Φοβούνται την οργή, τάζουν αποζημιώσεις

Αλλη μία τεράστια καταστροφή σημειώνεται στην χώρα, με την κυβέρνηση να τάζει αποζημιώσεις, αλλά με τον κρατικό μηχανισμό «βαρύ και ασήκωτο», όταν έρθει η ώρα της καταβολής των ποσών, όπως αποδείχθηκε στο παρελθόν.

• Από τον Νικ. Σταυρουλάκι

Ο εξαφανισμένος όλο αυτό το διάστημα υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, που επισκέφθηκε τις πληγείσες περιοχές στη Δημοτική Ενότητα Ευπαλίου του Δήμου Δωρίδος, έταξε «άμεσες αυτοψίες και ταχεία ενεργοποίηση της κρατικής αρωγής, 100% αποζημιώσεις για κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες», και μάλιστα «χωρίς καθυστερήσεις».

Στο γνωστό μοτίβο, οι δηλώσεις του υφυπουργού συνιστούν επανάληψη όσων έχουμε ακούσει δεκάδες φορές τα τελευταία χρόνια. Η κυβέρνηση υπόσχεται γρήγορη και ουσιαστική στήριξη στους πληγέντες, αλλά η ώρα καταβολής των χρημάτων επί των καταμετρημένων καταστροφών απέχει από τις αρχικές εξαγγελίες.

Η κυβέρνηση, μέσω Τριαντόπουλου παλαιότερα και Κατσαφάδου τώρα, επιμένει να τονίζει ότι βελτίωσε το σύστημα με τις ψηφιακές πλατφόρμες, έχοντας «επιτύχει» προκαταβολές 50% και ταχύτερες διαδικασίες σε σχέση με παλαιότερα χρόνια. Ωστόσο, η κριτική συνεχίζεται για γραφειοκρατία, με αποτέλεσμα οι υποσχέσεις να μένουν συχνά στα χαρτιά.

Στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο Ευπαλίου από κοινού με τον υφυπουργό Δικαιοσύνης Ι. Μπουγά, την αντιπεριφερειάρχη Πέγκυ Αραβαντινού, τον δήμαρχο Δωρίδος Δ. Γιαννόπουλο, τον συντονιστή Κρατικής Αρωγής και άλλους τοπικούς παράγοντες ο Κ. Κατσαφάδος μίλησε για αυτοψίες που «προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς» και «αιτήσεις που αναμένονται αρχές Σεπτεμβρίου».

Ομως οι κάτοικοι της Φωκίδας που είδαν τις περιουσίες τους να τυλίγονται στις φλόγες, όπως και όσοι επλήγησαν σε Δυτική Αττική αναρωτιούνται εάν θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα ή θα επαναληφθεί το σενάριο των ατελείωτων αναμονών. Σύμφωνα με τον υφυπουργό που μετέβη στα πεδία της καταστροφής, μίλησε με κατοίκους, άκουσε τα προβλήματά τους και ενημερώθηκε από κλιμάκια της ΔΑΕΦΚ (Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών) θα υπάρξει:

• Αμεση έναρξη αυτοψιών με τα αρμόδια κλιμάκια να εργάζονται ήδη για την καταγραφή ζημιών σε σπίτια, επιχειρήσεις και υποδομές.

• Ταχεία ενεργοποίηση κρατικής αρωγής χωρίς καθυστερήσεις.

• Αποζημιώσεις στο 100% για επισκευή ή ανακατασκευή κατοικιών (κύριες και δευτερεύουσες) που υπέστησαν ζημιές.

• Ενεργοποίηση όλων των προβλεπόμενων μέτρων στήριξης για πολίτες και επιχειρήσεις.

• Προτεραιότητα, η γρήγορη αποκατάσταση της καθημερινότητας των πληγέντων.

Χρονοδιάγραμμα όμως δεν ανέφερε. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι οι αυτοψίες προχωρούν άμεσα, με στόχο να ολοκληρωθούν εγκαίρως και να ξεκινήσουν οι πληρωμές. Ωστόσο, η πραγματικότητα από προηγούμενες μεγάλες φυσικές καταστροφές είναι αυταπόδεικτη. Μεταξύ των πρώτων εξαγγελιών και της πραγματικής πλήρους αποκατάστασης παρεμβάλλονται μήνες, ή και χρόνια, γραφειοκρατικών διαδικασιών, επαναλαμβανόμενων ελέγχων και διοικητικών προσκομμάτων.

«Μαύρο» παράδειγμα η Θεσσαλία μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του «Daniel» το 2023, οι πρώτες προκαταβολές δόθηκαν σχετικά έγκαιρα, αλλά χιλιάδες πληγέντες περίμεναν μήνες για την πλήρη στεγαστική συνδρομή και την αποκατάσταση των περιουσιών τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα περιμένουν.

Δύο χρόνια μετά, πολλοί αγρότες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην αποζημίωση εξοπλισμού και καλλιεργειών. Οι επαναλαμβανόμενες αυτοψίες, η ανάγκη για πληθώρα δικαιολογητικών και ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ ΔΑΕΦΚ, ΕΛΓΑ, δήμων και Περιφέρειας δημιουργούν το εκρηκτικό κοκτέιλ αναποτελεσματικότητας του νέου «ψηφιακού» κράτους του πρωθυπουργού.