Παραμένουν οι περικοπές σε 100.000 συντάξεις χηρείας!

Η κυβέρνηση διατυμπανίζει την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας με τον νέο νόμο 5322/2026, όμως η πραγματικότητα κρύβει μια μεγάλη αδικία. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αποκλειστικά για όσους συνταξιοδοτήθηκαν με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016, τον οποίο αντέγραψε ο νόμος Βρούτση).

Περίπου 100.000 χήρες και χήροι που έχασαν τους συντρόφους τους πριν από τις 13 Μαΐου 2016 μένουν εντελώς εκτός, εγκλωβισμένοι στο παλιό καθεστώς των επιμέρους Ταμείων. Ακόμα μία φορά οι παλαιοί συνταξιούχοι αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Η νομοθετική ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας κατατέθηκε στη Βουλή από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και την αρμόδια υπουργό Νίκη Κεραμέως την Τρίτη 21 Ιουλίου 2026.

Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση, η κυβέρνηση προχώρησε στην οριστική κατάργηση των περικοπών που είχε θεσπίσει ο παλαιότερος νόμος 4387/2016 (γνωστός ως νόμος Κατρούγκαλου). Ο νόμος εκείνος όριζε ότι μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας η σύνταξη χηρείας έπρεπε να μειωθεί στο μισό (από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος), εφόσον ο επιζών σύζυγος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη. Η εφαρμογή της νέας ρύθμισης ξεκίνησε άμεσα, με το υπουργείο Εργασίας να προχωρεί στην καταβολή των πρώτων αυξημένων και αποκατεστημένων συντάξεων στις 26 Αυγούστου 2026.

Στο περιεχόμενο του κειμένου προβλεπόταν η μόνιμη διατήρηση της σύνταξης χηρείας στο 70% για όλους τους δικαιούχους, καταργώντας κάθε μείωση μετά την τριετία. Παράλληλα, θεσπίστηκε η αναδρομική επιστροφή των κρατήσεων για περισσότερους από 8.500 συνταξιούχους που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση στο 35%, ενώ διαγράφηκαν οριστικά οι αναδρομικές οφειλές για χιλιάδες άλλους στους οποίους η περικοπή εκκρεμούσε, αλλά δεν είχε εφαρμοστεί στην πράξη. Τέλος, το νομοθέτημα κλείδωσε το δικαίωμα της παράλληλης λήψης δύο εθνικών συντάξεων χωρίς περικοπές για περίπου 122.000 διπλούς δικαιούχους και διπλασίασε το ποσοστό της εθνικής σύνταξης για τα ορφανά παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.

Εμειναν εκτός

Από τη νέα ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας έμειναν, ωστόσο, εκτός ορισμένες κατηγορίες δικαιούχων, οι οποίοι δεν έλαβαν αναδρομικά ή αποκλείστηκαν εντελώς από τις προβλεπόμενες αποκαταστάσεις.

Πρώτον, εκτός των αναδρομικών επιστροφών έμειναν οι περίπου 8.500 δικαιούχοι του Δημοσίου, των οποίων οι συντάξεις είχαν ήδη υποστεί τη μείωση στο 35% τα προηγούμενα χρόνια. Αν και η σύνταξή τους αποκαταστάθηκε αναδρομικά στο 70% από την ημερομηνία ψήφισης του νόμου, η ρύθμιση δεν προέβλεψε την επιστροφή των χρημάτων που τους είχαν παρακρατηθεί αναδρομικά για όλο το διάστημα από το 2021 έως το 2026. Το γεγονός αυτό έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο δικαστικών διεκδικήσεων για τα χαμένα ποσά της πενταετίας.

Δεύτερον, πλήρως εκτός της ρύθμισης έμειναν όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας για θανάτους που συνέβησαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016, δηλαδή πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου. Οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι (υπολογίζονται σε περίπου 100.000 άτομα) έχουν παράλληλα δική τους κύρια σύνταξη εξ ιδίου δικαιώματος και δεν συμπεριλήφθηκαν στις νέες ευνοϊκές διατάξεις.

Τρίτον, από την προστασία της ρύθμισης αποκλείστηκαν οι δικαιούχοι επικουρικών συντάξεων χηρείας, καθώς και οι ασφαλισμένοι του πρώην ΟΓΑ. Οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων (Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων) κατήγγειλαν ότι η κατάργηση των περικοπών εστιάζει κυρίως στις κύριες συντάξεις, αφήνοντας ακάλυπτες τις επικουρικές παροχές χηρείας, οι οποίες συνεχίζουν να υπόκεινται σε περιορισμούς μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας.

