Η Ενανθρώπιση δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό επεισόδιο, αλλά την κορύφωση όλων των προφητικών επαγγελιών και υποσχέσεων που οδηγούν ομαλά στο πρόσωπό Του και την εποχή της Χάριτος
Αγαπητοί αναγνώστες, προετοιμαζόμαστε εδώ και καιρό για την εορτή των Χριστουγέννων. Αν ανατρέξουμε στην Παλαιά Διαθήκη, θα διαπιστώσουμε ότι, μεταξύ άλλων, είναι κυρίως μια μεγάλη πορεία προσμονής για τον Μεσσία Χριστού.
- Από τον π. Αντώνιο Χρήστου*
Οι Προφήτες δεν ήταν άνθρωποι που απλώς προέβλεπαν το μέλλον, αλλά στόματα του ίδιου Του Θεού που αποκάλυπταν σταδιακά το σχέδιο της σωτηρίας-Θείας Οικονομίας κατά τη θεολογική γλώσσα και ορολογία.
Ετσι, οι προφητείες δεν είναι απλώς πληροφορίες, αλλά μαρτυρίες της Θείας Παρουσίας και ενδεχομένως και παιδαγωγίες που ετοιμάζουν την καρδιά του ανθρώπου για τον ερχομό του Μεσσία. Εμείς, σε αυτό το άρθρο, θα μιλήσουμε για τις κυριότερες προφητείες που αφορούν την έλευση του Σωτήρος Χριστού. Από τη στιγμή μάλιστα που έχουν επιβεβαιωθεί, δείχνει τη θεοπνευστία αλλά και την αξία του Κανόνος της Παλαιάς Διαθήκης. Ας ξεκινήσουμε…
Η πρώτη υπαινικτική μεν, αλλά ουσιαστική αναφορά στον Χριστό βρίσκεται πολύ νωρίς, στο λεγόμενο «Πρωτευαγγέλιο». Αμέσως μετά την πτώση, ο Θεός αναγγέλλει ότι το «σπέρμα γυναικός» θα συντρίψει την κεφαλή του όφεως (Γεν. 3,15). Η Εκκλησία βλέπει εδώ την υπόσχεση της νίκης του Χριστού πάνω στον διάβολο και τον θάνατο. Η σωτηρία, δηλαδή, δεν θα είναι ανθρώπινο έργο, αλλά δώρο του ίδιου Του Θεού. Με το πρόσωπο του Αβραάμ, του πρώτου Πατριάρχη, η υπόσχεση παίρνει πιο ξεκάθαρη μορφή.
Ο Θεός τού λέει ότι «ἐν τῷ σπέρματί σου» θα ευλογηθούν όλα τα έθνη (Γεν. 22,18). Η ερμηνεία της φράσης αυτής δεν έχει τόσο φυλετικό και εθνολογικό περιεχόμενο, αλλά πνευματικό και σωτηριολογικό που εκπληρώνεται στο πρόσωπο του Χριστού ως Μεσσία και Λυτρωτή όλου του κόσμου και όχι μόνο των Εβραίων. Δεν αναφέρεται, λοιπόν, σε έναν Γενάρχη όπου θα προέλθει ένας εθνικός έστω και χαρισματικός Ηγέτης, αλλά προετοιμάζεται ο κάθε άνθρωπος ανεξαρτήτου έθνους να δεχθεί τον Σωτήρα όλης της υφηλίου.
Προφήτης Ησαΐας
Στη συνέχεια δεσπόζει ο Προφήτης Ησαΐας, ο Προφήτης κατεξοχήν της Ενανθρώπησης και γι’ αυτό πήρε τον χαρακτηρισμό «πέμπτος Ευαγγελιστής», αν και έζησε οκτώ αιώνες πριν από την έλευση Του Κυρίου. Στο περίφημο χωρίο του λέει: «Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήμψεται καὶ τέξεται υἱόν» (Ησ. 7,14), αναγγέλλοντας τη θαυμαστή γέννηση του Εμμανουήλ. Αργότερα, στον τέταρτο «Δούλο τοῦ Κυρίου», περιγράφει συγκλονιστικά τον Μεσσία που θα σηκώσει τις αμαρτίες του λαού «Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει… καὶ τῷ τραύματι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν» (Ησ. 53,4-5). Πρόκειται ουσιαστικά για «προανακοίνωση» του Πάθους και του Σταυρού.
Ο Προφήτης Μιχαίας δίνει μια εξαιρετικά συγκεκριμένη προφητεία για τον τόπο της Γεννήσεως: «Καὶ σὺ, Βηθλεέμ… ἐξ ἐσοῦ μοι ἐξελεύσεται ὁ ἄρχων» (Μιχ. 5,1). Μια μικρή κωμόπολη γίνεται σημείο θείας παρουσίας. Ο Θεός δεν επιλέγει παλάτια ή πρωτεύουσες, αλλά τον πιο ταπεινό τόπο, φανερώνοντας ότι η δόξα Του είναι διαφορετική από την ανθρώπινη.
Οι Ψαλμοί του Δαυίδ κρύβουν, επίσης, προφητικούς θησαυρούς. Στον Ψαλμό 21 (ή 22 κατά την εβραϊκή αρίθμηση) διαβάζουμε: «ὤρυξαν χεῖράς μου καὶ πόδας» (Ψαλμ. 21,17), μια εικόνα που συνδέεται με τη Σταύρωση. Στον Ψαλμό 109 (110), ο Δαυίδ λέει: «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· κάθου ἐκ δεξιῶν μου» (Ψαλμ. 109,1), μια σαφής μαρτυρία για τη θεότητα και την αιώνια βασιλεία του Χριστού. Παρόλο που ο Δαυίδ δεν χαρακτηρίζεται συνήθως Προφήτης, ο Θεός φώτισε την καρδιά του να ψάλει μυστήρια που ξεπερνούσαν τη δική του εποχή.
Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι όλες αυτές οι παραπάνω προφητείες δεν είναι ψεύτικες, αποσπασματικές και μεμονωμένες, αλλά αληθινές και σχηματίζουν μια ενιαία θεία οικονομία της βουλής και της αγάπης του Ενός αλλά Τριαδικού Θεού. Μέσα στους αιώνες ο Θεός παιδαγωγεί τον λαό Του, ώστε όταν έρθει το «πλήρωμα του χρόνου» (Γαλ. 4,4) να μπορούν να αναγνωρίσουν τον Χριστό όχι ως ακόμα έναν σοφό ή ηγέτη, αλλά ως τον Υιό του Θεού. Η Ενανθρώπιση δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό επεισόδιο, αλλά την κορύφωση όλων των προφητικών επαγγελιών και υποσχέσεων που οδηγούν ομαλά στο πρόσωπο του Χριστού και την εποχή της Χάριτος την Καινή Διαθήκη.
Αλλωστε ο ίδιος ο Κύριος, μετά την Ανάστασή Του, εξηγεί στους μαθητές της Εμμαούς «ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ αὐτοῦ» (Λουκ. 24,27). Με αυτό δείχνει ότι το πρόσωπό Του είναι το νήμα που ενώνει όλη την Παλαιά Διαθήκη. Χωρίς Αυτόν οι προφητείες μοιάζουν σαν κομμάτια ενός ασύνδετου παζλ. Με Αυτόν όλα βρίσκουν νόημα, προοπτική και τη σωστή θέση τους.
* Υπεύθυνος Γραφείου Στήριξης της Οικογένειας της Ι. Μητροπόλεως Γλυφάδας Ε.Β.Β. & Β.
