασφάλισης οι οποίες είχαν απορριφθεί στο παρελθόν. Συγκεκριμένα, αναφέρει: «Περιπτώσεις που έχουν κριθεί διαφορετικά και έχουν απορριφθεί λόγω της μη ύπαρξης των 3.600 ημερών ασφάλισης, σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας και αν βρίσκονται, θα πρέπει να επανεξεταστούν σύμφωνα με τα ανωτέρω, οίκοθεν όπου αυτό είναι εφικτό, ή κατόπιν αίτησης – όχλησης από τους ενδιαφερομένους.
Τα οικονομικά αποτελέσματα, δεδομένου ότι πρόκειται για παράνομη δυσμενή διοικητική πράξη η οποία ανακαλείται οποτεδήποτε, θα ανατρέξουν στην πρώτη του επόμενου μήνα εκείνου της υποβολής της αίτησης που έχει απορριφθεί, αφού μετά την ανάκληση θα επανακριθεί η αρχική αίτηση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο παρόν έγγραφο».
Είναι προφανές πως θα πρέπει οι ίδιοι οι ασφαλισμένοι, εφόσον οι αιτήσεις τους είχαν απορριφθεί για αυτόν τον λόγο, να απευθυνθούν στον ΕΦΚΑ προκειμένου να υποβάλουν ενστάσεις, ούτως ώστε να αναγνωριστούν αυτά τα πλασματικά έτη ασφάλισης, και μάλιστα με ημερομηνία έναρξης τον επόμενο μήνα από την αρχική τους αίτηση, εφόσον πληρούνται οι νέες, ευνοϊκότερες προϋποθέσεις.
Ο πλασματικός χρόνος ή τα πλασματικά έτη είναι χρόνος ο οποίος δεν έχει διανυθεί πραγματικά στην ασφάλιση και για τον οποίο δεν έχουν καταβληθεί οι αναλογούσες εισφορές, ωστόσο ο νόμος δίνει το δικαίωμα στον ασφαλισμένο, ο οποίος θέλει να λάβει σύνταξη, να τον αναγνωρίσει πλασματικά, όπως λέει και ίδια η έκφραση, και ακολούθως να τον εξαγοράσει με την καταβολή της αντίστοιχης εισφοράς και να τον χρησιμοποιήσει για να τον προσθέσει στον συνολικό συντάξιμο χρόνο του και να θεμελιώσει δικαίωμα για σύνταξη.
Τα πλέον βασικά είδη πλασματικού χρόνου είναι:
■ η στρατιωτική θητεία,
■ ο πλασματικός χρόνος σπουδών,
■ ο πλασματικός χρόνος τέκνων,
■ ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας,
■ ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας.
Ο χρόνος επιδοτούμενης ανεργίας και ο χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας αναγνωρίζονται δωρεάν και γι’ αυτόν τον λόγο δεν υπολογίζονται για την ανταποδοτική σύνταξη παρά μόνο για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων και των συνολικών χρόνων της εθνικής σύνταξης.
Πώς διαμορφώνεται το κόστος για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες
Το ελάχιστο κόστος για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς συμπαρασύρθηκε από τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και τις ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών:
■ Μισθωτοί (Ιδιωτικός Τομέας):
Το κόστος παραμένει στο 20% των μηνιαίων αποδοχών του τελευταίου μήνα πλήρους απασχόλησης. Ωστόσο, λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού, από την 1η Απριλίου 2026 το ελάχιστο μηνιαίο κόστος διαμορφώνεται πλέον στα 184 ευρώ (συνολικά τουλάχιστον 2.208 ευρώ ανά έτος).
■ Ελεύθεροι Επαγγελματίες και Αυτοαπασχολούμενοι:
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει. Ξεκινά από 185,09 ευρώ τον μήνα για την 1η κατηγορία και φτάνει έως τα 597,06 ευρώ τον μήνα για την ανώτατη.
Συνολικό κόστος (ενδεικτικά): Η εξαγορά 3 ετών αγγίζει πλέον τα 6.624 ευρώ, των 5 ετών ξεπερνά τα 11.000 ευρώ, ενώ η μέγιστη εξαγορά 7 ετών υπερβαίνει τα 15.000 ευρώ.
