Ο Προφήτης Ηλίας ο Θεσβίτης, μία από τις σημαντικότερες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης, τιμάται σήμερα από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Η ζωή και η δράση του συνδέθηκαν με την υπεράσπιση της πίστης στον αληθινό Θεό, σε μια περίοδο κατά την οποία ο λαός του Ισραήλ είχε απομακρυνθεί από τις εντολές Του και είχε στραφεί στη λατρεία των ειδώλων.
Ο Ηλίας καταγόταν από τη Θέσβη της Γαλαάδ και έζησε τον 9ο αιώνα π.Χ., επί βασιλείας του Αχαάβ. Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, συγκρούστηκε ανοιχτά με τον βασιλιά και κυρίως με τη βασίλισσα Ιεζάβελ, η οποία προωθούσε τη λατρεία του θεού Βάαλ. Με θάρρος κατήγγειλε την αποστασία του λαού και κάλεσε τους Ισραηλίτες να επιστρέψουν στην πίστη του Θεού.
Από τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής του ήταν η αναμέτρηση στο όρος Κάρμηλος με τους ιερείς του Βάαλ. Εκεί, αφού προσευχήθηκε, φωτιά κατέβηκε από τον ουρανό και κατέκαυσε τη θυσία που είχε ετοιμάσει, αποδεικνύοντας, σύμφωνα με τη βιβλική διήγηση, τη δύναμη του αληθινού Θεού. Το γεγονός αυτό θεωρείται κορυφαία στιγμή της προφητικής του διακονίας.
Η παράδοση αποδίδει στον Προφήτη Ηλία και πλήθος θαυμάτων. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται ο πολλαπλασιασμός του αλευριού και του λαδιού στο σπίτι της χήρας των Σαρεπτών, η ανάσταση του γιου της, καθώς και η προσευχή του που έφερε το τέλος της μεγάλης ανομβρίας, όταν επέστρεψε η βροχή στη γη του Ισραήλ.
Παρά τους διωγμούς που υπέστη, ο Προφήτης Ηλίας δεν εγκατέλειψε ποτέ την αποστολή του. Σε μια περίοδο απογοήτευσης κατέφυγε στο όρος Χωρήβ, όπου, σύμφωνα με τη βιβλική παράδοση, αξιώθηκε να αισθανθεί την παρουσία του Θεού όχι μέσα σε σεισμό, άνεμο ή φωτιά, αλλά σε μια «φωνή αύρας λεπτής», γεγονός που υπογραμμίζει ότι η θεία δύναμη εκδηλώνεται συχνά με τρόπο ειρηνικό και ταπεινό.
Η επίγεια πορεία του ολοκληρώθηκε με έναν μοναδικό τρόπο, καθώς, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, δεν γνώρισε θάνατο, αλλά αναλήφθηκε στους ουρανούς με πύρινη άμαξα και πύρινους ίππους. Για τον λόγο αυτό αποτελεί ιδιαίτερα τιμώμενο πρόσωπο τόσο στην Ορθόδοξη όσο και στις άλλες χριστιανικές παραδόσεις.
Ο Προφήτης Ηλίας θεωρείται προστάτης των ανθρώπων της υπαίθρου, των γεωργών και των κτηνοτρόφων, ενώ σε ολόκληρη την Ελλάδα εκατοντάδες ξωκλήσια αφιερωμένα στη μνήμη του βρίσκονται χτισμένα στις κορυφές βουνών και λόφων, συνεχίζοντας μια παράδοση αιώνων. Η Εκκλησία προβάλλει το παράδειγμά του ως υπόδειγμα ακλόνητης πίστης, θάρρους απέναντι στην αδικία και αφοσίωσης στο θέλημα του Θεού.
