Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Τετάρτη 19 Αυγούστου τη μνήμη του Μεγαλομάρτυρος Ανδρέα του Στρατηλάτου, του Οσίου Θεοφάνους του νέου και θαυματουργού, πολιούχου της Νάουσας, καθώς και των Μαρτύρων Τιμοθέου, Αγαπίου, Θέκλης, Ευτυχιανού και Στρατηγίου.
Πρόκειται για μορφές που συνδέθηκαν με την ακλόνητη πίστη, το μαρτύριο και την ασκητική ζωή και κατέχουν ξεχωριστή θέση στο ορθόδοξο εορτολόγιο.
Ο Μεγαλομάρτυρας Ανδρέας ο Στρατηλάτης
Ξεχωριστή θέση στη σημερινή εορτή κατέχει ο Άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης, ο οποίος έζησε κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και συνδέθηκε με μία από τις πολυπληθέστερες ομάδες μαρτύρων που μνημονεύονται στο εορτολόγιο.
Ο Ανδρέας ήταν αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού και διακρινόταν για τη γενναιότητα και τις στρατιωτικές του ικανότητες. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η πίστη του στον Χριστό έγινε αφορμή να οδηγήσει και πολλούς από τους στρατιώτες του στον Χριστιανισμό. Η δράση του, ωστόσο, προκάλεσε την αντίδραση των αρχών σε μια εποχή κατά την οποία οι διωγμοί εναντίον των χριστιανών βρίσκονταν σε εξέλιξη.
Ο Ανδρέας παρέμεινε αμετακίνητος στην πίστη του, όπως και οι στρατιώτες που τον ακολούθησαν. Τελικά μαρτύρησε μαζί με 2.593 Μάρτυρες, οι οποίοι τιμώνται από την Εκκλησία την ίδια ημέρα.
Ο Όσιος Θεοφάνης, πολιούχος της Νάουσας
Σήμερα, είναι ιδιαίτερη ημέρα και για τη Νάουσα, καθώς η πόλη τιμά τον πολιούχο της, Όσιο Θεοφάνη τον νέο και θαυματουργό. Ο Όσιος Θεοφάνης γεννήθηκε στα Ιωάννινα στις αρχές του 16ου αιώνα σε χριστιανική οικογένεια. Από νεαρή ηλικία επέλεξε να αφιερωθεί στον Θεό και, όταν ενηλικιώθηκε, μετέβη στο Άγιο Όρος, όπου έγινε μοναχός στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου. Η σύνεση, η υπακοή και η πνευματική του συγκρότηση τον έκαναν να ξεχωρίσει στη μοναστική κοινότητα. Χειροτονήθηκε διάκονος και στη συνέχεια ιερέας, ενώ ανέλαβε και την ηγουμενία της Μονής.
Η πορεία του τον έφερε αργότερα στην περιοχή της Νάουσας, όπου ανέπτυξε σημαντική πνευματική δράση. Συνδέθηκε με την οικοδόμηση μονής αφιερωμένης στους Αρχαγγέλους, ενώ φρόντιζε και στήριζε χριστιανούς της εποχής του, αποτελώντας πνευματικό στήριγμα για τους πιστούς.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε μεταξύ της Σκήτης και της Μονής των Αρχαγγέλων. Σε προχωρημένη ηλικία αποσύρθηκε στο κάθισμα της Παναγίας στη Σκήτη, όπου και εκοιμήθη στις 19 Αυγούστου. Μετά την εκταφή του, η κάρα του τοποθετήθηκε σε περίτεχνη αργυρή θήκη και φυλάχθηκε ως ιερό λείψανο. Η Νάουσα τον τιμά έκτοτε ως πολιούχο και προστάτη της.
Οι Μάρτυρες Τιμόθεος, Αγάπιος και Θέκλα
Την ίδια ημέρα η Εκκλησία τιμά τους Αγίους Μάρτυρες Τιμόθεο, Αγάπιο και Θέκλα. Οι τρεις Άγιοι συγκαταλέγονται στις μορφές των πρώτων χριστιανικών χρόνων που έμειναν πιστές στον Χριστό παρά τους διωγμούς και τις πιέσεις που ασκούνταν στους χριστιανούς για να αρνηθούν την πίστη τους.
Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί για τη ζωή τους είναι περιορισμένες, ωστόσο η μνήμη τους έχει διατηρηθεί στην εκκλησιαστική παράδοση και η εορτή τους έχει καθιερωθεί στις 19 Αυγούστου.
Οι Μάρτυρες Ευτυχιανός και Στρατήγιος
Στο εορτολόγιο της 19ης Αυγούστου περιλαμβάνονται ακόμη ο Άγιος Ευτυχιανός ο στρατιώτης και ο Άγιος Στρατήγιος. Και για τους δύο Μάρτυρες οι διαθέσιμες βιογραφικές πληροφορίες είναι λιγοστές. Σύμφωνα, πάντως, με την εκκλησιαστική παράδοση, παρέμειναν σταθεροί στην πίστη τους μέχρι τέλους και υπέστησαν μαρτυρικό θάνατο διά πυρός.
Έτσι, η 19η Αυγούστου συνδέει διαφορετικές μορφές της Ορθοδοξίας: από τον στρατιωτικό Ανδρέα και τους χιλιάδες Μάρτυρες που τον ακολούθησαν έως τον ασκητικό βίο του Οσίου Θεοφάνους και τη θυσία των υπολοίπων Μαρτύρων. Κοινό στοιχείο όλων παραμένει, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η προσήλωση στην πίστη ακόμη και μπροστά στον διωγμό και τον θάνατο.
