Σήμερα, Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο του 2026 τιμάται η μνήμη των Ευσταθίου μεγαλομάρτυρος και της συνοδείας του, της συζύγου του Θεοπίστης και των δύο παιδιών τους, Αγαπίου και Θεοπίστου.
Σήμερα, σύμφωνα με το εορτολόγιο, γιορτάζουν οι:
Ευστάθιος, Στάθης, Σταθάς, Σταθάκος, Ευσταθία, Σταθούλα, Σταθία, Ευσταθούλα
Θεοπίστη, Πίστη, Θεόπιστος
Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου τιμώνται επίσης, μεταξύ άλλων, ο Άγιος Ιλαρίων ο νέος Οσιομάρτυρας από την Κρήτη, οι Άγιοι Υπάτιος ο Επίσκοπος και Ανδρέας ο Πρεσβύτερος, οι Ομολογητές, οι Άγιοι Μαρτίνος Πάπας Ρώμης και Μάξιμος ο Ομολογητής, ο Όσιος Μελέτιος επίσκοπος Κύπρου και ο Όσιος Ιωάννης ο Ξένος από την Κρήτη.
Ο Άγιος Ευστάθιος, ο οποίος πριν από το Άγιο Βάπτισμα έφερε το όνομα Πλακίδας, υπήρξε διακεκριμένος και ιδιαίτερα ικανός αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού. Η προσέλευσή του στη χριστιανική πίστη πραγματοποιήθηκε με θαυμαστό τρόπο κατά τη διάρκεια ενός κυνηγιού, όταν αντίκρισε ανάμεσα στα κέρατα ενός ελαφιού έναν φωτεινό σταυρό και άκουσε την ουράνια φωνή που τον καλούσε να πιστέψει. Ακολουθώντας τη θεία αυτή κλήση, προσήλθε στο μυστηριακό βάπτισμα λαμβάνοντας το όνομα Ευστάθιος, ενώ μαζί του βαπτίστηκε ολόκληρη η οικογένειά του, με τη σύζυγό του να μετονομάζεται σε Θεοπίστη και τα δύο τους παιδιά σε Αγάπιο και Θεόπιστο.
Όταν ο αυτοκράτορας Τραϊανός πληροφορήθηκε τη μεταστροφή του αξιωματικού του, προχώρησε στην αφαίρεση του στρατιωτικού του βαθμού και στην εξορία όλης της οικογένειας. Κατά τη διάρκεια αυτών των δοκιμασιών, ο Ευστάθιος βίωσε τη μεγάλη πικρία του αποχωρισμού από τη σύζυγο και τα παιδιά του. Ωστόσο, τα χρόνια που ακολούθησαν, ο αυτοκράτορας βρέθηκε σε δυσχερή πολεμική θέση και θυμήθηκε τις στρατηγικές ικανότητες του Ευστάθιου. Τον επανέφερε στις τάξεις του στρατού, όπου με τη γενναιότητά του συνέβαλε καθοριστικά στη νίκη, ενώ παράλληλα η θεία πρόνοια τον αξίωσε να επανενωθεί γεμάτος χαρά με την αγαπημένη του οικογένεια.
Η ειρήνη αυτή δεν διήρκεσε πολύ, καθώς ο διάδοχος του Τραϊανού, Αδριανός, απαίτησε από τον Ευστάθιο να συμμετάσχει στις θυσίες προς τους ειδωλολατρικούς θεούς. Η σταθερή και ανυποχώρητη άρνησή του οδήγησε σε σκληρά βασανιστήρια, κατά τη διάρκεια των οποίων η βαθιά πίστη και η αγάπη τους για τον Χριστό χάλκευαν την ψυχική τους αντοχή. Τελικά, ο Άγιος Ευστάθιος, η Θεοπίστη, ο Αγάπιος και ο Θεόπιστος παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Κύριο μαρτυρώντας μέσα σε έναν πυρακτωμένο χάλκινο βόδι το 117 μ.Χ.
