Στο Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού 10 Ιουλίου – 23 Αυγούστου 2026
Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού παρουσιάζει το καλοκαίρι την έκθεση ζωγραφικής «Από το χάος στον κόσμο», με έργα της Άννας Μαρίας Τσακάλη και του Εδουάρδου Σακαγιάν.
Η έκθεση φέρνει σε δημιουργικό διάλογο δύο σημαντικούς ζωγράφους της σύγχρονης ελληνικής εικαστικής σκηνής, οι οποίοι, μέσα από διαφορετικές αφετηρίες αλλά συγγενή ευαισθησία, διερευνούν έναν κοινό πυρήνα: τη στιγμή όπου το άμορφο αποκτά μορφή και η εμπειρία μετασχηματίζεται σε εικόνα του κόσμου. Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση καταλαμβάνουν νέα έργα των δημιουργών, που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Τήνο.
Στην αρχαία ελληνική σκέψη, το Χάος αποτελεί την πρώτη κατάσταση των πραγμάτων: το άνοιγμα από το οποίο αναδύεται η ύπαρξη, την αδιαμόρφωτη δυνατότητα πριν από κάθε μορφή. Στη Θεογονία του Ησιόδου προηγείται όλων, ως μήτρα του κόσμου. Ο κόσμος, αντίθετα, είναι η τάξη, η αρμονική διάταξη, το μέτρο που οργανώνει το άτακτο και μετατρέπει το άμορφο σε σχήμα. Πάνω σε αυτή τη θεμελιώδη ιδέα οικοδομείται η έκθεση, όπου η ζωγραφική αντιμετωπίζεται ως πράξη γένεσης: ως μια συνεχής μετάβαση από την εσωτερική ένταση στην εικόνα, από την αίσθηση στη μορφή.
Στο έργο της Άννα-Μαρία Τσακάλη, το χάος λειτουργεί ως γενεσιουργός κατάσταση της μορφής. Οργανικές συσσωρεύσεις χρωμάτων, φυτικές αναπτύξεις, λαβυρινθώδεις ρυθμοί και εκρήξεις ζωής συνθέτουν έναν κόσμο που μοιάζει να αναδύεται αδιάκοπα μπροστά στο βλέμμα του θεατή. Η ζωγραφική της κινείται ανάμεσα στην ομορφιά και το εύθραυστο, στην ενέργεια της φύσης και στην αγωνία της φθοράς. Η φύση εμφανίζεται ταυτόχρονα ως καταφύγιο, ως μνήμη ενός χαμένου παραδείσου αλλά και ως πεδίο στοχασμού γύρω από τα σύγχρονα οικολογικά αδιέξοδα και το μέλλον του ανθρώπινου πολιτισμού.
Ο Εδουάρδος Σακαγιάν ξεκινά επίσης από το χρώμα και την κηλίδα ως πρωτογενές υλικό της εικόνας. Στη συνέχεια, το σχέδιο παρεμβαίνει ως οργανωτική δύναμη, αποδίδοντας στις χρωματικές μάζες αφηγηματική συνοχή και ανθρώπινη παρουσία. Έτσι συγκροτούνται οι χαρακτηριστικές σκηνές της ζωγραφικής του: ανθρώπινες συναθροίσεις, κολυμβητές, μποτιλιαρίσματα, στιγμές δημόσιας ζωής και συλλογικής εμπειρίας, όπως το πανηγύρι στο νησί. Τα έργα του λειτουργούν ως «ανθρώπινα τοπία», όπου το άτομο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κοινωνικό σώμα και η καθημερινότητα αποκτά σχεδόν τελετουργικό χαρακτήρα.
Κοινό σημείο των δύο δημιουργών αποτελεί η έννοια της συσσώρευσης. Στη Τσακάλη μεταφράζεται ως η ακατάπαυστη γονιμότητα της φύσης, ως μια ζωγραφική ανάπτυξη που μοιάζει οργανική και ανεξάντλητη. Στον Σακαγιάν, αντίστοιχα, εκφράζεται μέσα από το ανθρώπινο πλήθος, τη γεωμετρία των σωμάτων, τη δυναμική που παράγεται όταν το άτομο γίνεται μέρος μιας συλλογικής εμπειρίας.
Μέσα από τις διαφορετικές ζωγραφικές τους γλώσσες, οι δύο καλλιτέχνες συγκροτούν μια έκθεση που συνομιλεί με τα υπαρξιακά, κοινωνικά και οικολογικά ερωτήματα της εποχής μας. Το χάος και ο κόσμος παρουσιάζονται ως διαδοχικές φάσεις της ίδιας δημιουργικής διαδικασίας: μιας αδιάκοπης προσπάθειας να αποκτήσει μορφή αυτό που ακόμη παραμένει ακαθόριστο.
Οργάνωση: Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού
Συνδιοργάνωση – οικονομική υποστήριξη: Σωματείο «Φίλοι της Τήνου»
Με την στήριξη των Kalfayan Galleries στην Ελλάδα και της Galerie Minsky στη Γαλλία.
ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Επιμέλεια: Γιώργος Μυλωνάς
10 Ιουλίου – 23 Αυγούστου 2026
Εγκαίνια έκθεσης: Παρασκευή 10 Ιουλίου, ώρα 20:00
Την έκθεση συνοδεύει έγχρωμος πολυσέλιδος κατάλογος
Χώρος Έκθεσης:
Μέγαρο Ιδρύματος Τηνιακού Πολιτισμού
Τήνος, Κυκλάδες, www.itip.gr
Τ. +30 2283029070, e-mail: [email protected]