Αντιδράσεις

Οι αδικίες είχαν εντοπιστεί από νωρίς, από την κατάθεση κιόλας των σχετικών διατάξεων στη Βουλή, και αναδείχθηκαν από δημοσιεύματα και ανακοινώσεις συνταξιουχικών οργανώσεων και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Παρ’ όλα αυτά, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κρατώντας αλαζονική και προσβλητική στάση, αρνήθηκε να προβεί σε διορθώσεις, δημιουργώντας χήρους/ες δύο ταχυτήτων.

13 ερωτησεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις αρχές Σεπτεμβρίου έως σήμερα έχουν κατατεθεί για το θέμα αυτό όχι μία, όχι δύο αλλά 13 (!) ερωτήσεις προς τη Νίκη Κεραμέως στη Βουλή, οι οποίες δεν έχουν απαντηθεί. Και ακόμα χειρότερα για την ίδια και το κόμμα της, από αυτές οι πέντε έχουν κατατεθεί από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας!

Δημήτρης Κυριαζίδης, Ν. Δράμας, 8 Σεπτεμβρίου

Θεόδωρος Καράογλου, Β’ Θεσσαλονίκης, 21 Σεπτεμβρίου

Γιάννης Οικονόμου, Ν. Φθιώτιδας, 1 Οκτωβρίου

Μάνος Κόνσολας, Ν. Δωδεκανήσων, 20 Οκτωβρίου

Ανδρέας Νικολακόπουλος, Ν.Ηλείας, 21 Οκτωβρίου

Δύο ταχύτητες: H αδικία σε αριθμούς

Για να γίνει αντιληπτό πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζει ο νομοθέτης δύο δικαιούχους που είχαν ακριβώς το ίδιο ιστορικό, μόνο και μόνο λόγω της ημερομηνίας θανάτου του συζύγου τους: υποθέτουμε ότι και στις δύο περιπτώσεις οι θανόντες σύζυγοι λάμβαναν κύρια σύνταξη ύψους 1.000 ευρώ, ενώ και οι δύο επιζώντες σύζυγοι εργάζονται ή λαμβάνουν ήδη δική τους προσωπική σύνταξη.

Στην πρώτη περίπτωση, που ο θάνατος επήλθε τον Ιούνιο του 2016, δηλαδή μετά την εφαρμογή του νέου νόμου, η αρχική σύνταξη χηρείας ορίζεται στα 700 ευρώ, καθώς ο δικαιούχος δικαιούται το 70% της σύνταξης του θανόντος.

Μετά το πέρας της πρώτης τριετίας, παρότι ο επιζών εργάζεται ή συνταξιοδοτείται εξ ιδίου δικαιώματος, η σύνταξη χηρείας παραμένει στα 700 ευρώ χάρη στις πρόσφατες διορθωτικές ρυθμίσεις που προστάτευσαν το ποσοστό αυτό ισοβίως. Παράλληλα, η σύνταξη αυτή προστατεύεται από το κατώτατο όριο της εθνικής σύνταξης και λαμβάνει κανονικά όλες τις ετήσιες αυξήσεις.

Στη δεύτερη περίπτωση, που ο θάνατος επήλθε τον Μάρτιο του 2016, δηλαδή λίγο πριν από την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου, η αρχική σύνταξη χηρείας ήταν επίσης 700 ευρώ ή 500 ευρώ, ανάλογα με το καταστατικό του εκάστοτε Ταμείου.

Ωστόσο, μετά την πάροδο της τριετίας, λόγω της εργασίας ή της παράλληλης δικής του σύνταξης, ο δικαιούχος έρχεται αντιμέτωπος με το παλαιό, δυσμενέστερο καθεστώς. Η σύνταξή του υποβάλλεται σε μειώσεις και επανυπολογισμούς που την κλειδώνουν στο 35% ή ακόμα και στο 25%, με αποτέλεσμα το ποσό να πέφτει στα 350 ευρώ ή και χαμηλότερα. Επιπλέον, η κατηγορία αυτή των «παλαιών» συνταξιούχων εξαιρείται από την αυτόματη αναπροσαρμογή του κατώτατου ορίου της εθνικής σύνταξης.